Ένα σημαντικό βήμα για το ελληνικό πρόγραμμα μη επανδρωμένων αεροσκαφών βρίσκεται πλέον μπροστά μας.
Ο «ΑΡΧΥΤΑΣ», το ελληνικό UAV που σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), μπαίνει στην τελική φάση πριν από τις πρώτες πτητικές δοκιμές.
Και το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στο ίδιο το αεροσκάφος.
Το μεγάλο στοίχημα είναι να αποδειχθεί στην πράξη ότι η Ελλάδα μπορεί να σχεδιάζει και να κατασκευάζει από την αρχή δικά της μη επανδρωμένα αεροπορικά συστήματα, αντί απλώς να αγοράζει έτοιμες λύσεις από το εξωτερικό.
Η πρώτη μεγάλη δοκιμή έρχεται
Σύμφωνα με πηγές της ΕΑΒ, το πρόγραμμα βρίσκεται πλέον στο στάδιο που οδηγεί στις πτητικές δοκιμές.
Το πρώτο μεγάλο ορόσημο αναμένεται τον Δεκέμβριο του 2026, όταν προγραμματίζονται οι δοκιμές κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, γνωστές ως VTOL.
Στη συνέχεια, την άνοιξη του 2027, αναμένονται οι δοκιμές μετάβασης από την κάθετη στην οριζόντια πτήση.
Οι ημερομηνίες αυτές είναι στόχοι και όχι απόλυτες προθεσμίες. Όταν ένα καινούργιο αεροπορικό σύστημα μπαίνει για πρώτη φορά σε πτητικές δοκιμές, είναι πιθανό να εμφανιστούν τεχνικά προβλήματα ή να χρειαστούν αλλαγές.
Η προτεραιότητα, επομένως, είναι η ασφαλής ολοκλήρωση των δοκιμών και όχι η τήρηση ενός αυστηρού χρονοδιαγράμματος.
Τι είναι ο «ΑΡΧΥΤΑΣ»;
Ο «ΑΡΧΥΤΑΣ» είναι ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος κατηγορίας Class II UAS και, σύμφωνα με την ΕΑΒ, είναι το μεγαλύτερο αερόχημα που έχει σχεδιαστεί και κατασκευαστεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα.
Οι αριθμοί δίνουν μια πρώτη εικόνα για το μέγεθός του:
- Μέγιστο βάρος: περίπου 180 κιλά
- Ωφέλιμο φορτίο: έως 30 κιλά
- Αυτονομία: περίπου 9 ώρες
Δεν πρόκειται, δηλαδή, για ένα μικρό drone σαν αυτά που γνωρίζουμε από την αγορά.
Ο «ΑΡΧΥΤΑΣ» σχεδιάζεται κυρίως για αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και συλλογής πληροφοριών (ISR).
Το μεγάλο πλεονέκτημα: απογειώνεται κάθετα
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του είναι η δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης.
Με απλά λόγια, δεν χρειάζεται έναν κλασικό διάδρομο αεροδρομίου για να επιχειρήσει.
Αυτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για την Ελλάδα, όπου υπάρχουν περιοχές με περιορισμένες υποδομές και, κυρίως, ένα μεγάλο και απαιτητικό νησιωτικό περιβάλλον.
Η δυνατότητα αυτή δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση του και είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους το πρόγραμμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Δεν είναι μόνο ένα drone – είναι τεχνογνωσία
Ίσως το σημαντικότερο στοιχείο του προγράμματος βρίσκεται πίσω από το ίδιο το αεροσκάφος.
Ο «ΑΡΧΥΤΑΣ» δεν δημιουργείται στην Ελλάδα με τη λογική «φέρνουμε έτοιμα εξαρτήματα και τα συναρμολογούμε».
Η ΕΑΒ έχει αναλάβει τον σχεδιασμό και την ανάπτυξή του, αποκτώντας έτσι τεχνογνωσία που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε επόμενα προγράμματα.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν στις δοκιμές προκύψουν προβλήματα και χρειαστούν αλλαγές, η γνώση που θα έχει αποκτηθεί δεν χάνεται.
Αντίθετα, μπορεί να αποτελέσει τη βάση για ένα επόμενο, πιο εξελιγμένο σύστημα – ακόμη και για έναν μελλοντικό «ΑΡΧΥΤΑ ΙΙ».
Θα μπορούσε να πάει και στη θάλασσα
Ένα ακόμη ενδιαφέρον σενάριο αφορά τη μελλοντική χρήση του «ΑΡΧΥΤΑ» σε ναυτικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εξετάζεται η δυνατότητα προσαρμογής του ώστε να μπορεί να επιχειρεί και από πλοία του Πολεμικού Ναυτικού.
Η λεγόμενη «navalization» θα μπορούσε να δώσει στις ναυτικές μονάδες έναν επιπλέον «αισθητήρα» στον αέρα.
Ένα τέτοιο UAV θα μπορούσε, εφόσον ολοκληρωθεί με τα κατάλληλα συστήματα επικοινωνιών και διαχείρισης μάχης, να επεκτείνει την εικόνα που έχει ένα πλοίο πέρα από τα όρια των δικών του αισθητήρων.
Για μια χώρα με τόσο μεγάλο θαλάσσιο χώρο όπως η Ελλάδα, μια τέτοια δυνατότητα έχει προφανές επιχειρησιακό ενδιαφέρον.
Το πραγματικό στοίχημα αρχίζει μετά τις δοκιμές
Οι πτητικές δοκιμές είναι μόνο το πρώτο μεγάλο βήμα.
Το επόμενο και ίσως δυσκολότερο είναι να περάσει ο «ΑΡΧΥΤΑΣ» από το στάδιο του πρωτοτύπου στην κανονική παραγωγή.
Για να έχει πραγματική αξία ένα τέτοιο πρόγραμμα, δεν αρκεί να πετάξει ένα πρωτότυπο.
Χρειάζεται να μπορεί να κατασκευαστεί σε αριθμούς που θα καλύπτουν τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων.
Και εκεί βρίσκεται ένα μεγάλο στοίχημα για την ΕΑΒ και συνολικά για την ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Από το ελληνικό εργαστήριο στις Ένοπλες Δυνάμεις
Ο τελικός στόχος είναι σαφής: ο «ΑΡΧΥΤΑΣ» να ολοκληρώσει με επιτυχία τις δοκιμές, να περάσει στη βιομηχανική παραγωγή και τελικά να ενταχθεί στις Ένοπλες Δυνάμεις. Αυτό θα είναι και το πραγματικό τεστ επιτυχίας του προγράμματος.
Μέχρι τότε, όμως, υπάρχει ακόμη δρόμος. Πρώτα πρέπει να πετάξει. Και στη συνέχεια να αποδείξει ότι μπορεί να κάνει με ασφάλεια και αξιοπιστία αυτό για το οποίο σχεδιάστηκε.
Η αντίστροφη μέτρηση, πάντως, έχει ήδη αρχίσει. Τον Δεκέμβριο του 2026 αναμένεται η πρώτη μεγάλη δοκιμή: ο ελληνικός «ΑΡΧΥΤΑΣ» θα κληθεί να απογειωθεί – κάθετα – και να δείξει στην πράξη τι μπορεί να κάνει.
