Σοβαρές διαστάσεις λαμβάνει η υπόθεση με τις τράπεζες που φέρονται να έβαζαν σε εσωτερική «μαύρη λίστα» ακόμη και πολίτες ή επιχειρήσεις που απλώς εισέρχονταν στην πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού, χωρίς να έχουν υποβάλει αίτηση ρύθμισης.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, παρενέβη με αυστηρή επιστολή προς την Ελληνική Ένωση Τραπεζών, ζητώντας να σταματήσει άμεσα η πρακτική και να διαγραφεί κάθε σχετική σήμανση. Σύμφωνα με το υπουργείο, η είσοδος στην πλατφόρμα δεν μπορεί να οδηγεί σε επιδείνωση της πιστοληπτικής εικόνας ούτε σε απορρίψεις δανείων ή καρτών. Δόθηκε μάλιστα προθεσμία 15 εργάσιμων ημερών για τον αποχαρακτηρισμό των συγκεκριμένων ΑΦΜ και την αποκατάσταση τυχόν απορρίψεων ως «μη γενόμενων».
Πώς λειτουργούσε η πρακτική
Το πρόβλημα εντοπίστηκε έπειτα από καταγγελίες ότι, με την απλή είσοδο στην πλατφόρμα της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα, αποστελλόταν αυτοματοποιημένο μήνυμα προς πιστωτές για αναζήτηση οφειλών. Αντί αυτό να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για σκοπούς ρύθμισης, φέρεται να αξιοποιήθηκε από τράπεζες ως ένδειξη «υποψίας» για μελλοντική αθέτηση.
Αποτέλεσμα ήταν πολίτες που:
- δεν υπέβαλαν ποτέ αίτηση,
- είχαν οφειλές μόνο προς το Δημόσιο και όχι σε τράπεζες,
- ή ήταν απολύτως συνεπείς δανειολήπτες,
να βλέπουν αιτήσεις για πιστωτικές κάρτες, δάνεια ή ανανεώσεις ορίων να απορρίπτονται. Σε ορισμένες περιπτώσεις καταγγέλλεται διακοπή πιστωτικών γραμμών και κλείσιμο επιταγών, με σοβαρές συνέπειες για τη ρευστότητα επιχειρήσεων.
Το υπουργείο κάνει λόγο για εσφαλμένη και καταχρηστική πρακτική, που δεν συνάδει με τον Ν. 5072/2023 και μετατρέπει ένα εργαλείο ρύθμισης οφειλών σε άτυπο μηχανισμό στιγματισμού.
Ρητές εντολές και προειδοποίηση
Με την επιστολή της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα ζητείται:
- Άμεση διαγραφή κάθε εσωτερικής σήμανσης για ΑΦΜ που μπήκαν στην πλατφόρμα χωρίς ενεργή αίτηση.
- Διόρθωση απορρίψεων χρηματοδοτικών προϊόντων που βασίστηκαν σε αυτή τη σήμανση.
- Πλήρης συμμόρφωση εντός 15 εργάσιμων ημερών (και 10 ημερών μετά την ενεργοποίηση νέου μηχανισμού ελέγχου).
Παράλληλα, συγκροτείται ειδική Ομάδα Ελέγχου Καταγγελιών για την παρακολούθηση της συμπεριφοράς τραπεζών και servicers, με τήρηση ψηφιακού αρχείου και αξιολόγηση συμμόρφωσης με το θεσμικό πλαίσιο.
Στο τραπέζι και η εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος
Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, ενεργοποιείται η εποπτεία της Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία διαθέτει ήδη τα εργαλεία για επιβολή διορθωτικών μέτρων, προστίμων ή και αυστηρότερων κυρώσεων.
Το μήνυμα του υπουργείου είναι σαφές: ο εξωδικαστικός μηχανισμός αποτελεί εργαλείο διευκόλυνσης και όχι «στίγμα». Η απλή αναζήτηση πληροφόρησης για ρύθμιση οφειλών δεν μπορεί να οδηγεί σε οικονομικό αποκλεισμό.
Η υπόθεση, εφόσον επιβεβαιωθούν οι καταγγελίες σε ευρεία κλίμακα, ενδέχεται να λάβει διαστάσεις μείζονος θεσμικού ζητήματος για τη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος και την προστασία συνεπών δανειοληπτών και υγιών επιχειρήσεων.
