Η συμφωνία της ONEX με τον νοτιοκορεατικό κολοσσό για ναυπήγηση πλοίων επί αμερικανικού εδάφους στο επίκεντρο των «big deals».
Τα μεγάλα deals στο φυσικό αέριο και τη ναυπηγική βιομηχανία που «σφραγίστηκαν» στην Ουάσιγκτον όχι μόνο αυξάνουν τον γεωπολιτικό ρόλο της χώρας και προϊδεάζουν για τις επόμενες big business που έρχονται, αλλά κυρίως δείχνουν ότι δημιουργείται ένα ενιαίο και συμπαγές μέτωπο δυτικών συμφερόντων στην ευρύτερη περιοχή, μακριά από τη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας και της Κίνας.
Σε πρώτη ανάγνωση, το κοινό χαρακτηριστικό των συμφωνιών που έκλεισαν τόσο στο φυσικό αέριο η Atlantic SEE LNG (το κοινό σχήμα των Aktor – ΔΕΠΑ) και η Metlen όσο και στη ναυπήγηση εμπορικών πλοίων επί αμερικανικού εδάφους η ONEX Shipyards είναι ότι κινούνται όλο και πιο κοντά στη φιλοσοφία της κυβέρνησης Τραμπ για business που «φέρνουν δουλειές και έσοδα στους Αμερικανούς».
Ταυτόχρονα όμως αποτελούν δύο ακόμη ψηφίδες στη μεγάλη εικόνα που αφορά την απεξάρτηση της Νοτιοανατολικής Ευρώπης από το ρωσικό αέριο, αλλά και τις κινήσεις δημιουργίας στην Ανατολική Μεσόγειο μιας νέας λιμενικής υποδομής, της Ελευσίνας, που θα αποτελέσει το αντίπαλο δέος στον Πειραιά, ο οποίος ελέγχεται από την Cosco, ζήτημα στο οποίο έκανε εσχάτως αναφορά ο ίδιος ο πρόεδρος Τραμπ.
Την παράσταση βέβαια κατά τη διήμερη σύνοδο για τη διατλαντική ενεργειακή συνεργασία έκλεψαν, όπως ήταν φυσικό, τα deals στο φυσικό αέριο, τα οποία ερμηνεύονται ως σημαντικά βήματα προόδου για να δημιουργηθεί μια πραγματική «λεωφόρος ταχείας κυκλοφορίας» αμερικανικού LNG από το Αιγαίο προς την Ουκρανία.
Από τη σειρά μακροχρόνιων συμφωνιών προμήθειας LNG που υπογράφηκαν, με τη μερίδα του λέοντος να αφορά το κοινό σχήμα Aktor – ΔΕΠΑ, μέχρι τις δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν σε πολιτικό επίπεδο και φέρουν τη σφραγίδα των ΗΠΑ για άρση των εμποδίων του διαδρόμου, τα πάντα δείχνουν ότι κάτι κινείται γύρω από το φιλόδοξο πρότζεκτ του άξονα Νότου-Βορρά που δεν περιορίζεται μόνο στις χώρες της διαδρομής.
Άλλωστε το αντικείμενο της διάσκεψης ήταν πολύ ευρύτερο από αυτό καθαυτό του Κάθετου Διαδρόμου, όπως φάνηκε από την παρουσία συνολικά 22 χωρών, τα μηνύματα του κοινού ανακοινωθέντος και την προσπάθεια της αμερικανικής πλευράς να καλύψει ένα ευρύτερο τόξο κρατών και κάθε πιθανή πύλη εισόδου LNG στην περιοχή, από την Αλβανία μέχρι την Πολωνία.
Το ίδιο δείχνει και ο τύπος των deals που υπογράφηκαν και «ανοίγουν την γκάμα» των αντισυμβαλλομένων των ελληνικών εταιρειών και παράλληλα την πόρτα του Κάθετου Διαδρόμου όχι μόνο στη ΝΑ Ευρώπη αλλά στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά.
Στην περίπτωση της Atlantic SEE LNG Trade τα μνημόνια κατανόησης (ΜoU) αφορούν συμφωνίες διάρκειας έως 20 ετών με τέσσερις αντισυμβαλλόμενους:
* Την κρατική ουκρανική Naftogaz για προμήθεια 1 bcm τον χρόνο.
