Αντιμέτωπη με σημαντικές προκλήσεις βρίσκεται η ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί για τον κίνδυνο απώλειας εκατοντάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας τα επόμενα χρόνια, εξαιτίας του υψηλού ενεργειακού κόστους, της πράσινης μετάβασης και του μετασχηματισμού της βιομηχανικής παραγωγής.
Σύμφωνα με στοιχεία που περιλαμβάνονται στο Εαρινό Πακέτο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και επικαλείται το Politico, οι Βρυξέλλες εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας σε ένα ολοένα πιο απαιτητικό διεθνές περιβάλλον.
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αρμόδια για τις δεξιότητες, Ροξάνα Μινζάτου, υπογράμμισε ότι η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης δεν θα βασιστεί μόνο στην τεχνολογία και τα κεφάλαια, αλλά κυρίως στο ανθρώπινο δυναμικό, στις δεξιότητες και στις ευκαιρίες που προσφέρονται στους εργαζομένους.
Ενεργειακό κόστος και βιομηχανικές πιέσεις
Η Κομισιόν εκτιμά ότι η διατήρηση των υψηλών ενεργειακών τιμών ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο έως και 560.000 θέσεις εργασίας μέσα στο 2026.
Οι μεγαλύτερες πιέσεις καταγράφονται στους κλάδους των κατασκευών, της μεταλλουργίας, της χημικής βιομηχανίας και των μεταφορών, οι οποίοι εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ενεργειακό κόστος.
Παράλληλα, η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας οδηγεί σε αναθεώρηση των προβλέψεων για την ανεργία. Η Επιτροπή εκτιμά πλέον ότι το ποσοστό ανεργίας θα διαμορφωθεί στο 6% τόσο το 2026 όσο και το 2027, υψηλότερα από τις προηγούμενες προβλέψεις.
EXCLUSIVE: EU countries risk mass job losses in the coming years as high energy costs, industrial restructuring and the green transition weigh on the economy, the European Commission is set to warn today.https://t.co/qG0jrHhHC7
— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) June 3, 2026
Αυξάνονται τα ελλείμματα
Την ίδια στιγμή, οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών αναμένεται να αυξήσουν τον δανεισμό τους προκειμένου να στηρίξουν τις οικονομίες τους.
Οι προβλέψεις της Κομισιόν δείχνουν ότι το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα της ΕΕ θα αυξηθεί από το 3,1% του ΑΕΠ το 2025 στο 3,5% το 2026 και στο 3,6% το 2027, εξέλιξη που προκαλεί προβληματισμό για τη μακροπρόθεσμη δημοσιονομική σταθερότητα της Ένωσης.
Αυτοκινητοβιομηχανία και βιομηχανία στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση σε στρατηγικούς βιομηχανικούς τομείς.
Η μετάβαση από τους κινητήρες εσωτερικής καύσης στα ηλεκτρικά οχήματα, σε συνδυασμό με τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από την Κίνα, θέτει υπό πίεση την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, με περίπου 600.000 θέσεις εργασίας να θεωρούνται ευάλωτες.
Αντίστοιχα, περίπου 85.000 θέσεις εργασίας στον κλάδο των μπαταριών και σχεδόν 59.000 στη βιομηχανία ηλιακών πάνελ αντιμετωπίζουν αυξημένους κινδύνους, ενώ η μετάβαση σε οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα επηρεάζει και τη χαλυβουργία.
Οι εξελίξεις αυτές αναζωπυρώνουν τη συζήτηση για το κατά πόσο η Ευρώπη χάνει έδαφος έναντι ανταγωνιστών όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα σε κρίσιμους βιομηχανικούς τομείς.
Έλλειψη δεξιοτήτων και επενδυτικά εμπόδια
Πέρα από τις πιέσεις στην παραγωγή, η Ευρώπη αντιμετωπίζει και σοβαρό πρόβλημα έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, το 77% των μεσαίων επιχειρήσεων δήλωσε το 2024 ότι δυσκολεύεται να βρει εργαζομένους με τις απαραίτητες δεξιότητες, έναντι 68% το προηγούμενο έτος.
Η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού θεωρείται πλέον βασικό εμπόδιο για την υλοποίηση νέων επενδύσεων, γεγονός που οδηγεί την Κομισιόν να δίνει αυξημένη έμφαση στην εκπαίδευση, την κατάρτιση και την επανεκπαίδευση εργαζομένων.
Νέα στρατηγική για το ανθρώπινο κεφάλαιο
Για πρώτη φορά, οι συστάσεις του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου θα περιλαμβάνουν ειδικές κατευθύνσεις για τη διά βίου μάθηση, τις δεξιότητες STEM, την επαγγελματική κατάρτιση και τα προγράμματα επανεκπαίδευσης.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και την αντιμετώπιση των προκλήσεων που δημιουργούν η τεχνολογική μετάβαση και οι διεθνείς γεωοικονομικές ανακατατάξεις.
Πιέσεις στα νοικοκυριά
Η έκθεση προειδοποιεί επίσης για τις κοινωνικές επιπτώσεις της μετάβασης.
Τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα ενδέχεται να επιβαρυνθούν δυσανάλογα από τις αυξήσεις στο κόστος μεταφορών και ενέργειας, ενώ εξακολουθούν να παρατηρούνται σημαντικές ανισότητες στην αγορά εργασίας.
Παράλληλα, περίπου ένας στους πέντε εργαζομένους παραμένει σε χαμηλόμισθες θέσεις εργασίας, ενώ ένας στους δώδεκα αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας παρά το γεγονός ότι εργάζεται.
Στο μικροσκόπιο η δημοσιονομική πορεία της Βουλγαρίας
Στο πλαίσιο του Εαρινού Πακέτου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να εξετάσει πιο στενά τη δημοσιονομική πορεία της Βουλγαρίας, εκφράζοντας προβληματισμό για τις δημόσιες δαπάνες της χώρας.
Αντίθετα, η Γερμανία, η Εσθονία, η Λετονία και η Σλοβενία πέρασαν επιτυχώς τον σχετικό έλεγχο, αν και οι Βρυξέλλες παραμένουν σε επιφυλακή για τις οικονομικές εξελίξεις των επόμενων ετών.
