Η Εκκλησία της Ελλάδος, σε μια εποχή όπου οι κοινωνικές ανισότητες βαθαίνουν και οι κρατικοί μηχανισμοί αδυνατούν να ανταποκριθούν στον μέγιστο βαθμό, επιδεικνύει δίχως κωδωνοκρουσίες αδιάκοπη και πολύπλευρη φιλανθρωπική δράση, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ποιμαντικής και κοινωνικής της διακονίας.
΄Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Κώστα Ζαφειρίου για την εφημερίδα «Political» στα δύσκολα χρόνια της οικονομικής κρίσης, στα χρόνια της πανδημίας, των πολέμων και της ακρίβειας, μέσω ενός εκτεταμένου δικτύου δράσεων -συσσίτια, κοινωνικά παντοπωλεία, ξενώνες, ιατρεία- και με κεντρικό πυρήνα τις ενορίες, αποδεικνύεται στυλοβάτης της αλληλεγγύης και της ευαγγελικής αγάπης.
Δωρεές πιστών και αξιοποίηση πόρων
Ο ιερός κλήρος, ως συνδετικός κρίκος της κάθε ενορίας, κινητοποιεί δομές και ο λαός -ο απλός πολίτης, ο εθελοντής, ο δωρητής- ανταποκρίνεται με αυταπάρνηση. Πανανθρώπινη συμμαχία ψυχών και δυνάμεων στην πρώτη γραμμή της στήριξης των ευάλωτων συνανθρώπων μας, χωρίς διακρίσεις.
Το μέγεθος του έργου είναι εντυπωσιακό. Σε ετήσια βάση, δεκαετίες τώρα, η Αρχιεπισκοπή και οι Ιερές Μητροπόλεις δαπανούν σημαντικά ποσά για τη φιλανθρωπία, τα οποία ανέρχονται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, προερχόμενα κυρίως από δωρεές πιστών αλλά και αξιοποίηση πόρων, από την ακίνητη περιουσία της Εκκλησίας.
Η «Political» παρουσιάζει τον απολογισμό της φιλανθρωπικής δράσης της Εκκλησίας της Ελλάδος από το 2009 έως και το 2024 με στοιχεία που άντλησε από τη Συνοδική Επιτροπή Κοινωνικής Πρόνοιας και Ευποιίας.
Τα χρόνια των μνημονίων
Την περίοδο της μεγάλης οικονομικής κρίσης 2009-2018, η Εκκλησία της Ελλάδος ήταν και πάλι παρούσα, παρά τα οικονομικά προβλήματα που και η ίδια αντιμετώπιζε εκείνα τα χρόνια, εξαιτίας της αύξησης της φορολόγησης της ακίνητης περιουσίας της. Δεν σήκωσε μόνο τον δικό της σταυρό, αλλά και εκείνων που προσέφυγαν στο κατώφλι της για να βρουν παρηγοριά και υλική στήριξη.
Κατά τη διάρκεια της περιόδου 2009 έως και το 2013 (δεν κατέστη δυνατόν να βρούμε ακριβή στοιχεία) η Εκκλησία δαπάνησε συνολικά το ποσό των περίπου 500 εκατ. ευρώ (μέσος όρος 95-100 εκατ. ευρώ ετησίως), ενώ αύξησε δραστικά τις λειτουργίες των συσσιτίων και των κοινωνικών δομών, με τη διανομή άνω των 250.000 γευμάτων ημερησίως σε εθνικό επίπεδο.
2014: Η Εκκλησία διέθεσε το ποσό των 121.659.244 ευρώ. Σε σύγκριση με τα πέντε προηγούμενα χρόνια, το ποσό αυτό ήταν αυξημένο περίπου κατά 26%, παρόλο που οι πρόσοδοι της Εκκλησίας είχαν μειωθεί και οι αντοχές των πολιτών για οικονομική προσφορά ήταν περιορισμένες.
2015: Ο συνολικός αριθμός εκκλησιαστικών δομών ήταν 3.738, ο συνολικός αριθμός των ωφελούμενων από την προσφορά της Εκκλησίας ήταν 1.267.147, ενώ δαπανήθηκε το ποσό των 126.041.801 ευρώ.
2016: Ο συνολικός αριθμός συνανθρώπων μας που έλαβαν βοήθεια ήταν 1.146.772 και δαπανήθηκε το ποσό των 124.416.599 ευρώ.
2017: Το συνολικό ποσό που δαπανήθηκε για την εξυπηρέτηση των 1.167.589 συνανθρώπων μας, στις 4.336 δομές φιλανθρωπίας της Εκκλησίας, ανήλθε σε 124.329.117 ευρώ.
2018: Δαπανήθηκαν για φιλανθρωπικό έργο 126.041.801 ευρώ, οι φιλανθρωπικές δομές που λειτουργούσαν ανέρχονταν σε 4.483, παρουσιάζοντας αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, και οι εθελοντές ανήλθαν σε 14.945.
Η προσφορά επί μνημονίων, πανδημίας και πολέμων
Την επίσης δύσκολη εξαετία 2019-2024 η Εκκλησία συνέχισε αδιάκοπα τη φιλανθρωπική της δράση. Μάλιστα παρατηρείται αύξηση των δαπανών της ιδιαίτερα κατά τα έτη 2021 έως και 2024 σε σχέση με τα δύο προηγούμενα χρόνια. Είναι οι χρονιές που πανδημία (μέχρι τα μέσα του 2023), πόλεμοι και ακρίβεια συνυπάρχουν.
