Δύο μήνες μετά την εφαρμογή της απαγόρευσης πρόσβασης σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για εφήβους κάτω των 16 ετών, η νέα πολιτική στην Αυστραλία φαίνεται να έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας λογισμικού για γονικό έλεγχο Qustodio, περίπου 20% των παιδιών ηλικίας 13 έως 15 ετών συνεχίζουν να χρησιμοποιούν πλατφόρμες όπως TikTok, Snapchat και YouTube, παρά τα περιοριστικά μέτρα.
Η μείωση των χρηστών είναι εμφανής, αλλά όχι δραματική: η χρήση του Snapchat μεταξύ των εφήβων μειώθηκε κατά 13,8 ποσοστιαίες μονάδες στο 20,3%, ενώ η χρήση του TikTok μειώθηκε κατά 5,7 ποσοστιαίες μονάδες στο 21,2%. Αντίθετα, η χρήση του YouTube παρέμεινε υψηλή, στο 36,9%, πιθανώς λόγω της δυνατότητας πρόσβασης χωρίς λογαριασμό, γεγονός που επιτρέπει στους νεαρούς χρήστες να παρακάμπτουν την απαγόρευση. Τα στοιχεία συλλέχθηκαν από τα τέλη του 2024 μέχρι τον Φεβρουάριο 2026 και αποτελούν τις πρώτες ενδείξεις για την πραγματική επίπτωση των περιοριστικών μέτρων στους ανήλικους χρήστες.
Προκλήσεις για την εφαρμογή και τα πρόστιμα
Η αυστραλιανή κυβέρνηση έχει θέσει σαφή όρια στις εταιρείες: πλατφόρμες όπως το Instagram, το Facebook, το Threads της Meta, το YouTube, το TikTok και το Snapchat της Google οφείλουν να μπλοκάρουν χρήστες κάτω των 16 ετών, διαφορετικά θα αντιμετωπίσουν πρόστιμα έως και 35 εκατομμύρια δολάρια ανά πλατφόρμα.
Ο eSafety Commissioner, ο ανεξάρτητος ρυθμιστικός φορέας για την ασφάλεια στο διαδίκτυο, παρακολουθεί στενά τις παραβιάσεις και συνεργάζεται με τις πλατφόρμες για τη διασφάλιση του ορίου ηλικίας. Σύμφωνα με τον φορέα, εξακολουθούν να υπάρχουν εφήβοι κάτω των 16 ετών που χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα και η αρχή βρίσκεται σε επικοινωνία με τους παρόχους για να διασφαλίσει την τήρηση των κανόνων, ενώ εξετάζει συστημικές αστοχίες που μπορεί να οδηγήσουν σε νομικές παραβάσεις. Εκπρόσωποι των Snapchat και TikTok είτε δεν ήταν διαθέσιμοι είτε αρνήθηκαν να σχολιάσουν.
Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι οι νέοι βρίσκουν τρόπους να παρακάμπτουν τους γονικούς περιορισμούς και τις κυβερνητικές απαγορεύσεις, γεγονός που εγείρει ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα τέτοιων μέτρων όταν εφαρμόζονται μόνο τεχνολογικά, χωρίς παράλληλη εκπαίδευση και ενημέρωση για την ψηφιακή ασφάλεια.
Διεθνές ενδιαφέρον και μελλοντικές προοπτικές
Η αυστραλιανή απαγόρευση παρακολουθείται στενά από άλλες χώρες, που εξετάζουν παρόμοιες πολιτικές για την προστασία των ανηλίκων από την υπερβολική χρήση κοινωνικών δικτύων και τις επιπτώσεις τους στην ψυχική υγεία. Οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς υποστηρίζουν ότι η τεχνολογική προσέγγιση από μόνη της δεν αρκεί και προτείνουν να ενισχυθεί η ενημέρωση των εφήβων για την ασφαλή χρήση του διαδικτύου και η συνεργασία σχολείων, οικογενειών και κυβερνήσεων.
Η μελέτη της Qustodio δείχνει ότι η εφαρμογή περιορισμών είναι μόνο το πρώτο βήμα, ενώ η πραγματική πρόκληση παραμένει η συνειδητοποίηση των εφήβων για τον υπεύθυνο ψηφιακό τους ρόλο και η αποτελεσματική επίβλεψη από τους γονείς και τις αρχές.