* Την κρατική βουλγαρική εταιρεία Bulgargaz για προμήθεια 1,5 bcm τον χρόνο.
* Τις εταιρείες Aluminij Industries και M.T. Abraham Group από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη με 0,5 bcm τον χρόνο.
* Και το υπουργείο Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανίας με έως και 1 bcm τον χρόνο.
Στο σημείο αυτό ενδιαφέρον έχει και το περίγραμμα των επόμενων σχεδίων της Atlantic SEE LNG Trade όπως προκύπτει από τη χθεσινή της ανακοίνωση, που στέλνει το σήμα ότι έχει στο «ραντάρ» και άλλους τομείς, από επενδύσεις σε FSRU μέχρι νέους αγωγούς, κάτι που είχε προαναγγείλει ο κ. Εξάρχου από τον Δεκέμβριο, στο περιθώριο εκδήλωσης στο χρηματιστήριο για την εισαγωγή τότε της διαπραγμάτευσης του ομολογιακού δανείου της Aktor.
«Ήδη, η Atlantic SEE LNG Trade αξιολογεί τη συμμετοχή της σε διάφορα έργα ενεργειακών υποδομών στην ευρύτερη περιοχή, τα οποία κρίνονται ως απαραίτητα για την πλήρη ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου όπως πλωτές μονάδες αποθήκευσης και αεριοποίησης LNG (FSRU), έργα ενίσχυσης χωρητικότητας υφιστάμενων αγωγών αερίου (ή και νέων αγωγών αερίου ακόμη), καθώς και μονάδων παραγωγής ενέργειας με φυσικό αέριο», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Τι πόρτες ανοίγει στη Metlen η συμφωνία με Shell
Στην έτερη μεγάλη ενεργειακή συμφωνία της Ουάσιγκτον, αυτή για την υπογραφή μακροχρόνιου συμβολαίου προμήθειας αμερικανικού LNG μεταξύ της Metlen και της Shell, η είδηση βρίσκεται στο γεγονός ότι ανοίγει την πόρτα νέων αγορών για τον ελληνικό όμιλο.
Το συμβόλαιο είναι 5ετούς διάρκειας, με άμεση ενεργοποίηση από το 2027 και αφορά την προμήθεια 0,5 έως 1 δισ. κυβικά μέτρα LNG ετησίως για την πενταετία 2027-2031, με παράδοση στις ελληνικές εγκαταστάσεις υποδοχής και αεριοποίησης της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης. Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο γεγονός ότι, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, το αέριο θα διοχετεύεται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, πέραν αυτών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Άλλωστε η Shell, ως ο μεγαλύτερος αγοραστής LNG από τις ΗΠΑ, είναι σε θέση να υποστηρίξει μέσω του παγκόσμιου χαρτοφυλακίου της τις αυξανόμενες ανάγκες προμήθειας όχι μόνο της ευρύτερης γειτονιάς αλλά μιας μεγαλύτερης περιοχής. «Το MoU με τη Shell αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση του ρόλου της Metlen στις ευρωπαϊκές αγορές φυσικού αερίου. Η συνεργασία μας επιβεβαιώνει την κοινή μας δέσμευση για την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της Ευρώπης, ενώ παράλληλα υποστηρίζει την εξέλιξη της Ελλάδας σε έναν βασικό ενεργειακό κόμβο στην περιοχή», ανέφερε ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, executive chairman της εταιρείας.
Οι πολιτικές δεσμεύσεις
Τα επιχειρηματικά αυτά deals μπορεί να ενισχύουν την εικόνα μιας Ελλάδας που βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής επιλογής των ΗΠΑ να χρησιμοποιηθεί ως είσοδος του αμερικανικού LNG, ωστόσο ουσιαστικά βήματα φαίνεται ότι έγιναν και σε πολιτικό επίπεδο. Τόσο κατά την ευρύτερη σύνοδο Transatlantic Gas Summit όσο και κατά την υπουργική σύνοδο που αφορούσε μόνο τον Κάθετο Διάδρομο με συμμετοχή των ΗΠΑ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των εμπλεκόμενων χωρών και του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου.
