Τα παιδιά που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού (ASD), παρουσιάζουν επίμονες δυσκολίες στην κοινωνική επικοινωνία και αλληλεπίδραση, οπότε η εκδρομή με το σχολείο είναι ένα «challenge» που συχνά οι γονείς αμφιταλαντεύονται αν πρέπει το παιδί τους να ακολουθήσει ή όχι.
της Γεωργίας Ντούνη
Η υποστήριξη μέσω σταθερού περιβάλλοντος, άνευ όρων αγάπης και ειδικών θεραπειών είναι κρίσιμη για την ανάπτυξή τους τόσο αντιληπτικά όσο και κοινωνικά.
Η εκδρομή με το σχολείο κάποιες φορές αποτελεί τον «φόβο και τον τρόμο» των γονέων, καθώς το να φύγει το παιδί από το οικείο περιβάλλον του και να μπει σε ένα καινούργιο, με καινούργια διαδρομή, καινούργιο κόσμο και καινούργιες συνθήκες, μπορεί να προκαλέσει έντονο άγχος.
Όλα γίνονται σταδιακά
Τα παιδιά που ανήκουν στο φάσμα του αυτισμού, τείνουν να «συνηθίζουν» μία διαδρομή, έναν χώρο ή και πρόσωπα και όταν αυτά αλλάζουν τους προκαλείτε μία σύγχυση που αν δε γίνει σταδιακή η αλλαγή προγράμματος, ίσως να μην καταφέρουν να ανταπεξέλθουν στις «υποχρεώσεις» της εκδρομής.
Είναι πολύ σημαντικό για ένα παιδί με αυτισμό να κοινωνικοποιείται για αυτό και οι εκδρομές έχουν την αξία τους.
Εάν το παιδί δουλεύει με παράλληλη στήριξη ή με θεραπευτές εκτός σχολείου, μπορείτε να τους ενημερώσετε για τη μελλοντική εκδρομή του σχολείου και εκείνοι θα ξεκινήσουν μία προεργασία είτε με κάρτες, με φωτογραφίες του χώρου που θα επισκεφθούν ή με ιστοριούλες για τον χώρο.
Αν έχετε παρατηρήσει πως το παιδί σας αναστατώνεται όταν αλλάζει η διαδρομή με το αυτοκίνητο, μπορείτε να κάνετε λίγη διαδρομή κάθε μέρα ώστε να μην πανικοβληθεί πριν φτάσει στον χώρο την ημέρα της εκδρομής.
Προσοχή, έχει πολύ μεγάλη σημασία να αρχίσει καλά μία εκδρομή, γιατί μετά η θέα κάτι καινούργιου στο ήδη νέο σκηνικό (νέα διαδρομή με το πούλμαν), προκαλεί μεγαλύτερη σύγχυση και το παιδί δύσκολα θα μπορέσει να ηρεμήσει.
Κάτι που να αγαπά
Δεν είναι κακό το παιδί να έχει μαζί του κάτι που να το κάνει να νιώθει ασφάλεια ή οικεία. Αντιθέτως, θα το διευκολύνει να μη νιώσει πανικό στην αλλαγή του χώρου και θα έχει κάτι να του θυμίζει ότι δεν άλλαξαν όλα.
Χωρίς πίεση
Αν το παιδί πιεστεί πολύ στην πρώτη του εκδρομή, είναι μία καλή επιλογή να το πάρετε κι ας είναι η μέση της εξόρμησης. Δε θα θέλαμε να του μείνει μία τραυματική εμπειρία και στο άκουσμα της λέξης «εκδρομή» να πανικοβάλλεται.
Πάντα επιβραβεύουμε την προσπάθεια, ακόμα και αν κατάφερε μόνο 5 λεπτά -που πραγματικά δεν είναι τόσο λίγο όσο νομίζετε- στον καινούργιο χώρο. Η επιβράβευση είναι ένα κίνητρο για την επόμενη εκδρομή, αλλά αποφεύγεται και η ματαίωση του παιδιού ότι δεν τα κατάφερε.
Η εκδρομή είναι για όλους
Η εκδρομή δεν έχει «πρόσωπο» είναι για όλους και ναι το κάθε παιδί την απολαμβάνει διαφορετικά. Δεν μπορούμε να έχουμε τις ίδιες απαιτήσεις από όλα τα παιδιά. Άλλοι απολαμβάνουν τα ζώα, άλλοι τα γήπεδα, άλλοι τα θέατρα και άλλοι απλά τα χρώματα γύρω τους.
Δεν μπορούμε να απαιτήσουμε από ένα παιδί που ανήκει στο φάσμα του αυτισμού να παρακολουθήσει ένα ολόκληρο θεατρικό έργο αν δε θέλει, όμως μπορεί να εξερευνήσει το θέατρο, τις μουσικές, τα χρώματα, μέχρι και το… ασανσέρ αν δεν έχει ξαναδεί. Ακόμη και το βρεθεί με τους συμμαθητές του σε ένα καινούργιο περιβάλλον είναι ένας στόχος που επιτεύχθηκε.
Μία εκδρομή είναι πολύπλευρη, ως γονιός δεν χρειάζεται να απογοητευτείτε εάν σας ενημερώσουν πως το παιδάκι σας ήταν όλη την ώρα έξω από την αίθουσα ή δεν πλησίασε τα ζώα ή δεν ακούμπησε τον πηλό.
Το παιδάκι σας ήταν εκεί, μαζί με τα υπόλοιπα παιδιά, σε ένα ξένο περιβάλλον. Ξεπέρασε τα όρια του. Βλέπει καινούργια πράγματα, κάνει μακρινές διαδρομές με το πούλμαν, μαθαίνει να πηγαίνει τουαλέτα σε μέρη που δεν γνωρίζει, έρχεται σε επαφή με πολύ κόσμο και πάνω από όλα προσπαθεί.
Κανένας δεν προσπαθεί με τον ίδιο τρόπο και αυτή είναι η ομορφιά. Μη λέτε όχι στις εκδρομές. Είναι μία προσομοίωση του κοινωνικού περίγυρου που θα κληθεί να αντιμετωπίσει αρκετές φορές μεγαλώνοντας.
Σημαντική υπενθύμιση: Όσο μικρότερο το παιδί μπει στη διαδικασία των εκδρομών, τόσο πιο εύκολο θα είναι μεγαλώνοντας.