2019: Δαπανήθηκαν 121.659.244 ευρώ, λειτούργησαν 4.464 δομές, ενώ ο συνολικός αριθμός των εθελοντών στις δομές φιλανθρωπίας ανήλθε σε 20.838. Στη δύση του έτους έκανε την εμφάνισή του ο ιός Covid.
2020: Κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους της πανδημίας του κορονοϊού, η Εκκλησία κατέγραψε πλούσιο φιλανθρωπικό έργο συμμετέχοντας έμπρακτα στην προσπάθεια να βρουν πνευματική και υλική ανακούφιση οι ενδεείς συνάνθρωποί μας. Η Αρχιεπισκοπή και οι 81 Μητροπόλεις δαπάνησαν συνολικά για φιλανθρωπία το ποσό των 108.711.006,09 ευρώ. Επιπλέον, 479.026 συνάνθρωποί μας βρήκαν στήριξη στο φιλανθρωπικό δίκτυο που είχε αναπτύξει η Εκκλησία σε όλη τη χώρα, οι δομές που λειτουργούσαν ανέρχονταν σε 4.244, ενώ οι εθελοντές σε 19.078.
2021: Στον δεύτερο χρόνο της πανδημίας, δαπανήθηκε το ποσό των 113.997.845 ευρώ για τη φιλανθρωπική διακονία. Ήταν μια πραγματικά δύσκολη χρονιά, κατά την οποία 831.272 συνάνθρωποί μας έλαβαν βοήθεια, περίπου διπλάσιος αριθμός από το 2020, λειτούργησαν 4.283 δομές, κατά τι περισσότερες από το περασμένο έτος, ενώ διανεμήθηκαν 2.271.909 κιλά τροφίμων. Τη φιλανθρωπική δράση συνεπικούρησαν 14.953 εθελοντές.
2022: Έτος εισβολής των Ρώσων στην Ουκρανία, διαρκούσης της πανδημίας. Δαπανήθηκε συνολικά το ποσό των 117.693.581 ευρώ ενώ διατέθηκαν 2.343.342,50 κιλά τροφίμων διάφορων ειδών. Ο συνολικός αριθμός των εκκλησιαστικών δομών φιλανθρωπίας ανήλθε σε 4.168, οι εθελοντές αυξήθηκαν σε σχέση με το προηγούμενο έτος και ανήλθαν σε 16.222, ενώ ο συνολικός αριθμός των ωφελούμενων ήταν 865.277 συνάνθρωποί μας, αυξημένος σε σχέση με το 2021.
2023: Κατά το 2023 (Μάιο ο ΠΟΥ κήρυξε το τέλος της φάσης πανδημίας και τον Οκτώβριο ξεκίνησε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή) δόθηκαν φιλανθρωπίες ύψους 119.319.020 ευρώ, καθώς και 3.689.327 κιλά τροφίμων διάφορων ειδών. Ο συνολικός αριθμός των εκκλησιαστικών δομών ανήλθε σε 4.360. Ο συνολικός αριθμός όσων συνέδραμε η Εκκλησία ήταν 1.296.512 συνάνθρωποί μας. Οι αριθμοί αυτοί ήταν αυξημένοι σε σχέση με το 2022, γεγονός που καταδεικνύει την εντατικοποίηση των προσπαθειών της Εκκλησίας για την παροχή βοήθειας σε όσους είχαν ανάγκη.
2024: Δαπανήθηκε συνολικά το ποσό των 127.703.929 ευρώ και διατέθηκαν 2.728.534 κιλά τροφίμων διάφορων ειδών. Ο συνολικός αριθμός των αναξιοπαθούντων που έλαβε βοήθεια ανήλθε σε 1.456.671 συνανθρώπους μας. Παρά τη μείωση στην ποσότητα των διανεμηθέντων τροφίμων σε σχέση με το 2023, η συνολική οικονομική βοήθεια ενισχύθηκε σημαντικά, υποδηλώνοντας και πάλι την προσπάθεια της Εκκλησίας να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες ανάγκες των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Επίσης ο συνολικός αριθμός των δομών φιλανθρωπίας ήταν 4.190 και των εθελοντών 14.934.
«Έμπρακτη εξάσκηση της χριστιανικής ζωής»
«Η Εκκλησία δεν μπορεί, ή τουλάχιστον δεν πρέπει, να νοηθεί ως μια κοινωνική υπηρεσία. Η προνοιακή δράση, η διακονία που ασκεί, δεν είναι για αυτήν αυτοσκοπός, αλλά ένα μέσο για την έμπρακτη εξάσκηση της χριστιανικής ζωής, που ασκείται ως μίμηση του Θεού και αποσκοπεί στη σωτηρία του ανθρώπου, ως ψυχοπνευματική οντότητα. Σε μια εποχή που κάποιοι απαξιώνουν το έργο, την προσφορά και την αποστολή της Εκκλησίας μας, αυτή θα απαντά πάντα με πράξεις και έργα ζωής», δήλωσε μητροπολίτης στην «Political».
