Το Υπουργείο Πολιτισμού, μετά από εισήγηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων, κήρυξε ως μνημείο το σύνολο της φωτογραφικής συλλογής Τ. de Craene / H. Heuer, αναγνωρίζοντας την ιδιαίτερη ιστορική της αξία. Η συλλογή αποτελεί σημαντικό τεκμήριο για τον τρόπο με τον οποίο οι προπαγανδιστικοί μηχανισμοί των στρατευμάτων Κατοχής αξιοποίησαν την εικόνα, προκειμένου να διαμορφώσουν αντιλήψεις και στάσεις στην Ελλάδα.
Οι φωτογραφίες εμφανίστηκαν στις 14 Φεβρουαρίου στον γερμανικό ιστότοπο δημοπρασιών e‑bay.de. Ως ιδιοκτήτης φερόταν ο συλλέκτης Tim de Craene, ειδικευμένος σε αναμνηστικά και τεκμήρια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο οποίος τις είχε διαθέσει προς πώληση μέσω της εταιρείας του, Crain’s Militaria. Η δημοσιοποίησή τους στα ελληνικά κοινωνικά δίκτυα και στη συνέχεια στα μέσα ενημέρωσης προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον.
Το πρωί της Δευτέρας 16 Φεβρουαρίου, ο συλλέκτης απέσυρε τις δώδεκα φωτογραφίες από τη δημοπρασία. Ωστόσο, παραμένει προς πώληση το σύνολο της συλλογής που είχε δημιουργήσει ο τότε υπολοχαγός της Βέρμαχτ, Χέρμαν Χόιερ (Hermann Heuer).
Ο Χόιερ, ο οποίος το 1943–1944 υπηρετούσε στο στρατόπεδο της Μαλακάσας, είχε λάβει εντολή να παρακολουθήσει ή και να συνδράμει —χωρίς να είναι απολύτως σαφές— στην εκτέλεση των 200 Ελλήνων κρατουμένων που μεταφέρθηκαν από το Χαϊδάρι στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944. Η φωτογραφική του συλλογή, με υλικό από διάφορες περιοχές της κατεχόμενης Ευρώπης (Βέλγιο, Γαλλία και Ελλάδα), κατέληξε στα χέρια του Tim de Craene.
Οι φωτογραφίες που δεν έπρεπε να χαθούν: Το ΥΠΠΟΑ τις κηρύσσει μνημείο
Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε ότι οι δώδεκα φωτογραφίες που απεικονίζουν Έλληνες πατριώτες λίγο πριν από την εκτέλεσή τους αποτελούν εξαιρετικά σημαντικά τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Όπως τόνισε, οι εικόνες αυτές «δίνουν πρόσωπο» στις ιστορικές μαρτυρίες για το ήθος και τον πατριωτισμό των εκτελεσθέντων, ενώ και το υπόλοιπο υλικό της συλλογής είναι πολύτιμο, καθώς επιτρέπει να ιδωθεί το δράμα της Κατοχής και μέσα από το βλέμμα του κατακτητή.
Η Υπουργός υπογράμμισε ότι ο προπαγανδιστικός μηχανισμός του Γιόζεφ Γκέμπελς αξιοποίησε τα πιο σύγχρονα μέσα της εποχής —κινηματογράφο και φωτογραφία— για να παράγει σκηνοθετημένα τεκμήρια «επιτυχίας» και να τα χρησιμοποιήσει ως εργαλεία επιρροής. Από τη στιγμή που το Υπουργείο ενημερώθηκε για την ύπαρξη των φωτογραφιών, δόθηκαν οδηγίες για τη διερεύνηση της δυνατότητας απόκτησής τους. Η αρμόδια Διεύθυνση Νεώτερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς επικοινώνησε άμεσα με τον συλλέκτη, ενώ εμπειρογνώμονες μεταβαίνουν στο Έβεργκεμ του Βελγίου για να εξετάσουν τη συλλογή και να συζητήσουν μαζί του. Με την κήρυξη της συλλογής ως μνημείου, το Υπουργείο αποκτά πλέον το θεσμικό έρεισμα για να τη διεκδικήσει εκ μέρους του ελληνικού κράτους.
Πηγή φωτογραφίας: ebay/ greece at WWII Archives
