Οι δηλώσεις του Αντρέι Κοβάτσεφ
Σύμφωνα με βουλγαρικά μέσα ενημέρωσης και όπως επιβεβαίωσαν Βούλγαροι ευρωβουλευτές, αφαιρέθηκαν οι αναφορές στη «μακεδονική εθνική ταυτότητα» και τη «μακεδονική γλώσσα» από το προσχέδιο της ετήσιας Έκθεσης Προόδου, η οποία αναμένεται να εξεταστεί και να τεθεί σε ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την ερχόμενη εβδομάδα.
Ο Βούλγαρος ευρωβουλευτής Αντρέι Κοβάτσεφ, σε ανάρτησή του σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανέφερε σχετικά:
«Κατόπιν αιτήματος της ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, οι τρεις μεγαλύτερες πολιτικές ομάδες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, η Συμμαχία Σοσιαλιστών και Δημοκρατών και η Renew Europe- συμφώνησαν το βράδυ της Τετάρτης να αφαιρεθούν από το σχέδιο της Έκθεσης Προόδου για τη Βόρεια Μακεδονία όλες οι αναφορές σε μακεδονική ταυτότητα και μακεδονική γλώσσα. Αναμένω, αυτή η τροπολογία να υποστηριχθεί από την πλειοψηφία στο ΕΚ την επόμενη εβδομάδα, στην ολομέλεια»
Σύμφωνα με τον Αντρέι Κοβάτσεφ, τα θέματα εθνικής ταυτότητας και γλώσσας δεν έχουν θέση σε έκθεση για την πρόοδο μιας χώρας που είναι υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ.
Η εξέλιξη με την αφαίρεση των αναφορών σε «μακεδονική εθνική ταυτότητα» και «μακεδονική γλώσσα» προκάλεσε την έντονη αντίδραση του πρωθυπουργού της Βόρειας Μακεδονίας Χρίστιαν Μίτσκοσκι, ο οποίος κατηγόρησε την Βουλγαρία ότι χρησιμοποιεί «ταλιμπανικές» μεθόδους.
«Με μεθόδους που παραπέμπουν σε Ταλιμπάν αφαιρέθηκαν από την ευρωπαϊκή Έκθεση Προόδου η μακεδονική ταυτότητα και η μακεδονική γλώσσα. Το βιώσαμε δυστυχώς και αυτό ως λαός, τον 21ο αιώνα»
Την περασμένη εβδομάδα, η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με 40 ψήφους «υπέρ», 19 «κατά» και 10 «παρών» ενέκρινε το σχέδιο της ετήσιας Έκθεσης Προόδου για τη Βόρεια Μακεδονία, στο οποίο περιεχόταν αναφορές σε «μακεδονική εθνική ταυτότητα» και «μακεδονική γλώσσα», παρά τις έντονες αντιδράσεις των Βούλγαρων ευρωβουλευτών. Η κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας, σχολιάζοντας την έγκριση του σχεδίου της Έκθεσης από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είχε κάνει λόγο για «ιστορική τομή» και είχε εκφράσει τη «μεγάλη ικανοποίησή» της.
Εισηγητής της Έκθεσης Προόδου για τη Βόρεια Μακεδονία είναι ο Αυστριακός ευρωβουλευτής Τόμας Βάιτς (Πράσινοι/ Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία). Η βουλγαρική κυβέρνηση έχει κατηγορήσει τον Αυστριακό ευρωβουλευτή για «μεροληψία», υπέρ των Σκοπίων.
Οι εθνικές και γλωσσικές διαφορές
Η Βόρεια Μακεδονία και η Βουλγαρία έχουν ιστορικές, εθνικές και γλωσσικές διαφορές που διαρκούν δεκαετίες.
Η Βουλγαρία παρεμπόδιζε την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Βόρειας Μακεδονίας με την ΕΕ. Το καλοκαίρι του 2022, οι τότε κυβερνήσεις των δύο χωρών, μετά από μεσολάβηση της ΕΕ είχαν καταλήξει σε μία συμβιβαστική πρόταση, η οποία προέβλεπε πως η Βουλγαρία θα άρει το βέτο που είχε θέσει στην έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Βόρειας Μακεδονίας με την ΕΕ, αφού πρώτα τα Σκόπια τροποποιήσουν το Σύνταγμά τους προκειμένου να συμπεριληφθεί σε αυτό η βουλγαρική μειονότητα που ζει στη χώρα.
Την πρόταση είχε αποδεχθεί η προηγούμενη κεντροαριστερή κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας, όμως δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει πλειοψηφία 2/3 στη Βουλή για την τροποποίηση του Συντάγματος, λόγω της εναντίωσης του δεξιού και νυν κυβερνώντος κόμματος της χώρας, VMRO-DPMNE του πρωθυπουργού Χρίστιαν Μίτσκοσκι.Ο τελευταίος αναφέρει ότι η κυβέρνησή του δεν αποδέχεται την πρόταση και δεν πρόκειται να υπάρξει τέτοια τροποποίηση του Συντάγματος της χώρας.
Τόσο οι Βρυξέλλες όσο και η Σόφια έχουν διαμηνύσει επανειλημμένως, προς τη Βόρεια Μακεδονία πως αυτή θα μπορέσει να ανοίξει τα κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, αφού πρώτα τροποποιήσει το Σύνταγμά της.
Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή πληθυσμού που πραγματοποιήθηκε то 2021 στη Βόρεια Μακεδονία, οι Βούλγαροι αποτελούν μόλις το 0,2% του πληθυσμού της χώρας (συνολικά 3.500 άτομα), στοιχείο το οποίο η επίσημη Σόφια αμφισβητεί και θεωρεί ότι το ποσοστό των Βούλγαρων στη Βόρεια Μακεδονία είναι κατά πολύ μεγαλύτερο.
Οι προβληματικές σχέσεις της Βόρειας Μακεδονίας με τη Βουλγαρία έχουν επιδεινωθεί ιδιαίτερα με την ανάληψη της εξουσίας στα Σκόπια από το VMRO-DPMNE, πριν από ένα χρόνο.
