Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε σαρωτικές αλλαγές στο πώς η Δικαιοσύνη θα αντιμετωπίζει τους ανήλικους παραβατικούς – Τέλος ο εγκλεισμός σε σωφρονιστικά καταστήματα
Περισσότερα από 1.300 ανήλικα αγόρια και κορίτσια, μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2025, έχουν πέσει θύματα βίας εντός ή εκτός του σχολικού περιβάλλοντος, με δράστες άλλα παιδιά που δεν έχουν συμπληρώσει τα 18 έτη, με περισσότερα από 23 περιστατικά ημερησίως να απασχολούν την ΕΛ.ΑΣ. και εν συνεχεία τη Δικαιοσύνη.
Όπως γράφει ο Κώστας Παπαδόπουλος στην εφημερίδα «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ» οι αριθμοί στη συγκεκριμένη περίπτωση λένε την απόλυτη αλήθεια, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να δημιουργήσει «ασπίδα» απέναντι στο φαινόμενο που ταλανίζει την κοινωνία μας, εξαγγέλλοντας μία νέα δέσμη από 158 μέτρα και δράσεις. Ο λόγος για την Εθνική Στρατηγική για τη Βία και την Παραβατικότητα των Ανηλίκων, που παρουσιάστηκε από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και εστιάζει στις πέντε βασικές μορφές βίας, με τις οποίες μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος ένας ανήλικος: την ενδοοικογενειακή, τη διαδικτυακή και την κοινοτική βία, τον ενδοσχολικό εκφοβισμό και την ένδικη παραβατικότητα. Αξίζει να σημειώσουμε ότι πρόκειται για ένα πολύ φιλόδοξο σχέδιο της κυβέρνησης, το οποίο χωρίζεται σε τρεις άξονες και διαιρείται σε τρία χρονικά στάδια: Το πρώτο με χρόνο εκπλήρωσης ενεργειών το 2026, το δεύτερο μέχρι το 2028 και το τρίτο και τελευταίο μέχρι το 2030. Το σχέδιο
γίνεται ακόμη πιο φιλόδοξο, αν αναλογιστεί κανείς ότι εμπλέκει τους φορείς από συνολικά 9 διαφορετικά υπουργεία, σε μία Ελλάδα που η συνεργασία σε τόσο υψηλό επίπεδο δεν είναι στην κουλτούρα μας.
Δεν είναι λάθος να πει κανείς ότι ο πυρήνας της Εθνικής Στρατηγικής είναι η οικογένεια, με τον κ. Μητσοτάκη να σημειώνει χαρακτηριστικά: «Είναι εύκολο να γίνεις γονιός, αλλά το να είσαι γονιός είναι δύσκολο. Τίποτε από αυτά που δρομολογούμε δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη συμμετοχή των γονιών». Γι’ αυτό και μία από τις κομβικές δράσεις είναι η δημιουργία τακτικής επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ σχολείου και οικογένειας, με
σκοπό τη γνωριμία και τη μεταξύ τους ενημέρωση και ανταλλαγή πληροφοριών για τον εντοπισμό δυνητικών περιστατικών ή/και την από κοινού αντιμετώπισή τους.
Αλλαγές στα σχολεία
Στόχος, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι από τη νέα σχολική χρονιά να εκπαιδεύεται το σύνολο των μελών ενός σχολείου -ιδιαίτερα δάσκαλοι και καθηγητές- στη διαχείριση των φαινομένων βίας από τους ανήλικους μαθητές. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέχρι στιγμής έχουν επιμορφωθεί πάνω στο θέμα περισσότερο από 22.680 εκπαιδευτικοί, ενώ αναμένεται να υπάρξει και αύξηση του αριθμού των συμβούλων εκπαίδευσης.
Παράλληλα, προβλέπεται αυξημένη νομική προστασία σε εκπαιδευτικούς που καταγγέλλουν περιστατικά ενδοσχολικής βίας, με στόχο να μειωθούν δραματικά τα περιστατικά στοχοποίησης ανήλικων παιδιών
από συμμαθητές τους εντός και εκτός σχολικού ωραρίου. Κομβική αλλαγή, στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για τη Βία και την Παραβατικότητα των Ανηλίκων, θεωρείται η αλλαγή της φιλοσοφίας και του στόχου της αποβολής, καθώς ο ανήλικος μαθητής θα βρίσκεται μεν εκτός σχολικής τάξης, αλλά θα παρακολουθεί συγκεκριμένο πρόγραμμα. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι το παιδί θα πρέπει να συμμετέχει σε κάποια κοινωνική δραστηριότητα ή να παρέχει βοήθεια (π.χ. σε κάποιον βρεφονηπιακό σταθμό), με την κυβέρνηση να υιοθετεί το
μοντέλο προσφοράς κοινωνικής εργασίας.
Αναμορφωτικά μέτρα
Σημαντικές αλλαγές προκρίνονται και στον τρόπο που η Δικαιοσύνη αντιμετωπίζει την ανήλικη παραβατικότητα, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα παιδιά θύματα βίας. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται η γεωγραφική επέκταση του μέτρου για τα «σπίτια του παιδιού», όπου εκεί καταφεύγουν ανήλικα θύματα ενδοοικογενειακής βίας, με τον στόχο να είναι η δημιουργία ενός τέτοιου safe house σε 19 συνολικά περιοχές της χώρας. Η πιο
μεγάλη αλλαγή πάντως έχει να κάνει με τα αναμορφωτικά μέτρα, τα οποία μετά από δεκαετίες αλλάζουν για τους ανήλικους παραβατικούς. Στο εξής -όπως ανακοινώθηκε από το υπουργείο Δικαιοσύνης- οι ποινές
όσων παιδιών καταδικάζονται μετατρέπονται σε αθλητικές δραστηριότητες και πολιτιστικές εκδηλώσεις, με στόχο «την επανένταξη των παραβατικών νέων στο κοινωνικό σύνολο». Με απλά λόγια, η ανήλικη παραβατικότητα θα αντιμετωπίζεται με ένταξη των ανηλίκων σε ήπια προγράμματα παρακολούθησης αθλητισμού μέσα σε ερασιτεχνικά αναγνωρισμένα μεγάλα πολυαθλητικά και αθλητικά σωματεία ή σε παροχή κοινωφελούς εργασίας.
Τέλος, αξίζει να σημειώσουμε ότι μέχρι στιγμής περίπου 9.000 άτομα -στην πλειονότητά τους μαθητές- έχουν εγκαταστήσει στο κινητό τους τηλέφωνο την πλατφόρμα «Safe Youth», που μεταξύ άλλων περιλαμβάνει το emergency button, σε περίπτωση που κάποιο ανήλικο παιδί νιώσει ότι κινδυνεύει είτε στο σχολικό είτε στο οικογενειακό του περιβάλλον. Πρόκειται για μέτρο που μέχρι στιγμής.
