Καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή λαμβάνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, η προσοχή στρέφεται στην Ανατολική Μεσόγειο και στον υπαρκτό κίνδυνο η κρίση να αγγίξει την Κύπρο.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Βασίλη Σκουλαράκου για την εφημερίδα «Political», η επίθεση με drones που δέχτηκε πριν από λίγα εικοσιτετράωρα η βρετανική αεροπορική βάση στο Ακρωτήρι λειτούργησε ως ένα ηχηρό καμπανάκι κινδύνου για όλη τη Δύση. Για πρώτη φορά από την έναρξη της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, η πολεμική ένταση έφτασε τόσο κοντά στο ευρωπαϊκό έδαφος, αναδεικνύοντας τη στρατηγική σημασία της Κύπρου ως κόμβου ασφάλειας και επιχειρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα που κινήθηκε αποφασιστικά, αποστέλλοντας ισχυρές ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις για την ενίσχυση της άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η ελληνική πρωτοβουλία ενεργοποίησε άμεσα τα ανακλαστικά των ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες πλέον σπεύδουν να αναπτύξουν δυνάμεις, μετατρέποντας την περιοχή γύρω από την Κύπρο σε μια πραγματική ασπίδα ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή
Η Αθήνα αντέδρασε από την πρώτη στιγμή, αναπτύσσοντας στην περιοχή δύο ισχυρές μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού: τις φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά».
Η «Κίμων», η πρώτη ελληνική Belh@rra και ναυαρχίδα του ελληνικού στόλου, αποτελεί μία από τις πιο σύγχρονες αντιαεροπορικές πλατφόρμες στον κόσμο. Διαθέτει 32 κελιά κάθετης εκτόξευσης για πυραύλους Aster 30, οι οποίοι προσφέρουν αεράμυνα μεγάλης εμβέλειας και μπορούν να αντιμετωπίσουν αεροσκάφη, drones αλλά και εξελιγμένες πυραυλικές απειλές. Το προηγμένο ραντάρ Sea Fire επιτρέπει την ταυτόχρονη παρακολούθηση δεκάδων στόχων σε μεγάλες αποστάσεις, μετατρέποντας τη φρεγάτα σε κομβικό πυλώνα αεράμυνας για ολόκληρη την περιοχή.
Στο πλευρό της επιχειρεί η φρεγάτα ΜΕΚΟ «Ψαρά», η οποία διαθέτει πυραύλους ESSM για αντιαεροπορική άμυνα μέσης εμβέλειας, σύστημα εγγύς προστασίας CIWS Phalanx και ολοκληρωμένα συστήματα επιτήρησης. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η παρουσία του ελληνικής ανάπτυξης συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου «Κένταυρος», το οποίο έχει αποδειχτεί ιδιαίτερα αποτελεσματικό στην αντιμετώπιση drones και ηλεκτρονικών απειλών, έχοντας αποδείξει τις δυνατότητές του στην εμπόλεμη ζώνη της Ερυθράς και απέναντι στους αντάρτες Χούθι της Υεμένης.
Την ελληνική στρατιωτική παρουσία συμπληρώνουν τέσσερα μαχητικά F-16 Viper από τη 115 ΠΜ της Σούδας, τα οποία έχουν ήδη αναπτυχθεί στη βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο. Τα αεροσκάφη αυτά διαθέτουν προηγμένα ραντάρ AESA και σύγχρονα συστήματα μάχης, παρέχοντας δυνατότητες αεροπορικής επιτήρησης, αναχαίτισης και άμεσης αντίδρασης σε περίπτωση απειλής. Η εικόνα τους να προσγειώνονται «φορτωμένα» στην Κύπρο έστειλε πολλαπλά μηνύματα, προκάλεσε ανακούφιση και ενθουσιασμό στους Κύπριους, αλλά και εκνευρισμό στην Άγκυρα.
Βρετανικά ελικόπτερα και γαλλική «ομπρέλα» αεράμυνας
Μετά την επίθεση στη βάση του Ακρωτηρίου, το Ηνωμένο Βασίλειο προχώρησε σε άμεση ενίσχυση της στρατιωτικής του παρουσίας στην περιοχή. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε την αποστολή ελικοπτέρων Wildcat εξοπλισμένων με πυραύλους Martlet, οι οποίοι είναι ειδικά σχεδιασμένοι για την αντιμετώπιση μικρών εναέριων στόχων, όπως drones και ελαφρά επιθετικά μέσα.
Παράλληλα, το αντιτορπιλικό HMS Dragon, ένα από τα πλέον προηγμένα πλοία αεράμυνας τύπου Type 45, αναμένεται να αποπλεύσει από το Πόρτσμουθ τις επόμενες μέρες. Το πλοίο διαθέτει το σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας Sea Viper, το οποίο μπορεί να αντιμετωπίσει πολλαπλές αεροπορικές απειλές σε μεγάλες αποστάσεις.
Σημαντική και η συνεισφορά της Γαλλίας, η οποία ανακοίνωσε την ανάπτυξη φρεγάτας πολλαπλών αποστολών στα ανοικτά της Κύπρου. Η αποστολή περιλαμβάνει επίσης συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας και anti-drone.
Ταυτόχρονα, οι Γάλλοι διεμήνυσαν πως στην περιοχή θα σπεύσουν το αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle αλλά και η πρώτη γαλλική Belh@rra, Amiral Ronarc’h.
Σπεύδουν Ισπανία, Ιταλία και Ολλανδία
Μετά τη δημόσια επίθεση και τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ, η Μαδρίτη αποφάσισε την αποστολή στην Κύπρο τής υπερσύγχρονης φρεγάτας της «Χριστόφορος Κολόμβος». Η φρεγάτα είναι εξοπλισμένη με το σύστημα μάχης Aegis, το οποίο θεωρείται ένα από τα ισχυρότερα συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας παγκοσμίως.
Το πλοίο αναμένεται να φτάσει κοντά στην Κρήτη γύρω στις 10 Μαρτίου και θα αναλάβει αποστολές προστασίας της Κύπρου, επιτήρησης της περιοχής αλλά και πιθανές επιχειρήσεις απομάκρυνσης αμάχων από περιοχές υψηλού κινδύνου. Η παρουσία της Ισπανίας έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Μαδρίτη έχει άριστες σχέσεις με την Τουρκία, γεγονός που δικαιολογεί και τη δυσφορία του «παλατιού».
Στην επιχείρηση ενίσχυσης της ασφάλειας της Κύπρου θα συμμετάσχουν και η Ιταλία καθώς και η Ολλανδία, οι οποίες έχουν ανακοινώσει την αποστολή ναυτικών μονάδων τις επόμενες μέρες.
Η Κύπρος στο επίκεντρο
Η συγκέντρωση τόσων ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων γύρω από την Κύπρο αποτυπώνει με τον πιο σαφή τρόπο τη στρατηγική σημασία του νησιού στη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα. Και η ελληνική πρωτοβουλία αποδεικνύεται καθοριστική, καθώς η Αθήνα ήταν εκείνη που αντέδρασε πρώτη, κινητοποιώντας τα ευρωπαϊκά ανακλαστικά και αποδεικνύοντας στην πράξη ότι η ασφάλεια της Κύπρου δεν αποτελεί απλώς ένα περιφερειακό ζήτημα αλλά κρίσιμο παράγοντα για τη σταθερότητα ολόκληρης της Ευρώπης.
