Η δημόσια ζωή στην Ήπειρο τα τελευταία χρόνια – όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Ιωάννας Ντάνη στην εφημερίδα «Political» – θυμίζει ολοένα και περισσότερο ένα σκηνικό προσωπικής εξουσίας, όπου η πολιτική αντιπαράθεση αντικαθίσταται από ύβρεις, απειλές και επιθέσεις προς όποιον τολμά να ασκήσει κριτική. Οι εξελίξεις που βρίσκονται προ των πυλών δεν αποτελούν απλώς ένα ακόμη επεισόδιο πολιτικής έντασης. Αντιθέτως, αποκαλύπτουν μια βαθύτερη κρίση στη λειτουργία της τοπικής εξουσίας.
Η προοπτική πειθαρχικής διαδικασίας, και η πιθανότητα ποινικών εξελίξεων φαίνεται να έχουν προκαλέσει έντονη νευρικότητα. Και αυτό αποτυπώνεται πλέον με τον πιο ωμό τρόπο στον δημόσιο λόγο, με αναρτήσεις και δηλώσεις που προκαλούν αίσθηση για την επιθετικότητα και την απαξίωση απέναντι σε δημοσιογράφους, πολίτες και θεσμούς.
Προσβολές και απαξίωση
Η εικόνα που σχηματίζεται είναι εκείνη ενός πολιτικού που αντιδρά με θυμό και επιθέσεις κάθε φορά που έρχεται αντιμέτωπος με αποκαλύψεις για τη διαχείριση της εξουσίας και του δημόσιου χρήματος. Το τελευταίο διάστημα η δημόσια συζήτηση στην Ήπειρο έχει μετατραπεί σε ένα πεδίο προσωπικών επιθέσεων. Αντί για πολιτικές απαντήσεις σε δημοσιογραφικές αποκαλύψεις ή στοιχεία που τίθενται δημόσια, επιλέγεται συχνά η τακτική της προσβολής και της απαξίωσης.
Δημοσιογράφοι και Μέσα -όπως ο «Τύπος Ηπείρου» και η εφημερίδα «Political»- που ερευνούν υποθέσεις διαχείρισης δημόσιου χρήματος γίνονται στόχος προσωπικών επιθέσεων, ενώ ακόμη και η ιδιότητά τους τίθεται υπό αμφισβήτηση. Χαρακτηριστικό είναι ότι σε δημόσια ανάρτηση τέθηκε ακόμη και το ερώτημα αν κάποιος που είναι «άπορος, άνεργος και άστεγος» μπορεί να γράφει σε εφημερίδα και να δηλώνει δημοσιογράφος, σε μια προσπάθεια να επιτεθεί σε συντάκτη του «Τύπου Ηπείρου» που δεν έχει σταματήσει ούτε στιγμή να ερευνά τα κακώς κείμενα της διοίκησης Καχριμάνη.
Η φράση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς πολλοί τη θεώρησαν βαθιά προσβλητική όχι μόνο για τους δημοσιογράφους αλλά και για κάθε πολίτη που αγωνίζεται να επιβιώσει. Το ερώτημα όμως είναι πολύ πιο βαθύ: Ποιος μπορεί να αποφασίζει ποιος έχει δικαίωμα να μιλά και ποιος όχι σε μια δημοκρατία;
«Τους έχουμε όλους γραμμένους»
Αίσθηση έχει προκαλέσει και μια φράση που ειπώθηκε σε συνεδρίαση της Περιφερειακής Επιτροπής και η οποία συνοψίζει, κατά πολλούς, τη νοοτροπία εξουσίας που επικρατεί. «Τους έχουμε όλους γραμμένους εκεί που πρέπει», ήταν η χαρακτηριστική έκφραση που ειπώθηκε όταν τέθηκε το θέμα της μετάδοσης των συνεδριάσεων μέσω Διαδικτύου. Η δήλωση αυτή προκάλεσε σοκ ακόμη και σε μέλη της ίδιας της παράταξης, καθώς θεωρήθηκε ότι εκφράζει πλήρη απαξίωση όχι μόνο προς την αντιπολίτευση αλλά και προς τους θεσμούς. Πολλοί αναρωτήθηκαν μάλιστα αν σε αυτούς που είναι «γραμμένοι» περιλαμβάνονται και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί ή ακόμη και η δικαιοσύνη.
