Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η επιχείρηση τεχνολογικής αναβάθμισης της Ελληνικής Αστυνομίας στα εξωτερικά σύνορα της χώρας, καθώς η ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη οριστικοποιεί τις διαδικασίες για μια από τις μεγαλύτερες προμήθειες μη επανδρωμένων συστημάτων των τελευταίων ετών.
Σύμφωνα με την απόφαση που φέρνει σήμερα στο φως η εφημερίδα «Political» και ο Σπύρος Νάννος, το έργο εισέρχεται στην τελική του φάση, με σαφή ορίζοντα υλοποίησης έως το 2029. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο έγγραφο, «σκοπός είναι η προμήθεια και συντήρηση συστημάτων που θα συμβάλουν στον αποτελεσματικότερο έλεγχο των εξωτερικών χερσαίων, ποτάμιων και λιμναίων συνόρων της χώρας».
Το παρασκήνιο της παράτασης
Η νέα απόφαση, που τροποποιεί την αρχική πρόσκληση, φέρει την υπογραφή του υπουργού Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και ορίζει ως νέα καταληκτική ημερομηνία υποβολής προτάσεων την 5η Μαρτίου 2026. Η εξέλιξη αυτή προέκυψε έπειτα από έγγραφο αίτημα της Διεύθυνσης Προστασίας Συνόρων του Αρχηγείου της ΕΛΑΣ. Σύμφωνα με το κείμενο της απόφασης, η παράταση κρίθηκε απαραίτητη «προκειμένου να ολοκληρωθούν όλες οι απαιτούμενες διαδικασίες για την υποβολή ολοκληρωμένου Τεχνικού Δελτίου Πράξης». Η επιλογή αυτή αποτυπώνει τη βαρύτητα που αποδίδεται στην τεχνική αρτιότητα και διοικητική πληρότητα του φακέλου, δεδομένου ότι το έργο χρηματοδοτείται εξολοκλήρου από ευρωπαϊκούς πόρους.
Οι περιοχές ευθύνης
Η απόφαση προσδιορίζει με γεωγραφική σαφήνεια τις περιοχές ευθύνης του νέου στόλου. Ο εξοπλισμός δεν προορίζεται για γενική χρήση, αλλά για την επιτήρηση των εξωτερικών ορίων της χώρας, με έμφαση στα χερσαία, ποτάμια και λιμναία σύνορα. Παράλληλα, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει ενίσχυση της ασφάλειας στα Συνοριακά Σημεία Διέλευσης, όπου προβλέπεται η εγκατάσταση ειδικού τεχνικού εξοπλισμού. Η χρήση των drones και των οχημάτων εδάφους αποσκοπεί στη λήψη και μεταφορά επιχειρησιακής εικόνας σε πραγματικό χρόνο, επιτρέποντας στοχευμένη δράση των δυνάμεων, περιορίζοντας άσκοπες μετακινήσεις και αυξάνοντας την ταχύτητα ανταπόκρισης σε κρίσιμα περιστατικά.
Η «ακτινογραφία» του εξοπλισμού
Το επιχειρησιακό αντικείμενο του έργου, το οποίο χρηματοδοτείται από το Μέσο Χρηματοδοτικής Στήριξης για τη Διαχείριση των Συνόρων και την Πολιτική Θεωρήσεων (BMVI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περιλαμβάνει:
* Συστήματα μη στελεχωμένων αεροσκαφών (UAS): Απόκτηση 21 εναέριων οχημάτων.
* Οχήματα εδάφους (Unmanned Ground Vehicle – UGV): Ρομποτικά οχήματα επιτήρησης χερσαίων συνόρων.
* Κατηγοριοποίηση εξοπλισμού: Αεροπορικός (κωδικός 002) και χερσαίος (κωδικός 003).
Τα σύγχρονα UAS που αξιοποιούνται σε επιχειρήσεις συνοριακής επιτήρησης διαθέτουν θερμικές κάμερες, δυνατότητα νυχτερινής πτήσης, ασφαλή μετάδοση δεδομένων σε κέντρα επιχειρήσεων και επιχειρησιακή αντοχή σε δύσκολες καιρικές συνθήκες. Παρέχουν συνεχή εικόνα μεγάλων γεωγραφικών ζωνών, μειώνοντας την ανάγκη διαρκούς φυσικής παρουσίας προσωπικού στο πεδίο. Αντίστοιχα, τα UGV μπορούν να επιχειρούν σε δύσβατες ή επικίνδυνες περιοχές, λειτουργώντας ως «προωθημένα μάτια» των επιχειρησιακών κέντρων.
Σύνδεση με τη Frontex και τις αξιολογήσεις Σένγκεν
Ιδιαίτερης σημασίας είναι η ευρωπαϊκή διάσταση της προμήθειας. Τα 21 εναέρια μέσα προβλέπεται να καταχωριστούν στο απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, δηλαδή της Frontex (Δείκτης R.1.14). Παράλληλα, η πράξη συνδέεται με την εκπλήρωση συστάσεων που προκύπτουν από τις αξιολογήσεις Σένγκεν και τις αξιολογήσεις τρωτότητας (Δείκτης R.1.18). Η διαλειτουργικότητα με τα ευρωπαϊκά συστήματα ενισχύει τη θέση της χώρας στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης διαχείρισης συνόρων και επιτρέπει τη συμμετοχή σε κοινές επιχειρήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Οικονομικά μεγέθη και χρονοδιάγραμμα
Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 6.115.000 ευρώ.
* Επιλεξιμότητα δαπανών: έως 31/12/2029.
* Διαδικασία επιλογής: «Άμεση Αξιολόγηση» για επιτάχυνση των διαδικασιών.
Μετά την 5η Μαρτίου 2026 ξεκινά η αξιολόγηση σε δύο στάδια: πρώτα η πληρότητα και επιλεξιμότητα του φακέλου και στη συνέχεια η ουσιαστική αξιολόγηση βάσει κριτηρίων. Προβλέπεται αυστηρή διαδικασία ενστάσεων, οι οποίες εξετάζονται από στελέχη που δεν συμμετείχαν στην αρχική αξιολόγηση, διασφαλίζοντας αμεροληψία και διαφάνεια. Η χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων συνεπάγεται επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Η υλοποίηση της πράξης θα διέπεται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 (GDPR) και τον νόμο 4624/2019. Παράλληλα, προβλέπεται πλήρης συμμόρφωση με τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενσωματώνοντας τη διάσταση προστασίας δικαιωμάτων στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Ευρωπαϊκά συντονισμένο μοντέλο ασφάλειας
Με την ολοκλήρωση της προμήθειας, η ΕΛΑΣ θα διαθέτει αναβαθμισμένη, διαρκή και διαλειτουργική επιχειρησιακή εικόνα στα πλέον ευαίσθητα σημεία της επικράτειας. Η συγκεκριμένη επένδυση δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη εξοπλιστική πράξη. Συνιστά οργανωμένη μετάβαση της φύλαξης των συνόρων σε ψηφιακό, τεχνολογικά προηγμένο και ευρωπαϊκά συντονισμένο μοντέλο ασφάλειας.
Με ορίζοντα το 2029, η Ελλάδα επενδύει σε μέσα που πολλαπλασιάζουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες, ενισχύουν την αποτρεπτική ικανότητα και θωρακίζουν τα εξωτερικά σύνορα -τα οποία αποτελούν ταυτόχρονα και εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
