Η πρώτη κατάπαυση του πυρός μετά από δύο χρόνια πολέμου στη Γάζα θα τεθεί σε ισχύ τα ξημερώματα του Σαββάτου, έπειτα από την ιστορική έγκριση της συμφωνίας από το υπουργικό συμβούλιο του Ισραήλ, στο πλαίσιο του 20σημου σχεδίου που παρουσίασε στα τέλη Σεπτεμβρίου ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Η συμφωνία προβλέπει άμεση παύση των εχθροπραξιών, ανταλλαγή ομήρων και κρατουμένων, μερική απόσυρση ισραηλινών δυνάμεων και μαζική εισροή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας.
Το περιεχόμενο της συμφωνίας – Τα βασικά σημεία
Η πρώτη φάση της συμφωνίας μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς περιλαμβάνει τέσσερις κεντρικούς άξονες:
- Κατάπαυση πυρός: Θα ξεκινήσει το πρωί του Σαββάτου, 24 ώρες μετά την έγκριση της συμφωνίας από το Ισραήλ.
- Αποχώρηση στρατευμάτων: Ο ισραηλινός στρατός θα αποσυρθεί από συγκεκριμένες περιοχές, διατηρώντας ωστόσο τον έλεγχο του 53% της Γάζας, στο πλαίσιο τριών διαδοχικών φάσεων.
- Απελευθέρωση ομήρων και κρατουμένων: Εντός 72 ωρών από την έναρξη της εκεχειρίας, θα απελευθερωθούν οι Ισραηλινοί όμηροι – ζωντανοί και νεκροί – και στη συνέχεια εκατοντάδες Παλαιστίνιοι κρατούμενοι από ισραηλινές φυλακές.
- Αμερικανική στρατιωτική παρουσία: Περίπου 200 Αμερικανοί στρατιώτες, μαζί με δυνάμεις από αραβικές και μουσουλμανικές χώρες, θα επιβλέπουν την εφαρμογή της εκεχειρίας και τον συντονισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας μέσω ενός ειδικού κέντρου στο Ισραήλ.
Διπλωματικός ρόλος Τραμπ – Σενάρια για Νόμπελ Ειρήνης
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου χαρακτήρισε τη συμφωνία «κομβική εξέλιξη» και ευχαρίστησε δημόσια τον Τραμπ, τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι παρέστησαν στη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στο Τελ Αβίβ. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε πως αναμένει την απελευθέρωση των ομήρων έως τη Δευτέρα ή την Τρίτη, προσθέτοντας ότι σχεδιάζει να ταξιδέψει στην περιοχή εντός των επόμενων ημερών.
Η ρωσική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα στήριζε την υποψηφιότητα Τραμπ για το Νόμπελ Ειρήνης εφόσον πετύχει οριστικό τερματισμό της σύγκρουσης, ενώ και το Κίεβο άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο στήριξης της υποψηφιότητάς του.
Αντιδράσεις και εικόνες από το πεδίο
Την ώρα που οι κυβερνήσεις ενέκριναν το σχέδιο, οι βομβαρδισμοί συνεχίζονταν στη Γάζα μέχρι την τελευταία στιγμή. Νέες επιθέσεις σημειώθηκαν το πρωί της Παρασκευής σε Χαν Γιούνις, Νετσαρίμ και πόλη της Γάζας, σύμφωνα με διεθνή μέσα. Παράλληλα, πανηγυρισμοί ξέσπασαν στη Χαν Γιούνις και το Τελ Αβίβ μόλις έγινε γνωστή η συμφωνία.
«Δόξα τω Θεώ! Παρ’ όλους τους θανάτους και την απώλεια αγαπημένων μας, είμαστε ευτυχείς σήμερα», δήλωσε κάτοικος της Γάζας. Στην «πλατεία των ομήρων» του Τελ Αβίβ, εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν κρατώντας αυτοκόλλητα με τη λέξη «επιστρέφουν», ενώ οι οικογένειες αντάλλασσαν αγκαλιές και ευχές ύστερα από 734 ημέρες πολέμου.
Το επόμενο στάδιο – Στόχος ο πλήρης τερματισμός της σύγκρουσης
Η δεύτερη φάση του σχεδίου Τραμπ αναμένεται να ξεκινήσει αμέσως μετά την έναρξη της εκεχειρίας. Περιλαμβάνει τον αφοπλισμό της Χαμάς και την πλήρη απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων από τη Γάζα. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Χαμάς, Χαλίλ αλ Χάγια, δήλωσε ότι έχει λάβει διαβεβαιώσεις πως ο πόλεμος τερματίζεται πλήρως, ενώ ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς, έκανε λόγο για «ιστορική στιγμή» και τόνισε την ανάγκη για «ειρήνη, ασφάλεια και σταθερότητα».
Παρά τις προσδοκίες, παραμένουν πολλά ανοικτά ζητήματα, όπως το χρονοδιάγραμμα των επόμενων φάσεων, ο έλεγχος της μεταπολεμικής Γάζας και η πολιτική σταθερότητα στο εσωτερικό του Ισραήλ.
Η συμφωνία Ισραήλ–Χαμάς σηματοδοτεί ένα κρίσιμο ορόσημο για τη Μέση Ανατολή, ύστερα από δύο χρόνια αιματηρής σύγκρουσης. Η επιτυχία ή αποτυχία της θα εξαρτηθεί από την τήρηση της εκεχειρίας, την ανταλλαγή ομήρων και κρατουμένων, αλλά και από το αν η πολιτική δυναμική στο Ισραήλ και τη Γάζα θα επιτρέψει την ειρηνευτική διαδικασία να προχωρήσει σε επόμενες φάσεις.
