Ένα φιλόδοξο σχέδιο οικονομικής ανασυγκρότησης της Ουκρανίας, το οποίο εκτιμάται ότι θα κοστίσει έως και 800 δισεκατομμύρια δολάρια, βρίσκεται στο στάδιο της επεξεργασίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με ένα απόρρητο έγγραφο που δημοσίευσε το Politico.
Αυτό το σχέδιο, γνωστό ως «σχέδιο ευημερίας», στοχεύει στη μετάβαση της Ουκρανίας από την κατάσταση επείγουσας βοήθειας σε ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης που θα καταστήσει τη χώρα ελκυστικό προορισμό για επενδύσεις μετά τη λήξη των εχθροπραξιών.
Ωστόσο, η υλοποίησή του εξαρτάται από μια σημαντική και αβέβαιη παράμετρο: την επίτευξη εκεχειρίας με τη Ρωσία. Στο πλαίσιο αυτό, οι τριμερείς συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και ΗΠΑ διεξάγονται στο Άμπου Ντάμπι.
Το «σχέδιο ευημερίας»
Το 18σέλιδο έγγραφο, που χρονολογείται από τις 22 Ιανουαρίου, περιγράφει ένα δεκαετές πρόγραμμα ανασυγκρότησης που εκτείνεται μέχρι το 2040. Το σχέδιο συνδέεται άμεσα με την γρήγορη ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρεται να έχει κοινοποιήσει το σχέδιο στις πρωτεύουσες των κρατών-μελών πριν από μια πρόσφατη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες, όπου συζητήθηκε με περιορισμένη συμμετοχή, όπως αναφέρουν πληροφορίες του Politico.
Παρά τις προσπάθειες των Βρυξελλών και της Ουάσιγκτον να κινητοποιήσουν δημόσιους και ιδιωτικούς πόρους σε αδιανόητη κλίμακα, η τρέχουσα κατάσταση στις μάχες καθιστά δύσκολη την προσέλκυση επενδυτών. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του Philipp Hildebrand, αντιπροέδρου της BlackRock, ο οποίος δήλωσε ότι είναι σχεδόν αδύνατο για ένα συνταξιοδοτικό ταμείο να επενδύσει σε ζώνες πολέμου. Υπογράμμισε ότι η ανοικοδόμηση θα πρέπει να ξεκινήσει σταδιακά και θα απαιτήσει χρόνο και σταθερότητα.
Σύμφωνα με το σχέδιο, η ΕΕ, οι ΗΠΑ και διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί όπως το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα προγραμματίζουν να διαθέσουν περίπου 500 δισ. δολάρια μέσω δημόσιων και ιδιωτικών πηγών. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να προσφέρει επιπλέον 100 δισ. ευρώ στο Κίεβο μέσω δημοσιονομικής υποστήριξης και επενδυτικών εγγυήσεων, με στόχο την κινητοποίηση μέχρι 207 δισ. ευρώ σε επενδύσεις.
Ο ρόλος των ΗΠΑ
Από την άλλη πλευρά, οι Ηνωμένες Πολιτείες σκοπεύουν να προσελκύσουν κεφάλαια μέσω ενός ειδικού Ταμείου Επενδύσεων για την Ανασυγκρότηση ΗΠΑ-Ουκρανίας, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζουν το συγκεκριμένο ποσό. Το έγγραφο εντάσσει την Ουάσιγκτον όχι μόνο ως δωρητή, αλλά και ως στρατηγικό οικονομικό εταίρο για την ανάκαμψη της μεταπολεμικής Ουκρανίας.
Κεντρικό στοιχείο του σχεδίου είναι η ενεργοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, με αμερικανικές εταιρείες να συμμετέχουν σε τομείς όπως οι κρίσιμες πρώτες ύλες, οι υποδομές, η ενέργεια και η τεχνολογία.
Ο Larry Fink, διευθύνων σύμβουλος της BlackRock, έχει συμμετάσχει σε ειρηνευτικές συνομιλίες με εκπροσώπους του Κιέβου, σε συνεργασία με τον γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ.
Αν και ο Τραμπ έχει μειώσει τη στρατιωτική και ανθρωπιστική βοήθεια προς την Ουκρανία, δηλώνει ότι είναι πρόθυμος να στηρίξει την οικονομική ανασυγκρότηση της χώρας μετά την ολοκλήρωση της σύγκρουσης.
Ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις και εδαφικά ζητήματα
Σημαντική πρόοδος σημειώνεται στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, με μια τριμερή συνάντηση να λαμβάνει χώρα στο Άμπου Ντάμπι, παρά τη συνεχιζόμενη πολεμική κατάσταση. Ο Τραμπ δήλωσε πρόσφατα ότι τόσο ο Βλαντιμίρ Πούτιν όσο και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα ήταν «ανόητοι» αν δεν προχωρούσαν σε συνομιλίες για μια συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται παραχωρήσεις από όλες τις πλευρές.
Ωστόσο, τα κύρια σημεία διαφοράς παραμένουν, με το ζήτημα των εδαφών στην ανατολική Ουκρανία να αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο. Ο Πούτιν απαιτεί την παράδοση τμήματος του Ντονμπάς, ενώ ο Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι δεν πρόκειται να παραχωρήσει εδάφη που υπερασπίστηκε με υψηλό κόστος από το 2022.
Η στρατηγική σημασία των εδαφών του Ντονμπάς
Αναλυτές εκτιμούν ότι, παρόλο που οι διαπραγματεύσεις έχουν προχωρήσει περισσότερο από ποτέ, η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει μεγάλη. Όπως επισημαίνει ο στρατιωτικός αναλυτής Michael Clarke για το Sky News, η συζήτηση γύρω από τη στρατηγική σημασία των εδαφών του Ντονμπάς καθιστά τις διαπραγματεύσεις εξαιρετικά δύσκολες.
Έτσι, το σχέδιο ευημερίας των 800 δισ. δολαρίων, όσο φιλόδοξο και αν είναι, κινδυνεύει να παραμείνει μόνο μια υπόσχεση, αν δεν επιτευχθεί μια σταθερή ειρηνική λύση.
