Ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο μετατρέπει ξανά το Στενό του Ορμούζ σε μία από τις πιο επικίνδυνες περιοχές για το παγκόσμιο πετρέλαιο. Περίπου το 20% των διεθνών ροών αργού διέρχεται από εκεί, όμως λίγες μόνο ημέρες μετά την έναρξη των συγκρούσεων, τα μεγάλα τάνκερ έχουν σχεδόν σταματήσει να πλέουν. Οι ΗΠΑ έχουν καλέσει τις πετρελαϊκές εταιρείες και τους εφοπλιστές να αποφύγουν την περιοχή, ενώ μικρά και μεσαία πλοία περνούν μόνο τη νύχτα με κλειστά συστήματα εντοπισμού AIS.
Το Ιράν διακηρύσσει ότι το Στενό είναι κλειστό, αλλά η ουσιαστική αιτία είναι η προληπτική στάση του αμερικανικού στόλου και ο φόβος επιθέσεων με πυραύλους και drones. Το αμερικανικό ναυτικό έχει βυθίσει ιρανικά σκάφη και υποστηρίζει ότι αποκτά τον έλεγχο της περιοχής, ενώ κάποια φορτηγά συνεχίζουν να περνούν. Παράλληλα, η αγορά φοβάται ότι η “κάνουλα” του πετρελαίου μπορεί να κλείσει ξαφνικά.
Η μάχη των ΗΠΑ για τον έλεγχο του Ορμούζ
Η Ουάσινγκτον δεν αντιμετωπίζει μόνο στρατιωτικό πρόβλημα, αλλά και την πίεση να επαναλειτουργήσει γρήγορα το Στενό για το πετρέλαιο. Οι ΗΠΑ εξετάζουν δύο σενάρια: είτε να δηλώσουν ασφαλές το πέρασμα είτε να οργανώσουν νηοπομπές με τάνκερ υπό συνοδεία πολεμικών πλοίων, όπως στην επιχείρηση Earnest Will τη δεκαετία του 1980. Οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν μέσα σε λίγες ημέρες, καθώς οι δεξαμενές αποθήκευσης γεμίζουν.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την έξοδο του αργού, αλλά και την είσοδο νέων τάνκερ για φόρτωση. Οι περιορισμένες πλωτές δεξαμενές αναγκάζουν χώρες όπως το Ιράκ να μειώνουν την παραγωγή σε πεδία όπως το Ρουμαΐλα λόγω έλλειψης χώρου.
Όταν το πετρέλαιο «στριμώχνεται» – Κίνδυνος ενεργειακής ασφυξίας
Τα διυλιστήρια στον Περσικό Κόλπο φτάνουν στα όριά τους, καθώς οι δεξαμενές για προϊόντα όπως η κηροζίνη γεμίζουν, ενώ η μείωση του ρυθμού διύλισης αυξάνει την πίεση στα αποθέματα αργού. Η ζήτηση για διαθέσιμα τάνκερ και η επαναλειτουργία του Ορμούζ γίνεται όλο και πιο επείγουσα.
Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ προσπαθούν να εκτρέψουν το πετρέλαιο μέσω εναλλακτικών αγωγών στην Ερυθρά Θάλασσα και τη Θάλασσα της Αραβίας, αλλά η δυναμικότητά τους δεν επαρκεί για τις τεράστιες ροές. Όλα αυτά δημιουργούν ένα σκηνικό ενεργειακής ασφυξίας, με το Ιράν και το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο γεωπολιτικής και οικονομικής έντασης.
Παρά την πίεση, η αγορά παραμένει σχετικά ψύχραιμη: η τιμή του Brent έχει ανέβει από 71 σε περίπου 84 δολάρια/βαρέλι. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αν το Στενό δεν ανοίξει σύντομα, η αναγκαστική επιβράδυνση της παραγωγής μπορεί να εκτινάξει τις τιμές. Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις επαναδιαπραγματεύονται τα συμβόλαια με υψηλότερα ασφάλιστρα, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση μπορεί να καλύψει μέρος του «πολεμικού premium».
