Αν κάθε πρωί ανοίγεις την ντουλάπα σου και, χωρίς ίχνος υπαρξιακού δράματος, πιάνεις αυτό το μαύρο t-shirt, εκείνο το τζιν και τα αγαπημένα σου sneakers, συγχαρητήρια: μόλις γλίτωσες ένα μικρό mental breakdown πριν καν πιεις καφέ.
Ενώ κάποιοι στέκονται μπροστά στα ρούχα τους αναρωτώμενοι «είμαι casual ή business σήμερα;», εσύ ντύνεσαι σε δύο λεπτά και φεύγεις. Και όχι, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχεις στιλ ή ότι βαριέσαι. Σημαίνει ότι ο εγκέφαλός σου ξέρει πού να κάνει οικονομία.
Δεν είσαι μόνος σου. Από τον Mark Zuckerberg με το θρυλικό γκρι t-shirt μέχρι τον Steve Jobs με το μαύρο ζιβάγκο (που πιθανότατα είχε περισσότερα ίδια απ’ όσα έχουμε όλοι μαζί), πολλοί άνθρωποι έχουν υιοθετήσει μια «προσωπική στολή» για την καθημερινότητά τους. Και υπάρχει πολύ σοβαρός λόγος.
Ο εγκέφαλος δεν είναι power bank (και ξεφορτίζει γρήγορα)
Το ανθρώπινο μυαλό λειτουργεί σαν μπαταρία. Κάθε απόφαση που παίρνουμε καταναλώνει ενέργεια. Και τώρα κράτα γερά: οι ειδικοί λένε ότι παίρνουμε από 20.000 έως 35.000 αποφάσεις την ημέρα. Από το «σκέτο ή με γάλα;» μέχρι το «ποιο παντελόνι ταιριάζει με αυτό το πουκάμισο και μήπως τελικά δεν ταιριάζει τίποτα με τίποτα;».
Αυτή η υπερφόρτωση οδηγεί σε αυτό που λέγεται decision fatigue – κόπωση αποφάσεων. Όσο περισσότερες επιλογές κάνουμε, τόσο χειρότερες γίνονται οι επόμενες. Κάπου εκεί ο εγκέφαλος σηκώνει τα χέρια ψηλά και λέει: «βάλε ό,τι βρεις».
Οι άνθρωποι που φοράνε τα ίδια ή παρόμοια ρούχα κάθε μέρα απλώς… παρακάμπτουν όλο αυτό. Αφαιρούν μία κατηγορία αποφάσεων από τη ζωή τους και κρατάνε τη νοητική τους ενέργεια για πιο σοβαρά θέματα. Όπως δουλειά, σχέσεις ή το πώς θα απαντήσουν σε εκείνο το email χωρίς να ακουστούν παθητικά-επιθετικοί.
Autopilot: τεμπελιά ή στρατηγική επιβίωσης;
Μπορεί να μοιάζει τεμπελιά, αλλά στην πραγματικότητα είναι έξυπνος αυτοματισμός. Όπως κλείνεις εφαρμογές στο κινητό για να μη σου τρώνε μπαταρία, έτσι και το σταθερό outfit αφήνει τον εγκέφαλο να λειτουργεί πιο καθαρά.
Έρευνες δείχνουν ότι οι ρουτίνες μειώνουν το νοητικό φορτίο και βοηθούν στη συγκέντρωση. Όταν δεν χρειάζεται να σκέφτεσαι τι θα φορέσεις, έχεις περισσότερο χώρο για δημιουργικότητα, επίλυση προβλημάτων και – γιατί όχι – λίγη ηρεμία.
Όταν τα ρούχα «πειράζουν» το μυαλό σου
Υπάρχει μάλιστα και κάτι που λέγεται enclothed cognition (όχι, δεν το έβγαλε φίλος σου σε συζήτηση). Σύμφωνα με έρευνες, τα ρούχα που φοράμε επηρεάζουν τον τρόπο που σκεφτόμαστε και συμπεριφερόμαστε.
Σε ένα πείραμα του Columbia University, συμμετέχοντες φορούσαν την ίδια λευκή ρόμπα. Στους μισούς είπαν ότι είναι ρόμπα γιατρού, στους άλλους ότι είναι ρόμπα ζωγράφου. Μάντεψε ποιοι τα πήγαν καλύτερα σε τεστ συγκέντρωσης. Spoiler: οι «γιατροί».
Το ρούχο ήταν το ίδιο. Η σημασία του άλλαζε. Το μυαλό ενεργοποιούσε διαφορετικό «ρόλο».
Κάπως έτσι λειτουργεί και το αγαπημένο σου outfit. Γίνεται ένας ψυχολογικός διακόπτης που λέει:
«Οκ. Ξεκινάμε.»
Σταθερότητα σε έναν χαοτικό κόσμο
Πέρα από την εξοικονόμηση ενέργειας, πολλοί άνθρωποι νιώθουν ασφάλεια φορώντας το ίδιο στιλ κάθε μέρα. Σε έναν κόσμο γεμάτο deadlines, ειδοποιήσεις, άγχος και γενική ανασφάλεια, το γνώριμο outfit λειτουργεί σαν μικρή όαση σταθερότητας.
Δεν αλλάζει ο κόσμος, αλλά τουλάχιστον ξέρεις τι φοράς.
Τι λέει αυτό για την προσωπικότητά σου;
- Ίσως ότι έχεις ξεκάθαρες προτεραιότητες.
- Ίσως ότι δεν θέλεις να σπαταλάς χρόνο σε μικρές αποφάσεις.
- Ίσως ότι έχεις βρει το στιλ σου και δεν χρειάζεται να το επαναδιαπραγματεύεσαι κάθε πρωί.
Και όχι, δεν σημαίνει έλλειψη γούστου. Σημαίνει ότι έχεις συνεπές γούστο.
Φυσικά, υπάρχει και η άλλη πλευρά: αν το ίδιο ντύσιμο προκύπτει από έντονο άγχος, φόβο αλλαγής ή κοινωνική ανασφάλεια, τότε μπορεί να είναι σημάδι κάτι βαθύτερου. Το κλειδί είναι ένα:
σε απελευθερώνει ή σε περιορίζει;
Αν σε κάνει να ξεκινάς τη μέρα σου πιο ήρεμα, τότε συνέχισε.
Αν όχι, ίσως ήρθε η ώρα να δοκιμάσεις κάτι καινούργιο. Αλλά όχι απαραίτητα αύριο το πρωί. Μην πιέζεσαι.
