Από το «ησυχαστήριό» του στη Χρυσούπολη Καβάλας, ο Στιβ (Σταύρος) Λάλας -ο Ελληνοαμερικανός πρώην αξιωματούχος του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ που καταδικάστηκε σε φυλάκιση 168 μηνών σε φυλακή υψίστης ασφαλείας, κατηγορούμενος για κατασκοπεία υπέρ της Ελλάδας- μιλά στην εφημερίδα «Karfitsa» και τον Παναγιώτη Μανή για τον 54χρονο σμήναρχο που συνελήφθη, κατηγορούμενος ότι κατασκόπευε τη χώρα μας για λογαριασμό της Κίνας.
Η φωνή στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής αποπνέει δύναμη, παρά τα 73 του χρόνια. Παρότι δεν γνωριζόμαστε και με άκουσε για πρώτη φορά στη ζωή του, δέχτηκε να μιλήσει για το κατασκοπευτικό θρίλερ που εξελίσσεται τα τελευταία 24ωρα σε βάρος της χώρας μας. «Όταν αποκαλύφθηκε αυτή η κατασκοπεία, στενοχωρέθηκα», λέει με τόνο που προδίδει πικρία. Λιτός, προσηνής, με φλογερό πάθος, μιλά με ζήλο, καταδικάζοντας την πράξη του 54χρονου σμηνάρχου, ο οποίος φέρεται να κατασκόπευε την Ελλάδα για λογαριασμό της Κίνας.
«Μακάρι να μην έγινε ζημιά, αυτό σκέφτομαι συνεχώς»
«Στην αρχή σκέφτηκα: “Μακάρι να μην είναι αλήθεια. Μακάρι να μην έχει γίνει αυτό”». Παρά τις ραγδαίες αποκαλύψεις, δυσκολεύεται να πιστέψει πώς ένας Έλληνας στρατιωτικός, που έχει ορκιστεί να «φυλάττει πίστη εις την πατρίδα», απεμπόλησε με αυτόν τον τρόπο τη χώρα του. Μια χώρα για την οποία ο ίδιος μπήκε στη φυλακή, κατηγορούμενος για κατασκοπεία υπέρ της Ελλάδας και σε βάρος των ΗΠΑ, για λογαριασμό των οποίων εργαζόταν. «Όταν επιβεβαιώθηκε η κατασκοπεία και συνελήφθη (ο 54χρονος), τότε θύμωσα. Λέω: “Γιατί; Γιατί το έκανε αυτό;”. Εύχομαι να μην έχει βλάψει την πατρίδα μας και το ΝΑΤΟ. Μακάρι να μην έγινε ζημιά, αυτό σκέφτομαι συνεχώς».
Δηλώνει Έλληνας, Ορθόδοξος, Μικρασιάτης. Κι ας γεννήθηκε στο Νιου Χάμσαϊρ των ΗΠΑ. Στις φλέβες του κυλάει ελληνικό αίμα, αφού ακόμη κι εκεί όπου μεγάλωσε, τόσο μακριά από την Ελλάδα, γαλουχήθηκε με τις αρχές του πατέρα και του παππού του. «Η ελληνική κοινότητα εκεί όπου ζούσαμε, η εκκλησία, οι γείτονες, οι γονείς και φυσικά οι παππούδες. Οι παππούδες έπαιξαν μεγάλο ρόλο. Ζούσαμε σε μια μικρή Ελλάδα. Μας έλεγαν: “πατρίδα, πατρίδα” με τέτοια λαχτάρα, που όταν το ακούγαμε αναρωτιόμασταν τι ονειρικό μέρος ήταν αυτό. Μέχρι που μια μέρα ήρθαμε στη μητέρα Ελλάδα και καταλάβαμε τι εννοούσαν. Τι ήταν αυτή η πατρίδα», έχει πει.
Και ενώ ο ίδιος αναπολεί όλα αυτά, βλέπει έναν άνθρωπο -έναν στρατιώτη, όπως λέει- να κατηγορείται ότι κατασκόπευε αυτή την πατρίδα. «Λένε πως ο άνθρωπος αυτός πήρε χρήματα. Δεν ξέρω αν το έκανε. Αν όντως πήρε λεφτά, είναι πολύ κρίμα», λέει απογοητευμένος και εξηγεί: «Υπάρχουν δύο λόγοι για να κάνεις κάτι τέτοιο, πόσω μάλλον ενάντια στην πατρίδα σου: ή λόγω της κοσμοθεωρίας σου, επειδή αυτό πιστεύεις και αγαπάς την πλευρά που υποστηρίζεις, ή για τα χρήματα. Αν το έκανε για τα λεφτά, πολύ κακώς. Αυτά τα πράγματα δεν γίνονται. Εγώ δεν μπορώ να το διανοηθώ. Είναι ντροπή. Αυτό έχω να πω».
Ποιος είναι ο Στιβ Λάλας
Ο Στιβ (Σταύρος) Λάλας είναι Ελληνοαμερικανός πρώην αξιωματούχος του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ. Όπως έχει πει ο ίδιος, διαβλέποντας την αγάπη του για την Ελλάδα, τον πλησίασαν Έλληνες αξιωματούχοι και του πρότειναν να βοηθήσει -μέσω της θέσης του- τη χώρα μας, μετά και από τα γεγονότα στην Κύπρο. Δέχτηκε χωρίς δεύτερη σκέψη. Κατηγορήθηκε για κατασκοπεία σε βάρος των ΗΠΑ μέσω μεταφοράς ευαίσθητων διπλωματικών και στρατιωτικών εγγράφων προς την Ελλάδα και συνελήφθη στη Βόρεια Βιρτζίνια το 1993. Σύμφωνα με την κατηγορία, παρέδωσε στην Ελλάδα περίπου 700 διαβαθμισμένα έγγραφα με πληροφορίες των ΗΠΑ για στρατιωτικές επιχειρήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και στην Κύπρο, καθώς και εκτιμήσεις Αμερικανών διπλωματών για τα τότε Σκόπια.
Κατά τη διάρκεια της δίκης του δήλωσε ένοχος και καταδικάστηκε σε 14 χρόνια φυλάκισης. Του δόθηκε χάρη υπό περιοριστικούς όρους έως τον Ιούλιο του 2010. Επέστρεψε στην Ελλάδα στις 25 Νοεμβρίου 2007, μετά από γραπτές διαβεβαιώσεις ότι η ελληνική κυβέρνηση θα αποδεχόταν οποιαδήποτε απόφαση των αμερικανικών δικαστηρίων σχετικά με τη χάρη που του δόθηκε. Θεωρείται από πολλούς ως μία από τις πιο σημαντικές υποθέσεις κατασκοπείας του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. Ακόμη και σήμερα πιστεύει ότι πολλοί Έλληνες στη θέση του θα έκαναν το ίδιο και θα βοηθούσαν την πατρίδα τους. Όσο για τον ίδιο, δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας: «Ακόμη και τώρα θα βοηθούσα την Ελλάδα κι ας ξαναπήγαινα φυλακή», τονίζει.
