Οι τιμές στα ελληνικά σούπερ μάρκετ για το τυπικό καλάθι προϊόντων του νοικοκυριού παραμένουν χαμηλότερες σε σύγκριση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ).
Η μελέτη συγκρίνει τιμές σε βασικά αγαθά από σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα και σε άλλες 8 χώρες — Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία, Γερμανία, Ρουμανία και Βουλγαρία — με στοιχεία του Ιανουαρίου 2026.
Πρέπει να τονισθεί ωστόσο ότι η έρευνα αφορά στις απόλυτες τιμές των προϊόντων και όχι στην “σχέση” τους με τους μισθούς, που θα αντανακλούσε την αγοραστική δύναμη.
Πώς έγινε η σύγκριση
Η έρευνα εξέτασε συνολικά 40 κατηγορίες προϊόντων που αποτελούν ένα τυπικό καλάθι του νοικοκυριού, καλύπτοντας πάνω από 6.000 τιμές προϊόντων και 48 διαφορετικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ στις οκτώ χώρες. Τα στοιχεία περιλαμβάνουν τόσο επώνυμα προϊόντα όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, ενώ η σύγκριση αφορά αποκλειστικά τιμές σε οργανωμένο λιανεμπόριο (σούπερ μάρκετ).
Κύρια ευρήματα — πριν τον ΦΠΑ
Όταν συγκρίνουμε τις μέσες τιμές των καλαθιών χωρίς να αφαιρέσουμε τον φόρο:
- Γερμανία: 35% πιο ακριβό
- Γαλλία: 34% πιο ακριβό
- Ηνωμένο Βασίλειο: 23% πιο ακριβό
- Ιταλία: 14% πιο ακριβό
- Ισπανία: 12% πιο ακριβό
- Ρουμανία: 17% πιο ακριβό
- Πορτογαλία: 5% πιο ακριβό
- Βουλγαρία: 7% πιο ακριβό
Αυτό σημαίνει ότι το συνολικό καλάθι προϊόντων στην Ελλάδα είναι φθηνότερο από ό,τι στις περισσότερες χώρες της σύγκρισης.
Πώς αλλάζει η εικόνα με τον ΦΠΑ
Η εικόνα αλλάζει όταν αφαιρέσουμε τον ΦΠΑ, ο οποίος διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Τότε βλέπουμε ότι η διαφορά γίνεται ακόμα μεγαλύτερη:
- Γερμανία: 43% πιο ακριβό
- Γαλλία: 43% πιο ακριβό
- Ηνωμένο Βασίλειο: 31% πιο ακριβό
- Ιταλία: 14% πιο ακριβό
- Ισπανία: 12% πιο ακριβό
- Ρουμανία: 17% πιο ακριβό
- Πορτογαλία: 5% πιο ακριβό
- Βουλγαρία: 3% πιο ακριβό
Αυτή η διαφορά οφείλεται κυρίως στους διαφορετικούς συντελεστές ΦΠΑ στα τρόφιμα και τα ποτά σε κάθε χώρα.
Ο ΦΠΑ στην Ελλάδα συγκριτικά
Στην Ελλάδα ο ΦΠΑ στα περισσότερα τρόφιμα και ποτά είναι 13%, ενώ στις άλλες χώρες συνήθως είναι χαμηλότερος:
- Ηνωμένο Βασίλειο: 0% ή 5%
- Γαλλία: 10% και 5,5%
- Ισπανία: 10% και 4%
- Ιταλία: 10% και 4%
- Γερμανία: 7%
- Ρουμανία: 11% και 5%
- Πορτογαλία: 13% και 6%
Η Ελλάδα καταγράφει τον δεύτερο υψηλότερο μέσο ΦΠΑ στο καλάθι προϊόντων ανάμεσα στις χώρες της έρευνας (15,6%), με τη Βουλγαρία να είναι η μόνη με υψηλότερο ΦΠΑ (20%).
Για παράδειγμα, η τιμή για νωπό μοσχάρι στην Ελλάδα είναι από τις χαμηλότερες μεταξύ των χωρών της σύγκρισης, αλλά ο υψηλότερος ΦΠΑ ανεβάζει το τελικό κόστος για τον καταναλωτή.
Τι σημαίνουν τα αποτελέσματα
Συνολικά, η μελέτη δείχνει ότι:
- Το τυπικό καλάθι προϊόντων στα ελληνικά σούπερ μάρκετ είναι πιο φθηνό από ό,τι στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
- Ο ΦΠΑ αυξάνει αισθητά το τελικό κόστος, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, λόγω των υψηλότερων συντελεστών σε τρόφιμα που άλλες χώρες έχουν σε χαμηλότερο ΦΠΑ ή ακόμα και 0%.
- Η τάση αυτή είναι σταθερή τα τελευταία 12 χρόνια, σύμφωνα με τις διαχρονικές έρευνες του ΙΕΛΚΑ, και δείχνει μια προσπάθεια συγκράτησης τιμών από λιανεμπόριο και προμηθευτές.
Τι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στις συγκρίσεις
Όταν συγκρίνουμε τιμές μεταξύ χωρών, επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, όπως:
- Συντελεστές ΦΠΑ και ειδικοί φόροι
- Κόστη παραγωγής, ενέργειας και μεταφορών
- Καταναλωτικές συνήθειες
- Φορολογικό περιβάλλον και αγοραστική δύναμη
- Ρυθμοί οικονομίας και γεωγραφικές ιδιαιτερότητες
