Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε την Παρασκευή ότι ο πρόεδρος Τραμπ δεν έχει την εξουσία να επιβάλλει μονομερώς δασμούς σε σχεδόν όλες τις χώρες του κόσμου, επικαλούμενος τον ομοσπονδιακό νόμο περί έκτακτων εξουσιών.
Η απόφαση αποτελεί σημαντικό πλήγμα για την οικονομική πολιτική του προέδρου. Στην Ελλάδα, όπως και σε όλα τα κράτη‑μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είχαν επιβληθεί δασμοί περίπου 20%.
Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι ο Νόμος περί Διεθνών Έκτακτων Οικονομικών Εξουσιών (International Emergency Economic Powers Act – IEEPA) δεν δίνει στον πρόεδρο την αρμοδιότητα να επιβάλλει δασμούς. Με την απόφασή του επικύρωσε δύο προηγούμενες αποφάσεις κατώτερων δικαστηρίων, οι οποίες είχαν κρίνει ότι οι πιο εκτεταμένοι δασμοί του προέδρου δεν καλύπτονται από τον IEEPA και συνεπώς είναι παράνομοι.
Η μεγαλύτερη ήττα της δεύτερης θητείας Τραμπ έφτασε από το Ανώτατο Δικαστήριο
Σημαντικό είναι ότι η απόφαση περιορίζει τη χρήση του IEEPA, αλλά δεν εμποδίζει τον πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς βάσει άλλων εμπορικών νόμων. Ο Τραμπ έχει ήδη χρησιμοποιήσει άλλες νομοθεσίες για να επιβάλει δασμούς σε εισαγωγές χαλκού, χάλυβα, αλουμινίου και άλλων προϊόντων.
Όπως σημειώνει το CBS, η υπόθεση αυτή ήταν η πρώτη της δεύτερης θητείας του προέδρου στην οποία το Ανώτατο Δικαστήριο εξέτασε τη νομική βάση μιας από τις κεντρικές πολιτικές του. Παρότι το Δικαστήριο είχε επιτρέψει προσωρινά την εφαρμογή πολλών σχεδίων του όσο προχωρούσαν οι νομικές διαδικασίες, η ακύρωση των δασμών σε σχεδόν όλες τις χώρες του κόσμου αποτελεί μέχρι στιγμής τη σημαντικότερη ήττα του.
Πέρα από το ζήτημα των δασμών, το Ανώτατο Δικαστήριο αναμένεται να αποφασίσει αν ο πρόεδρος μπορεί να απολύει χωρίς αιτιολόγηση υπαλλήλους ανεξάρτητων ομοσπονδιακών οργανισμών. Τον Απρίλιο θα εξετάσει επίσης τη νομιμότητα του σχεδίου του προέδρου για κατάργηση της ιθαγένειας βάσει γέννησης.
Σε εκδήλωση στη Τζόρτζια, ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε εκτενώς στο θέμα, υποστηρίζοντας ότι «χωρίς δασμούς όλοι θα είχαν χρεοκοπήσει» και ότι ως πρόεδρος είχε το δικαίωμα να τους επιβάλλει. Παραπονέθηκε επίσης για την καθυστέρηση της απόφασης, λέγοντας πως «τους περιμένω μια ζωή να το αποφασίσουν». Το Δικαστήριο είχε ακούσει τα επιχειρήματα των δύο πλευρών τον Νοέμβριο.
Τραμπ: «Ντροπή» η απόφαση
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε «όνειδος» την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που ακύρωσε κάποιους από τους δασμούς του, κατά τη διάρκεια του πρωινού που παρέθεσε στο Λευκό Οίκο με τους κυβερνήτες το πρωί της Παρασκευής, σύμφωνα με δύο άτομα που είναι εξοικειωμένα με τις δηλώσεις του.
Σύμφωνα με ένα από αυτά τα άτομα, ο Πρόεδρος είπε στους συγκεντρωμένους ότι έχει ένα εφεδρικό σχέδιο στο μυαλό του. Το πρωινό με τους κυβερνήτες έχει πλέον ολοκληρωθεί, σύμφωνα με ένα άτομο που είναι εξοικειωμένο με το θέμα.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ είχαν προετοιμαστεί για μια ήττα στο Ανώτατο Δικαστήριο, διαβεβαιώνοντας τον πρόεδρο ότι αν το δικαστήριο ακύρωνε τους δασμούς του, θα υπήρχαν άλλοι τρόποι για να τους εφαρμόσει. Ο πρόεδρος έχει διαμαρτυρηθεί πολύ έντονα σε ιδιωτικές συζητήσεις τις τελευταίες εβδομάδες ότι το Ανώτατο Δικαστήριο καθυστερούσε υπερβολικά να λάβει μια απόφαση, σύμφωνα με πολλά άτομα που γνωρίζουν τις διαμαρτυρίες του.