Στη συνάντηση που είχε ως αποκλειστικό αντικείμενο τον Κάθετο Διάδρομο με συμμετοχή των υπ. Ενέργειας των χωρών της όδευσης, του ειδικού Αμερικανού απεσταλμένου για το θέμα Τζόσουα Βολτζ, της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ καθώς και της επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας της Κομισιόν Ντίτε Γιόργκενσεν, τέθηκαν επί τάπητος όλες οι αγκυλώσεις που έχουν παρατηρηθεί μέχρι τώρα. Από το ύψος των ταριφών (που καθιστούν τον Κάθετο Διάδρομο πιο ακριβό σε σχέση με άλλες οδεύσεις LNG προς την Ουκρανία, όπως για παράδειγμα μέσω Πολωνίας και Λιθουανίας) έως τα ρυθμιστικά θέματα που έχει εγείρει η Κομισιόν αναφορικά με τα προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας στις υποδομές του άξονα.
Στα θετικά, οι συμμετέχοντες κρατούν το σήμα από τις Βρυξέλλες πως προτίθενται να επανεξετάσουν τη στάση τους, και στα αρνητικά ότι δεν δεσμεύτηκαν στην ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών.
Κατά την ίδια σύσκεψη, λένε οι πληροφορίες, ο κ. Παπασταύρου στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη να μπει φρένο στις τυχόν εναλλακτικές διαδρομές ρωσικού αερίου, καθώς πέραν της Τουρκίας υπάρχει και η «γκρίζα ζώνη» των Δυτικών Βαλκανίων. Οι ανησυχίες αφορούν το αέριο που εισάγεται στη Σερβία για εγχώρια χρήση και το οποίο θα μπορούσε στη συνέχεια να μεταπωληθεί σε χώρες της ΕΕ, όπως η Ουγγαρία ή η Σλοβακία, επανεισαγόμενο ουσιαστικά στην ευρωπαϊκή αγορά.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, λέγεται ότι κατατέθηκε πρόταση από την ελληνική αντιπροσωπεία για επιβολή κυρώσεων ακόμη και από την αμερικανική πλευρά (φαίνεται ότι το εξετάζει) τόσο στους πωλητές όσο και στους αγοραστές «καμουφλαρισμένου» ρωσικού αερίου που πωλείται με άλλη ετικέτα.
Ναυπήγηση πλοίων στις ΗΠΑ από την ΟΝΕΧ
Το έτερο deal που έδωσε χθες τον τόνο στο πλαίσιο της Συνόδου της Ουάσιγκτον αφορά τον ναυπηγικό τομέα και συγκεκριμένα την υπογραφή συμφωνίας ανάμεσα στην ΟΝΕΧ Shipyards (ιδιοκτήτρια των ναυπηγείων Ελευσίνας και Σύρου) και τη νοτιοκορεατική Hanwha Power Systems. Είναι ένας από τους μεγαλύτερους ομίλους της Νότιας Κορέας με ισχυρό αποτύπωμα στην αμερικανική αγορά, καθώς το 2024 εξαγόρασε το Philly Shipyard.
Η συμφωνία υπογράφηκε από τον CEO της εταιρείας Πάνο Ξενοκώστα παρουσία του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και του ΥΠΕΝ Σταύρου Παπασταύρου και εντάσσεται στον αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό για την ανασυγκρότηση και την ενίσχυση της εγχώριας ναυπηγικής και ναυτιλιακής βιομηχανίας. Αφορά τη ναυπήγηση εμπορικών πλοίων στις ΗΠΑ, με τις πληροφορίες να μιλούν μεταξύ άλλων για LNG carriers (δεξαμενόπλοια μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου), καθώς και πλωτούς τερματικούς σταθμούς LNG, δηλαδή FSRU.
Έχει τη σημασία του ότι πλησιάζει άλλο ένα κρίσιμο ορόσημο για την ενίσχυση της ελληνοαμερικανικής στρατηγικής συνεργασίας. Η προκήρυξη από το Υπερταμείο του διαγωνισμού για την ανάπτυξη του νέου λιμανιού της Ελευσίνας, όπου φημολογείται ότι θα συμμετάσχουν η ΟΝΕΧ, εγχώριοι επιχειρηματικοί όμιλοι με ενεργή εμπλοκή στον τελευταίο γύρο των ενεργειακών διαβουλεύσεων μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ και γενικώς εταιρείες από φίλιες δυτικές χώρες.
Η είσοδος της αμερικανικής κρατικής αναπτυξιακής τράπεζας DFC (US International Development Finance Corporation) σε κάποιο από τα δυνητικά σχήματα θεωρείται εξαιρετικά πιθανή.
