Ξεκίνησε η νέα διεθνής ερευνητική αποστολή Μ215 στην περιοχή της Σαντορίνης, με επικεφαλής το γερμανικό ερευνητικό κέντρο GEOMAR Helmholtz Centre for Ocean Research Kiel και τη συμμετοχή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Στόχος της είναι η βαθύτερη κατανόηση του ηφαιστειακού συστήματος και η μετάδοση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο από την περιοχή.
Η αποστολή ξεκίνησε από το Ηράκλειο της Κρήτης και σήμερα βρίσκεται κοντά στο υποθαλάσσιο ενεργό ηφαίστειο Κολούμπο, που αποτελεί μέρος του ηφαιστειακού πεδίου Σαντορίνης-Κολούμπου με περισσότερα από 20 υποθαλάσσια ηφαίστεια. Κεντρικός στόχος είναι η δοκιμή καινοτόμων συστημάτων παρακολούθησης, που μπορούν στο μέλλον να ενισχύσουν την έγκαιρη προειδοποίηση για σεισμούς και ηφαιστειακά φαινόμενα.
Η Σαντορίνη είχε βρεθεί σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής στις αρχές του 2025, όταν καταγράφηκαν περισσότερες από 28.000 σεισμικές δονήσεις. Η ανάλυση από το GEOMAR και το γερμανικό GFZ έδειξε ότι το σεισμικό σμήνος προκλήθηκε από μετακίνηση μάγματος σε μεγάλο βάθος. Με την αποστολή Μ215, οι επιστήμονες επιδιώκουν να κατανοήσουν καλύτερα την αντίδραση του ηφαιστειακού συστήματος και πιθανά μελλοντικά σενάρια.
Η καθηγήτρια Γεωλογίας του ΕΚΠΑ, Παρασκευή Νομικού, τόνισε τη σημασία της συνεχούς παρακολούθησης για την αξιόπιστη ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας και την αποφυγή πανικού. Κατά τη διάρκεια της αποστολής, θα εγκατασταθούν και θα ανακτηθούν σταθμοί μέτρησης, ενώ θα πραγματοποιηθούν εκτεταμένες γεωφυσικές έρευνες. Σεισμογράφοι που τοποθετήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2024 θα δώσουν πληροφορίες για τις δυναμικές αλλαγές στο ηφαιστειακό σύστημα.
Ο Δρ. Γενς Κάρστενς του GEOMAR επισημαίνει ότι η αποστολή Μ215 προσφέρει μοναδική δυνατότητα σύγκρισης δεδομένων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη σεισμική κρίση, εξάγοντας συμπεράσματα που διαφορετικά θα απαιτούσαν δεκαετίες. Η καθηγήτρια Χέιντρουν Κοπ εξηγεί ότι ο στόχος είναι η έγκαιρη ανίχνευση των γεγονότων στον βυθό, πριν γίνουν αισθητές οι δονήσεις στην ξηρά.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν τα MOLA (Modular Ocean Lander), αυτόνομες συσκευές που καταγράφουν ήχους, θερμοκρασία και συγκεντρώσεις CO₂ στον βυθό σε πραγματικό χρόνο, ενώ επαναχρησιμοποιείται το σύστημα βιντεοχαρτογράφησης ΜΟΜΟ για χαρτογράφηση με ακρίβεια χιλιοστού. Οι ερευνητές θα αξιολογήσουν επίσης τη σταθερότητα των ηφαιστειακών πλαγιών και τη σχέση μαγματικών διεργασιών και ενεργής τεκτονικής.
Η Παρασκευή Νομικού υπογραμμίζει ότι τα δεδομένα θα αξιοποιηθούν και στην εκπαίδευση των παιδιών της Σαντορίνης, καθιστώντας το νησί «ζωντανό εργαστήριο» επιστημονικής έρευνας. Το MULTI-MAREX είναι μέρος της ευρύτερης αποστολής mareXtreme της Γερμανικής Συμμαχίας Θαλάσσιας Έρευνας (DAM), με στόχο τη μελέτη ακραίων γεωθαλάσσιων φαινομένων, όπως σεισμοί, ηφαιστειακές εκρήξεις και τσουνάμι, στον κεντρικό μεσογειακό χώρο.