14 παραπτώματα
Η ένταση που παρατηρείται το τελευταίο διάστημα δεν είναι τυχαία. Συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις που δρομολογούνται σε θεσμικό επίπεδο. Τα πορίσματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας οδήγησαν σε πειθαρχική διαδικασία για 14 παραπτώματα, τα οποία σχετίζονται με τον τρόπο λειτουργίας της περιφέρειας και τη διαχείριση δημόσιων πόρων. Οι κατηγορίες περιλαμβάνουν ζητήματα παράβασης καθήκοντος και βαριάς αμέλειας, ενώ τα ευρήματα έχουν διαβιβαστεί και στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για ποινική αξιολόγηση. Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν πρωτοφανή πίεση σε ένα σύστημα εξουσίας που επί χρόνια λειτουργούσε χωρίς ουσιαστικό έλεγχο.
Σκιές στη διαχείριση εκατομμυρίων και έργα υπό αμφισβήτηση
Τι αποκαλύπτουν τα πορίσματα της Αρχής Διαφάνειας για τη διαχείριση δημόσιων πόρων και για τις «χρυσές» απευθείας αναθέσεις – Οι έλεγχοι και οι πειθαρχικές διαδικασίες δείχνουν ότι το σύστημα εξουσίας του Καχριμάνη που οικοδομήθηκε τα προηγούμενα χρόνια κλυδωνίζεται σοβαρά. Τα πορίσματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας εγείρουν πλέον σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση δημόσιων πόρων, τις διαδικασίες ανάθεσης έργων και την ποιότητα των υποδομών στην Ήπειρο Οι διαπιστώσεις που αφορούν απευθείας αναθέσεις εκατομμυρίων ευρώ, παρεμβάσεις σε ορεινές περιοχές χωρίς τις προβλεπόμενες διαδικασίες και συμβάσεις που ξεκίνησαν πριν από τις απαραίτητες εγκρίσεις, σκιαγραφούν ένα τοπίο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης γύρω από τη διοίκηση του Αλέξανδρου Καχριμάνη.
Κατάτμηση συμβάσεων
Σύμφωνα με τα πορίσματα των ελέγχων, διαπιστώθηκαν εκτεταμένες απευθείας αναθέσεις έργων και υπηρεσιών. Ειδικότερα, καταγράφηκαν συμβάσεις για εργασίες κοπής και κλαδέματος δέντρων που ξεπερνούν τα 2 εκατ. ευρώ, καθώς και συμβάσεις συντήρησης οδών που φτάνουν περίπου τα 5 εκατ. ευρώ. Οι συμβάσεις αυτές φαίνεται ότι κατατμήθηκαν ώστε να αποφευχθούν οι διαδικασίες ελέγχου που προβλέπει η νομοθεσία για μεγαλύτερα έργα. Ως αποτέλεσμα, δεν υποβλήθηκαν στο Ελεγκτικό Συνέδριο για τον υποχρεωτικό έλεγχο νομιμότητας πριν από την υπογραφή τους. Το στοιχείο αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σοβαρό, καθώς εγείρει ερωτήματα για τον τρόπο διαχείρισης των δημόσιων κονδυλίων.
