Υπάρχει μια περίοδος στη ζωή που παλιά λεγόταν «μετάβαση». Σπουδές, πρώτες δουλειές, αναζήτηση κατεύθυνσης. Κρατούσε λίγο. Ήταν ένα πέρασμα. Σήμερα για πολλούς νέους κρατά σχεδόν… μια δεκαετία.
- Γράφει ο Γιώργος Ν. Καραμανλής
Η γενιά των 20-35 ζει συχνά σε κάτι που μοιάζει με ενδιάμεση ζωή. Δεν είναι πια φοιτητές, αλλά δεν νιώθουν πλήρως επαγγελματίες. Δεν είναι παιδιά, αλλά ούτε και εντελώς ανεξάρτητοι ενήλικες. Μια ηλικία που παλιότερα σήμαινε σταθερότητα -σπίτι, δουλειά, ίσως οικογένεια- τώρα μοιάζει περισσότερο με διαρκές πρόχειρο σχέδιο.
Οι νέοι κάνουν πρακτικές, συμβάσεις ορισμένου χρόνου, projects, δεύτερες δουλειές. Μετακινούνται από πόλη σε πόλη ή επιστρέφουν στο πατρικό. Αλλάζουν αντικείμενα, επανεκπαιδεύονται, ξεκινούν από την αρχή. Δεν είναι αποτυχία· είναι η νέα κανονικότητα.
Κάπου ανάμεσα στο LinkedIn και στα οικογενειακά τραπέζια, γεννιέται μια αίσθηση αμηχανίας. Οι γονείς ρωτούν «τι κάνεις τώρα;» και η απάντηση δεν είναι ποτέ απλή. Γιατί το «τώρα» αλλάζει συνεχώς. Δεν υπάρχει μια σαφής ταυτότητα. Υπάρχει μια διαδρομή σε εξέλιξη.
Η παρατεταμένη μεταβατικότητα δημιουργεί ένα παράξενο συναίσθημα: ζεις, αλλά σαν να προετοιμάζεσαι ακόμη για τη ζωή σου. Σαν να βρίσκεσαι μόνιμα στο «μέχρι να…». Μέχρι να βρω καλύτερη δουλειά. Μέχρι να σταθεροποιηθώ. Μέχρι να μπορέσω να κάνω σχέδια.
Το παράδοξο είναι ότι η κοινωνία εξακολουθεί να μετρά την ενηλικίωση με παλιά κριτήρια: μόνιμη εργασία, οικονομική ανεξαρτησία, οικογενειακή συγκρότηση. Όμως οι συνθήκες που επέτρεπαν αυτά τα ορόσημα έχουν αλλάξει. Οι νέοι δεν καθυστερούν τη ζωή τους επειδή δεν θέλουν να μεγαλώσουν. Τη μεταθέτουν επειδή το έδαφος είναι πιο ασταθές.
Και όμως, μέσα σε αυτή την «ενδιάμεση» κατάσταση υπάρχει και κάτι δημιουργικό. Οι διαδρομές είναι λιγότερο προβλέψιμες, αλλά και πιο ανοιχτές. Οι ταυτότητες πιο ευέλικτες. Οι επιλογές πιο πολλές -έστω κι αν καμιά φορά μοιάζουν και πιο αβέβαιες.
Η γενιά των ενδιάμεσων ζωών δεν είναι μια γενιά που δεν αποφασίζει. Είναι μια γενιά που ζει σε εποχή όπου η σταθερότητα δεν προσφέρεται εύκολα. Η πρόκληση δεν είναι να «ωριμάσει πιο γρήγορα». Είναι να βρει τρόπους να χτίσει νόημα μέσα σε μια διαδρομή που δεν έχει πια ξεκάθαρα στάδια. Και ίσως τελικά η ενηλικίωση σήμερα να μην είναι ένα σημείο άφιξης, αλλά μια συνεχής διαδικασία ισορροπίας.
