Φόρους από το… πουθενά θα κληθούν να πληρώσουν, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Λουκά Αθ. Γεωργιάδη στην εφημερίδα «Political», όσοι προχώρησαν σε γονικές παροχές την περυσινή χρονιά χωρίς να εφαρμόσουν τις τυπικές διατάξεις που ορίζει η φορολογική νομοθεσία.
Στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν παρατυπίες επιβάλλεται φόρος, ο οποίος υπολογίζεται από το πρώτο ευρώ με συντελεστή 10% και επί της ουσίας χάνεται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ, που ισχύει για κάθε γονέα χωριστά. Ειδικότερα, στο… μάτι της Εφορίας θα βρεθούν οι εξής περιπτώσεις:
- Χρήση μετρητών. Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ ισχύει αποκλειστικά για μεταφορές χρημάτων μέσω τραπεζικών συστημάτων. Αν τα χρήματα δόθηκαν «χέρι με χέρι» ή κατατέθηκαν στην τράπεζα χωρίς να αποδεικνύεται η… διαδρομή τους από τον λογαριασμό του γονέα, τότε η παροχή φορολογείται αυτοτελώς με 10%.
- Εκπρόθεσμες δηλώσεις για κάλυψη τεκμηρίων. Για να χρησιμοποιηθεί μια γονική παροχή προς κάλυψη τεκμηρίων διαβίωσης ή απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, η δήλωση πρέπει να έχει υποβληθεί εντός του έτους που πραγματοποιήθηκε η δαπάνη.
- Τριγωνικές συναλλαγές και διαδοχικές δωρεές. Στο στόχαστρο μπαίνουν περιπτώσεις όπου χρήματα μεταφέρονται π.χ. από τον παππού στο παιδί και αμέσως στο εγγόνι, για να παρακαμφθεί ο φόρος που ισχύει για δωρεές μεταξύ πιο μακρινών συγγενών. Αν η ΑΑΔΕ κρίνει ότι πρόκειται για εικονική συναλλαγή, τότε θα καταλογίσει τον αναλογούντα φόρο.
- Μη τήρηση της τριήμερης προθεσμίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις παλαιότερων δωρεών, η κατάθεση των μετρητών στην τράπεζα έπρεπε να γίνει εντός τριών εργάσιμων ημερών από την ανάληψή τους από τον λογαριασμό του δωρητή. Μετά την προθεσμία αυτή δεν νοείται τραπεζική μεταφορά.
Οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ για τις αφορολόγητες γονικές παροχές διευκολύνονται από τη διασύνδεση της πλατφόρμας myPROPERTY με τα τραπεζικά ιδρύματα, επιτρέποντας την αυτόματη διασταύρωση των στοιχείων.
Οι δύο πιο «επικίνδυνες» παγίδες
Η διόρθωση στις εκπρόθεσμες δηλώσεις και η διαδικασία νόμιμης μεταφοράς χρημάτων από κοινό λογαριασμό αποτελούν τις δύο πιο «δημοφιλείς» περιπτώσεις, όπου μπορούν να συμβούν… απρόοπτα. Ειδικότερα:
- Για τη διόρθωση εκπρόθεσμης δήλωσης ορίζεται ότι ο φορολογούμενος μπορεί να υποβάλει εκπρόθεσμη δήλωση μέσω της εφαρμογής myPROPERTY της ΑΑΔΕ. Αν η εκπρόθεσμη δήλωση αφορά ποσό κάτω από το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ, τότε το πρόστιμο είναι της… πλάκας και ανέρχεται στα 100 ευρώ. Ωστόσο, όταν υπάρχει θέμα τεκμηρίων, μπορεί η δήλωση να γίνει μεν δεκτή και το ποσό να θεωρείται νόμιμο, όμως η Εφορία δεν επιτρέπει την κάλυψη τεκμηρίων του προηγούμενου έτους. Αν δηλαδή κάποιος αγόρασε ένα αυτοκίνητο το 2025, θα έπρεπε να έχει δηλώσει το ποσό της γονικής παροχής στις 31/12/2025. Από την άλλη πλευρά, αν η αρχική δήλωση είχε λάθη (π.χ. λάθος ποσό ή ημερομηνία), ο φορολογούμενος μπορεί να υποβάλει τροποποιητική, ωστόσο πρέπει να έχει έτοιμο για έλεγχο το αποδεικτικό της τράπεζας (extrait).
- Σε σχέση με τη νόμιμη μεταφορά από κοινό λογαριασμό, τίθεται πολλές φορές ζήτημα όταν πολλοί γονείς έχουν κοινό λογαριασμό με τα παιδιά τους. Εδώ η διαδικασία χρειάζεται προσοχή για να μη θεωρηθεί η κίνηση ως ανάληψη μετρητών, όπου επιβάλλεται φόρος 10%. Παρόλο που ο λογαριασμός είναι κοινός, η μεταφορά πρέπει να εμφανίζεται ως μεταφορά πίστωσης (έμβασμα) από τον λογαριασμό αυτόν προς έναν ατομικό λογαριασμό του παιδιού ή λογαριασμό που είναι πρώτο όνομα το παιδί.
Στη δήλωση myPROPERTY, πρέπει να οριστεί ως δωρητής ο γονέας και ως δωρεοδόχος το παιδί. Το γεγονός ότι το παιδί είναι συνδικαιούχος στον λογαριασμό του γονέα δεν αναιρεί την υποχρέωση δήλωσης, αν το παιδί χρησιμοποιήσει τα χρήματα για δική του αγορά (π.χ. σπίτι). Σε περίπτωση ελέγχου, πρέπει να αποδεικνύεται ότι τα χρήματα στον κοινό λογαριασμό προήλθαν από τα εισοδήματα του γονέα (μισθοί, συντάξεις, ενοίκια κ.λπ.) και όχι από προηγούμενες αδήλωτες καταθέσεις του παιδιού.