Ο δρόμος στον Γράμμο και οι στρατιωτικές υπηρεσίες
Ένα ακόμη ζήτημα που προκαλεί ερωτήματα αφορά έργο διάνοιξης δρόμου σε ορεινή κορυφογραμμή. Σύμφωνα με την έκθεση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, κινητοποιήθηκαν στρατιωτικές υπηρεσίες για τη διάνοιξη οδού σε περιοχή που μάλιστα δεν ανήκε διοικητικά στην αρμοδιότητα της περιφέρειας. Παράλληλα, σε άλλη περίπτωση πραγματοποιήθηκε διάνοιξη δρόμου από ιδιώτη ανάδοχο χωρίς να τηρηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Οι διαπιστώσεις αυτές θεωρούνται ιδιαίτερα σοβαρές, καθώς αφορούν παρεμβάσεις σε ευαίσθητες ορεινές περιοχές χωρίς τις απαραίτητες εγκρίσεις.
Τα υλικά από το Ολυμπιακό Κέντρο Ξιφασκίας
Στα πορίσματα περιλαμβάνεται επίσης υπόθεση που αφορά την καθαίρεση και μεταφορά πρώην ολυμπιακών εγκαταστάσεων. Το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης προχώρησε σε συμβάσεις ύψους περίπου 2,5 εκατ. ευρώ για την αποξήλωση και μεταφορά εγκαταστάσεων από την Αττική στην Ήπειρο. Ωστόσο, σύμφωνα με τα ευρήματα, στη συνέχεια καταβλήθηκαν επιπλέον ποσά σε υπεργολάβους για υλικά που θα έπρεπε ήδη να έχουν αποδοθεί στο Ταμείο βάσει των αρχικών συμβάσεων. Επιπλέον, σε αρκετές περιπτώσεις οι εργασίες είχαν ξεκινήσει πριν ακόμη εγκριθεί η σχετική δαπάνη ή υπογραφούν οι συμβάσεις.
Υποδομές που καταρρέουν
Την ίδια στιγμή, οι πολίτες της Ηπείρου βλέπουν την πραγματικότητα των έργων να αποτυπώνεται στους δρόμους. Κατολισθήσεις, κατεστραμμένα οδοστρώματα και έργα που δεν αντέχουν ούτε σε έντονες βροχοπτώσεις δημιουργούν έντονη αγανάκτηση. Οι εικόνες από οδικά δίκτυα που καταρρέουν σε διάφορες περιοχές έχουν προκαλέσει σοβαρά ερωτήματα για την ποιότητα των έργων και τη χρήση των δημόσιων κονδυλίων. Στο ήδη βαρύ κλίμα προστέθηκε και η κρίση που προκάλεσε η ευλογιά των αιγοπροβάτων. Η ασθένεια προκάλεσε μεγάλες απώλειες σε κοπάδια και έφερε πολλούς κτηνοτρόφους σε οικονομικό αδιέξοδο. Παρά τις διαβεβαιώσεις για έλεγχο της κατάστασης, νέα κρούσματα συνεχίζουν να εμφανίζονται, προκαλώντας έντονη ανησυχία στους παραγωγούς.
Ένα πολιτικό σύστημα που τρίζει
Οι εξελίξεις αυτές έχουν μετατρέψει την πολιτική ζωή της Ηπείρου σε πεδίο έντονης αντιπαράθεσης. Οι αποκαλύψεις, οι έλεγχοι και οι πειθαρχικές διαδικασίες δείχνουν ότι το σύστημα εξουσίας που οικοδομήθηκε τα προηγούμενα χρόνια δέχεται πλέον σοβαρούς κλυδωνισμούς. Το μεγάλο ερώτημα που τίθεται είναι αν οι θεσμοί θα λειτουργήσουν μέχρι τέλους και θα υπάρξει πραγματική λογοδοσία. Γιατί σε μια δημοκρατία κανείς δεν μπορεί να θεωρεί τον εαυτό του υπεράνω νόμων και θεσμών. Και όσο και αν κάποιοι πιστεύουν ότι μπορούν να κυβερνούν σαν να έχουν «όλους γραμμένους», η πραγματικότητα συχνά αποδεικνύεται πολύ πιο ισχυρή από την
