Η επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία έχει περιορίσει δραστικά την πρόσβαση των κοριτσιών στην εκπαίδευση στο Αφγανιστάν. Παρά τους περιορισμούς, όμως, ορισμένες μαθήτριες εξακολουθούν να διεκδικούν το δικαίωμά τους στη μόρφωση, ακόμη και αν αυτό σημαίνει ότι πρέπει να λειτουργούν μακριά από τα βλέμματα των αρχών.

Σε ένα από τα κρυφά σχολεία που λειτουργούν στη χώρα, μια εκπαιδευτικός παραδίδει μαθήματα σε 25 κορίτσια ηλικίας 14 έως 16 ετών. Η τοποθεσία του σχολείου, όπως και τα πρόσωπα και τα πραγματικά στοιχεία των μαθητριών, παραμένουν μυστικά για λόγους ασφαλείας.

Ρεπορτάζ του CBS καταγράφει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιούνται τα μαθήματα, αποτυπώνοντας τον φόβο αλλά και την αποφασιστικότητα των μαθητριών και της δασκάλας τους. Την ώρα της δημοσιογραφικής αποστολής, οι έφηβες παρακολουθούσαν μάθημα χημείας, έχοντας καλυμμένα τα πρόσωπά τους ώστε να μην μπορεί να γίνει η ταυτοποίησή τους.

Μαθήματα πίσω από κλειστές πόρτες

Η λειτουργία του σχολείου απαιτεί αυστηρά μέτρα προφύλαξης. Οι 25 μαθήτριες χωρίζονται σε μικρότερες ομάδες και παρακολουθούν τα μαθήματα σε διαφορετικές ημέρες και ώρες. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται ο κίνδυνος να γίνει αντιληπτή η δραστηριότητά τους και να αποκαλυφθεί ο χώρος όπου συγκεντρώνονται.

Για πολλές οικογένειες, η απόφαση να επιτρέψουν στις κόρες τους να συμμετέχουν σε ένα τέτοιο σχολείο κάθε άλλο παρά εύκολη είναι. Ο φόβος για πιθανή αποκάλυψη και οι συνέπειες που θα μπορούσε να έχει μια τέτοια εξέλιξη λειτουργούν ως διαρκής απειλή.

Η εκπαιδευτικός χρειάστηκε να οικοδομήσει σταδιακά σχέσεις εμπιστοσύνης με τις οικογένειες, προκειμένου να τις πείσει ότι η συνέχιση της εκπαίδευσης των κοριτσιών αξίζει το ρίσκο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, οι μαθήτριες επιλέγουν να μην αποκαλύπτουν ότι συνεχίζουν τα μαθήματά τους ακόμη και σε ανθρώπους του οικογενειακού ή φιλικού τους περιβάλλοντος. Το μυστικό παραμένει γνωστό μόνο σε έναν πολύ περιορισμένο κύκλο ανθρώπων, καθώς υπάρχει πάντα ο φόβος ότι η πληροφορία μπορεί να φτάσει στις αρχές.

«Η μόρφωση είναι το μέλλον μας»

Παρά την αγωνία, οι μαθήτριες επιμένουν. Για εκείνες, η εκπαίδευση αποτελεί έναν τρόπο να διατηρήσουν ζωντανές τις γνώσεις και τις προοπτικές τους σε μια κοινωνία όπου η πρόσβαση των κοριτσιών στη σχολική εκπαίδευση έχει περιοριστεί σημαντικά.

Όπως αναφέρουν, χωρίς τη δυνατότητα να παρακολουθούν τα μαθήματα, φοβούνται ότι με τον χρόνο θα ξεχάσουν ακόμη και βασικές δεξιότητες, όπως η ανάγνωση και η γραφή. Για τον λόγο αυτό συνεχίζουν να επιστρέφουν στην κρυφή τάξη, παρά τους κινδύνους.

Η εκπαίδευση, σε αυτές τις συνθήκες, αποκτά για τις ίδιες έναν ευρύτερο συμβολισμό. Δεν αφορά μόνο τα σχολικά μαθήματα, αλλά και την προσπάθεια να διατηρήσουν ανοιχτό τον δρόμο προς ένα διαφορετικό μέλλον.

Η ελπίδα για μια κανονική τάξη

Οι μαθήτριες γνωρίζουν ότι η καθημερινότητά τους απέχει πολύ από εκείνη μιας συνηθισμένης σχολικής ζωής. Δεν μπορούν να εμφανίζονται ελεύθερα στην τάξη, να μιλούν ανοιχτά για τις σπουδές τους ή να γνωρίζουν με βεβαιότητα ότι την επόμενη ημέρα θα μπορέσουν να συνεχίσουν τα μαθήματά τους.

Παρόλα αυτά, κρατούν ζωντανή την ελπίδα ότι κάποια στιγμή θα επιστρέψουν σε ένα σχολείο όπου δεν θα χρειάζεται να κρύβονται.

Μέχρι τότε, η μικρή αυτή ομάδα μαθητριών και η δασκάλα τους συνεχίζουν να λειτουργούν μέσα στη σιωπή, με την εκπαίδευση να αποτελεί για εκείνες πράξη επιμονής και διεκδίκησης ενός δικαιώματος που θεωρούν αυτονόητο: το δικαίωμα να μαθαίνουν.