Η χιονοθύελλα 16ης Φεβρουαρίου 1934 καταγράφεται ως ένα από τα πιο έντονα και αναπάντεχα φυσικά φαινόμενα στην ιστορία της Αθήνας.
Η ελληνική πρωτεύουσα, που συχνά αναγνωρίζεται για το ήπιο κλίμα της, βρέθηκε αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή ψυχρή εισβολή, που οδήγησε τη θερμοκρασία σε επίπεδα που κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί.
Συγκεκριμένα, το θερμόμετρο έδειξε -10,4 βαθμούς Κελσίου, δημιουργώντας συνθήκες που δεν είχαν ξαναζήσει οι κάτοικοι της πόλης. Μια μέρα, η Αθήνα ξύπνησε κάτω από ένα λευκό πέπλο χιονιού, με τα πρώτα σημάδια της σφοδρής χιονόπτωσης να κάνουν την εμφάνισή τους. Οι μετεωρολογικοί σταθμοί κατέγραψαν θερμοκρασίες που ερχόντουσαν σε πλήρη αντίθεση με την καθημερινή πραγματικότητα, με το Ζάππειο να δείχνει -7°C και τη Γεωπονική Σχολή το ιστορικό -10,4°C.
«Σκι εις την καρδιά της Αθήνας»
Από τις σελίδες των εφημερίδων της εποχής, οι δραματικές αναφορές έδωσαν ζωή στη μνήμη εκείνης της περιόδου, με τίτλους όπως «Σκι εις την καρδιά της Αθήνας». Μια χαρακτηριστική φωτογραφία από την οδό Σταδίου, όπου τρεις φιγούρες με παγοπέδιλα εικονίζονταν μπροστά από την Παλαιά Βουλή, απεικόνιζε την παράδοξη αυτή εικόνα μιας πόλης ντυμένης στα λευκά.
Η κακοκαιρία κράτησε περίπου δύο μέρες, αλλά οι επιπτώσεις της ήταν σοβαρές και βαθιές. Η Αθήνα, με τον πληθυσμό της που τότε αριθμούσε περίπου 811.000 κατοίκους, δεν ήταν προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει τέτοιες καιρικές συνθήκες. Σχολεία, καταστήματα και δημόσιες υπηρεσίες παρέμειναν κλειστά, ενώ οι επικοινωνίες διακόπηκαν. Τα μέσα μαζικής μεταφοράς, όπως λεωφορεία και τραμ, παρέμειναν ακινητοποιημένα, οδηγώντας την πόλη σε κατάσταση παράλυσης.
Οι επικίνδυνες συνθήκες μεταφοράς είχαν τραγικές συνέπειες, αφού πολλές από τις μετακινήσεις κατέληξαν σε εγκλωβισμούς. Οι εφημερίδες της εποχής κάλυψαν εκτενώς τα «βάσανα των σοφέρ», υποδεικνύοντας την έλλειψη ενός σχεδίου αντιμετώπισης τέτοιων ακραίων φαινομένων.
Ανθρώπινες απώλειες
Δυστυχώς, η χιονοθύελλα είχε και ανθρωπιστική διάσταση, με τρεις θανάτους να καταγράφονται, ενώ άλλοι πολλοί τραυματίστηκαν σε διάφορες περιστάσεις, μερικοί από αυτούς να χρειάζονται νοσοκομειακή περίθαλψη λόγω ατυχημάτων που προκλήθηκαν από χιονοπόλεμο.
Οι κρατικές οδηγίες ήταν ελλιπείς και οι εντολές προς την Πυροσβεστική να ρίξει νερό για την απομάκρυνση του πάγου δεν βοήθησαν, αλλά αντίθετα επιδείνωσαν την κατάσταση. Η Αθήνα, χωρίς οργανωμένο σχέδιο καθαρισμού, περίμενε υπομονετικά την φυσική απομάκρυνση του χιονιού.
Σημαντικά πλήγματα υπήρξαν και στις προσφυγικές συνοικίες, όπου χιλιάδες άνθρωποι ζούσαν σε πρόχειρα καταλύματα, αδυνατώντας να αντεπεξέλθουν στις σφοδρές συνθήκες. Πολλές κατασκευές καταστράφηκαν υπό το βάρος του χιονιού, και η έλλειψη βασικών αγαθών όπως θέρμανση και καύσιμα δημιούργησε μια πραγματική κρίση.
Χαρά μέσα στο ψύχος
Ωστόσο, ανάμεσα στους δυσμενείς όρους, υπήρξε και μια νότα χαράς, κυρίως από τους νεότερους, οι οποίοι εκμεταλλεύτηκαν την κατάσταση για να απολαύσουν στιγμές παιχνιδιού και διασκέδασης. Φοιτητές συγκεντρώνονταν σε δημόσιους χώρους συμμετέχοντας σε χιονοπόλεμο, αν και η χαρά αυτή δεν ήταν χωρίς περιορισμούς, καθώς η αστυνομία παρενέβη σε αρκετές περιπτώσεις.
Ενδεικτική της κατάστασης ήταν και η αύξηση των πωλήσεων αλκοολούχων ποτών, καθώς οι πολίτες αναζητούσαν τρόπους να ζεσταθούν μέσα στο ψύχος. Η χιονοθύελλα του 1934 παραμένει μια δραματική και αξέχαστη σελίδα στην ιστορία της Αθήνας, που επισημαίνει την ανάγκη προετοιμασίας απέναντι σε φυσικές καταστροφές.
