Υπάρχουν ανθρώπινες διαδρομές και σπουδαία ταλέντα που δεν χάθηκαν στο πέρασμα του χρόνου επειδή απλώς ξεχάστηκαν, αλλά επειδή η ίδια η Ιστορία επέλεξε να τα οδηγήσει στη λήθη. Μια τέτοια συγκλονιστική περίπτωση είναι αυτή της Ήβης Στάγκαλη.
Η διεθνής συμπαραγωγή «Artist Unknown* [Αγνώστου Καλλιτέχνη*] *Η Ήβη ήταν εδώ» έρχεται να ανασύρει από το σκοτάδι τη μορφή της Ελληνίδας εικαστικού. Η παράσταση παρουσιάζεται από το Goethe-Institut Athen και το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, πραγματοποιώντας την παγκόσμια πρεμιέρα της για μία και μοναδική βραδιά, στην Κεντρική Σκηνή του θεάτρου, την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026 στις 20:00.
Το εγχείρημα εντάσσεται στο πλαίσιο του διεθνούς πρότζεκτ AMAN AMAN, το οποίο διερευνά κοινές ιστορίες μετανάστευσης, εξορίας, εργασίας, αλληλεγγύης και φιλίας. Το πρόγραμμα αναπτύσσεται μέσα από εκθέσεις, παραστάσεις, συναυλίες, προβολές και συζητήσεις ανάμεσα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βερολίνο, Μόναχο, Φρανκφούρτη, Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη.
Η Ήβη Στάγκαλη γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1922 και υπήρξε κεντρική μορφή της καλλιτεχνικής ζωής της εποχής της. Σπούδασε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών στο εργαστήριο του Bedri Rahmi Eyüboğlu και υπήρξε ιδρυτικό μέλος της τουρκικής πρωτοποριακής «Ομάδας των Δέκα» (Onlar grubu, 1947–1955). Παράλληλα, διακρίθηκε ως εικονογράφος των πρώτων τουρκικών εκδόσεων της Ιλιάδας του Ομήρου, καθώς και πολλών ακόμη βιβλίων.
Με φόντο το τοπίο της μνήμης της Ήβης Στάγκαλη, η παράσταση ξεδιπλώνεται μέσα από τρεις ηθοποιούς που ενσαρκώνουν διαφορετικές στιγμές της ζωής της, τις απώλειές της και τις μνήμες που τη συνόδευσαν σε όλη της τη διαδρομή. Το 1964, όταν αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Κωνσταντινούπολη, η Στάγκαλη έφτασε στην Αθήνα κρατώντας στην αγκαλιά της τη μονοετή κόρη της, έχοντας μαζί της μόλις είκοσι δολάρια και μία βαλίτσα είκοσι κιλών.
Τα τετράδια από τα μαθήματα του Bedri Rahmi ήταν τα μοναδικά αποδεικτικά της καλλιτεχνικής της εκπαίδευσης που μπόρεσε να πάρει μαζί της. Οι πίνακες που έστειλε από την Κωνσταντινούπολη μέσω του Ταχυδρομείου Δεμάτων του Σιρκετζί χάθηκαν. Μόλις πέντε χρόνια μετά τον εκτοπισμό της, ένα ζωγραφικό έργο της –παραλειμμένο ακόμη και από ανθολογίες που εξέδωσαν φίλοι της– εκτέθηκε επί χρόνια στην Τουρκία με τον τίτλο Artist Unknown*, παρότι στην πίσω όψη του έφερε το όνομά της.
Το έργο ανεβαίνει σε σύλληψη και σκηνοθεσία των Elif Sözer και Zeynep Özden, σε κείμενο της Çiğdem Erdöl. Επί σκηνής, οι ηθοποιοί Tilbe Saran, Fulya Peker και Çağdaş Ekin Şişman ζωντανεύουν τις διαφορετικές όψεις της ζωής της και τις μνήμες που έφερε μαζί της.
Ξεπερνώντας τα όρια μιας συμβατικής βιογραφίας, το έργο διατρέχει τα τραύματα του εκτοπισμού, του αποχωρισμού, των χαμένων έργων και μιας δημιουργικής ζωής που καταδικάστηκε στην ανωνυμία.
Η προπώληση των εισιτηρίων έχει ξεκινήσει ηλεκτρονικά (μέσω More.com) και στα ταμεία του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά.
