Συμπληρώνεται ένας χρόνος από τον περίφημο «οδικό χάρτη» για το μέλλον της γεωργίας και των τροφίμων στην Ευρώπη που παρουσίασε μετά βαΐων και κλάδων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) στις Βρυξέλλες στις 19 Φεβρουαρίου 2025.
- του Νότη Μαριά – Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην ευρωβουλευτής και βουλευτής Ηρακλείου,notismarias@gmail.com
Στην ουσία επρόκειτο για μια απεγνωσμένη προσπάθεια της Κομισιόν να φανεί ότι ανταποκρίνεται στις υποσχέσεις που είχε δώσει το 2024 για επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο ευρωπαϊκός αγροτικός κόσμος λόγω των δυσμενών επιπτώσεων της παγκοσμιοποίησης.
Έτσι η Κομισιόν παρουσίασε τα μέτρα τα οποία υποτίθεται θα ήταν ανάχωμα στις αθρόες αδασμολόγητες εισαγωγές αγροτικών προϊόντων τρίτων χωρών(https://ec.europa.eu/commission 19/2/2025).
Μάλιστα ο εν λόγω οδικός χάρτης είχε συμπεριληφθεί σε σχετική Ανακοίνωση της Κομισιόν (COM(2025) 75 final),ένα έγγραφο 28 ολόκληρων σελίδων.
Από τα διάφορα μέτρα που προέβλεπε ο «οδικός χάρτης», αυτό που μέχρι σήμερα υλοποιείται με θρησκευτική ευλάβεια είναι η δέσμευση της Κομισιόν για συνέχιση των εισαγωγών από τις τρίτες χώρες. Στο πλαίσιο αυτό, η Ανακοίνωση τόνιζε ότι η Κομισιόν θα επέμενε στις διμερείς συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου και θα τις χρησιμοποιούσε στο έπακρο.
Όπως έχουμε αναλύσει από τη στήλη αυτή, στο πλαίσιο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και προκειμένου οι Βρυξέλλες να προωθήσουν την εξαγωγή των βιομηχανικών προϊόντων του ευρωπαϊκού βορρά στις παγκόσμιες αγορές και κυρίως στις αναπτυσσόμενες αγροτικές χώρες, δέχθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ως αντιστάθμισμα την κατάργηση της αρχής της κοινοτικής προτίμησης και την απελευθέρωση των εισαγωγών αγροτικών προϊόντων τρίτων χωρών στην ΕΕ, με αποτέλεσμα να οξυνθούν τα προβλήματα των αγροτών του φτωχοποιημένου ευρωπαϊκού νότου. Επομένως, σε μεγάλο βαθμό τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι αγρότες είναι αποτέλεσμα του αλόγιστου ανοίγματος της ευρωπαϊκής οικονομίας στις αθρόες εισαγωγές αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων από τρίτες χώρες.
Στην παρούσα συγκυρία, οι δασμοί Τραμπ και ο εμπορικός ανταγωνισμός της ΕΕ με τις ΗΠΑ και την Κίνα έφεραν πλέον πιο κοντά την ΕΕ με τα κράτη της Mercosur, με την Ινδία, την Ινδονησία και άλλες αναπτυσσόμενες χώρες. Έτσι, σύμφωνα με δηλώσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η ΕΕ δεν θα πρέπει να στηρίζεται αποκλειστικά στο εμπόριό της με τις ΗΠΑ, αλλά αντίθετα θα πρέπει να προχωρήσει σε διαφοροποίηση του εμπορίου της βάζοντας στο παιχνίδι και άλλους εμπορικούς εταίρους, ανοίγοντας τις πόρτες της προς τις ταχέως αναπτυσσόμενες αγορές σε όλον τον κόσμο. Άλλωστε, η ΕΕ έχει ήδη συνάψει εμπορικές συμφωνίες με 76 χώρες και πρόσφατα ολοκλήρωσε εμπορικές συμφωνίες με το Μεξικό, την Ελβετία, τη Νότια Κορέα, ενώ αναμένεται να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις ελεύθερων συναλλαγών με την Ινδονησία, τη Μαλαισία, την Ταϊλάνδη και τις Φιλιππίνες. Είναι λοιπόν προφανές ότι οι Βρυξέλλες αναζητούν σανίδα σωτηρίας στις εμπορικές τους σχέσεις με τις διάφορες αναπτυσσόμενες χώρες συνάπτοντας συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών, χωρίς βέβαια να ενδιαφέρονται για τις δυσμενείς οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις που θα έχουν οι συμφωνίες αυτές κυρίως για τους Ευρωπαίους αγρότες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ).
Κατά τα άλλα η ζωή συνεχίζεται, με τους Έλληνες αγρότες να εντείνουν τον αγώνα τους κατεβάζοντας χθες τα τρακτέρ τους στο Σύνταγμα, αντιδρώντας μαζικά και αγωνιστικά απέναντι στη Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική της ΕΕ και στις αθρόες εισαγωγές αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων τρίτων χωρών.
