Μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις των τελευταίων ετών στη θαλάσσια βιολογία πραγματοποίησε διεθνής επιστημονική αποστολή στα διεθνή ύδατα ανοιχτά της Βραζιλίας, εντοπίζοντας 31 νέα είδη θαλάσσιων οργανισμών μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο ρυθμός με τον οποίο καταγράφηκαν και ταυτοποιήθηκαν τα νέα είδη ενδέχεται να αποτελεί παγκόσμιο ρεκόρ, επίδοση που αποδίδεται τόσο στη συνεργασία εξειδικευμένων επιστημόνων όσο και στη χρήση πρωτοποριακού εξοπλισμού που επέτρεψε την άμεση μελέτη μικροσκοπικών οργανισμών εν πλω.

Έρευνα στον μεγαλύτερο, αλλά λιγότερο εξερευνημένο βιότοπο του πλανήτη

Η αποστολή πραγματοποιήθηκε στο ερευνητικό σκάφος Falkor (too) του Schmidt Ocean Institute, με τη συμμετοχή 24 επιστημόνων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αυστραλία, τη Βραζιλία και την Ιαπωνία, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Δυτικής Αυστραλίας και άλλα ερευνητικά ιδρύματα.

Αφετηρία της αποστολής ήταν το Σαλβαδόρ της πολιτείας Μπαΐα, με αντικείμενο τη μελέτη των λεγόμενων ενδιάμεσων στρωμάτων του ωκεανού, της τεράστιας ζώνης που εκτείνεται ανάμεσα στην επιφάνεια και τον βυθό.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη περιοχή αντιπροσωπεύει περίπου το 90% του χώρου όπου μπορεί να αναπτυχθεί ζωή στη Γη, παραμένοντας ωστόσο μία από τις πλέον ανεξερεύνητες περιοχές του πλανήτη.

Μέδουσες, σιφωνοφόρα και άγνωστοι μονοκύτταροι οργανισμοί

Στα νέα είδη που καταγράφηκαν περιλαμβάνονται:

  • ένα νέο είδος αμφίποδου καρκινοειδούς,
  • ένα ιδιαίτερα ταχύ θαλάσσιο σκουλήκι (gossamer worm),
  • εννέα νέα είδη μεδουσών,
  • επτά σιφωνοφόρα,
  • επτά κτενοφόρα,
  • τέσσερις χιτωνοφόροι (larvaceans),

δύο γιγάντιοι ριζάριοι, μονοκύτταροι οργανισμοί που μπορούν να διακριθούν ακόμη και με γυμνό μάτι.

Η ποικιλία των οργανισμών προσφέρει νέα δεδομένα για την εξέλιξη και τη λειτουργία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, ενώ ενισχύει την επιστημονική γνώση γύρω από περιοχές που μέχρι σήμερα παρέμεναν σχεδόν ανεξερεύνητες.

Το «Squid» έδωσε νέα διάσταση στην έρευνα

Καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία της αποστολής διαδραμάτισε η χρήση ενός νέου περιστρεφόμενου συνεστιακού μικροσκοπίου, γνωστού με την ονομασία «Squid».

Το σύστημα χρησιμοποιεί τεχνολογία λέιζερ, επιτρέποντας στους επιστήμονες να παρατηρούν ζωντανά την τρισδιάστατη κυτταρική δομή μικροβιακών οργανισμών, κάτι που μέχρι σήμερα απαιτούσε πολυήμερη εργαστηριακή προετοιμασία.

Όπως εξήγησε η επικεφαλής της αποστολής, δρ Κάρεν Όσμπορν από το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Smithsonian, οι ερευνητές είχαν για πρώτη φορά τη δυνατότητα να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την αλληλεπίδραση των κυττάρων, την ανταλλαγή υλικού και τον σχηματισμό βιολογικών δομών πάνω στο ίδιο το ερευνητικό σκάφος.

Τα ευρήματα φωτίζουν τον ρόλο των ωκεανών στο κλίμα

Πέρα από την καταγραφή νέων ειδών, η αποστολή προσέφερε πολύτιμα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται η ζωή στα διάφορα βάθη των ωκεανών.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι πολλά από τα είδη πραγματοποιούν καθημερινές κάθετες μετακινήσεις, ανεβαίνοντας τη νύχτα προς την επιφάνεια για τροφή και επιστρέφοντας στα βαθύτερα στρώματα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Η διαδικασία αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τον παγκόσμιο κύκλο του άνθρακα και τη ρύθμιση του κλίματος, καθώς επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι ωκεανοί απορροφούν και αποθηκεύουν διοξείδιο του άνθρακα.

Έκκληση για περισσότερη έρευνα στους ωκεανούς

Η αποστολή πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία βρίσκεται υπό αμφισβήτηση η χρηματοδότηση σημαντικών προγραμμάτων παρακολούθησης των ωκεανών στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η δρ Όσμπορν υπογράμμισε ότι τα αποτελέσματα της έρευνας αποδεικνύουν πόσο απαραίτητη είναι η συνέχιση αντίστοιχων επιστημονικών αποστολών.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, η ανθρωπότητα έχει ανακαλύψει μέχρι σήμερα μόνο ένα μικρό μέρος της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, ενώ ένας τεράστιος και άγνωστος κόσμος εξακολουθεί να κρύβεται στα βάθη των ωκεανών, με πολύτιμες πληροφορίες για τη ζωή, την εξέλιξη των οργανισμών και τη λειτουργία του ίδιου του πλανήτη.