Η Ευρώπη «επέστρεψε από τις διακοπές της ιστορίας» και καλείται να προσαρμοστεί σε μια εποχή έντονου ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων. Μιλώντας στη Σύνοδο του Μονάχου για την Ασφάλεια, ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς υποστήριξε σήμερα ότι η διεθνής τάξη όπως τη γνωρίζαμε δεν υπάρχει πλέον και χρησιμοποίησε την παραστατική παρομοίωση για να εντυπωθούν οι απόψεις του στο ακροατήριο του.
Αναφέρθηκε στον ρωσικό αναθεωρητισμό και στη στρατηγική της Κίνας να αξιοποιεί οικονομικές εξαρτήσεις προς όφελός της, ενώ σημείωσε ότι η αμερικανική παγκόσμια ηγεμονία δεν θεωρείται πλέον δεδομένη. Η νέα αυτή πραγματικότητα, τόνισε, ενισχύει τις ακραίες φωνές και πιέζει τα δημοκρατικά συστήματα.
Ο Γερμανός καγκελάριος άσκησε αυτοκριτική για τη μέχρι τώρα ευρωπαϊκή στάση, λέγοντας ότι συχνά υπήρχε «κανονιστική υπεροχή» χωρίς τα μέσα επιβολής. Παρότι η οικονομία της ΕΕ είναι πολλαπλάσια της ρωσικής, αυτό δεν μεταφράζεται αυτόματα σε αντίστοιχη γεωπολιτική ισχύ.
Η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου (MSC) είναι ένα ετήσιο φόρουμ υψηλού επιπέδου για τη διεθνή πολιτική ασφάλειας, που πραγματοποιείται στο Μόναχο της Γερμανίας. Ιδρύθηκε το 1963 και συγκεντρώνει αρχηγούς κρατών, υπουργούς, στρατιωτικούς ηγέτες και ειδικούς, με στόχο τη συζήτηση των παγκόσμιων προκλήσεων ασφάλειας και την ενίσχυση του διπλωματικού διαλόγου. Η MSC θεωρείται το σημαντικότερο διεθνώς βήμα άτυπης στρατηγικής ανταλλαγής απόψεων σε ζητήματα άμυνας, ειρήνης και διεθνούς συνεργασίας.
Ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων και πυρηνική αποτροπή
Στο πλαίσιο αυτό, δεσμεύτηκε να ενισχύσει σημαντικά τις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις (Bundeswehr), δηλαδή τον στρατό της Γερμανίας, με στόχο να καταστούν η ισχυρότερη συμβατική στρατιωτική δύναμη στην Ευρώπη.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι είχε αρχικές συνομιλίες με τον Εμανουέλ Μακρόν για μια ευρωπαϊκή διάσταση πυρηνικής αποτροπής, η οποία θα μπορούσε να ενταχθεί στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, ενισχύοντας τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.
Μήνυμα προς τις ΗΠΑ
Απευθυνόμενος στην αμερικανική πλευρά, ο Μερτς ξεκαθάρισε ότι οι πολιτισμικές αντιπαραθέσεις τύπου MAGA δεν αφορούν την Ευρώπη και ότι η ελευθερία του λόγου στην ΕΕ έχει όριο τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του Συντάγματος.
Τόνισε επίσης ότι ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν πλέον να προχωρούν μόνες τους και ότι η Ευρώπη οφείλει να μειώσει τη μονομερή εξάρτησή της από την Ουάσινγκτον.
Ουκρανία, Γροιλανδία και διεύρυνση
Για τον πόλεμο στην Ουκρανία, εκτίμησε ότι θα λήξει μόνο όταν η Ρωσία εξαντληθεί οικονομικά — και ίσως στρατιωτικά. Δήλωσε ακόμη την αλληλεγγύη της Γερμανίας προς τη Δανία στο ζήτημα της Γροιλανδίας, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να διαπραγματεύεται με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στη διεύρυνση της ΕΕ, εκφράζοντας ανησυχία για τις καθυστερήσεις στην ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων και υπογραμμίζοντας ότι η Ένωση δεν πρέπει να χάσει αυτή τη στρατηγική ευκαιρία.
Συνολικά, η παρέμβαση του Μερτς αποτυπώνει μια πιο ρεαλιστική και αποφασιστική γραμμή: λιγότερη θεωρία, περισσότερη ισχύς και μια Ευρώπη που επιδιώκει ουσιαστική στρατηγική αυτονομία σε έναν κόσμο αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων.
