Νέα αισιόδοξα δεδομένα στη μάχη κατά του μελανώματος, της πιο επιθετικής μορφής καρκίνου του δέρματος, φέρνει μια διεθνής κλινική μελέτη που αξιολόγησε ένα εξατομικευμένο αντικαρκινικό εμβόλιο mRNA σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία.
Σύμφωνα με πενταετή αποτελέσματα της μελέτης KEYNOTE-942, ο συνδυασμός του εμβολίου intismeran autogene με το ανοσοθεραπευτικό φάρμακο Keytruda (pembrolizumab) μείωσε κατά 49% τον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου σε ασθενείς με μελάνωμα υψηλού κινδύνου, σε σύγκριση με τη χορήγηση μόνο ανοσοθεραπείας.
Η μελέτη υλοποιήθηκε από τις φαρμακευτικές εταιρείες Moderna και Merck και περιέλαβε 157 ασθενείς με μελάνωμα σταδίου III ή IV, οι οποίοι είχαν υποβληθεί σε πλήρη χειρουργική αφαίρεση του όγκου.
Τι είναι το μελάνωμα και γιατί θεωρείται επικίνδυνο
Το μελάνωμα προέρχεται από τα μελανοκύτταρα, τα κύτταρα που δίνουν χρώμα στο δέρμα. Αν και αντιστοιχεί σε μικρότερο ποσοστό των καρκίνων του δέρματος, είναι ιδιαίτερα επιθετικό, καθώς μπορεί να εξαπλωθεί ταχύτατα σε άλλα όργανα.
Ακόμη και μετά από πλήρη χειρουργική αντιμετώπιση και συμπληρωματική θεραπεία, ο κίνδυνος υποτροπής παραμένει υψηλός: σε ορισμένα στάδια, έως και 50% των ασθενών ενδέχεται να εμφανίσει επανεμφάνιση της νόσου μέσα σε πέντε χρόνια.
Πώς λειτουργεί το εμβόλιο mRNA
Το intismeran autogene είναι ένα πλήρως εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA, σχεδιασμένο ξεχωριστά για κάθε ασθενή. Χρησιμοποιεί γενετικές πληροφορίες από τον ίδιο τον όγκο, ώστε να «εκπαιδεύσει» το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να στοχεύει συγκεκριμένα καρκινικά χαρακτηριστικά.
Το Keytruda ανήκει στις ανοσοθεραπείες αναστολής σημείων ελέγχου (checkpoint inhibitors). Τα καρκινικά κύτταρα συχνά «απενεργοποιούν» το ανοσοποιητικό σύστημα για να επιβιώσουν· το φάρμακο μπλοκάρει αυτόν τον μηχανισμό, επιτρέποντας στα Τ-κύτταρα να επιτεθούν εκ νέου στον καρκίνο.
Στη μελέτη, τα δύο τρίτα των ασθενών έλαβαν τον συνδυασμό εμβολίου και ανοσοθεραπείας, ενώ οι υπόλοιποι μόνο ανοσοθεραπεία. Μετά από πέντε χρόνια παρακολούθησης, ο συνδυασμός εμφάνισε σημαντικό πλεονέκτημα, χωρίς να προκύψουν νέες ανησυχίες ως προς την ασφάλεια.
Το επόμενο βήμα
Εφόσον τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν και σε μελέτες Φάσης 3, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η θεραπευτική προσέγγιση στο μελάνωμα υψηλού κινδύνου θα αλλάξει ριζικά, περνώντας από τη μονοθεραπεία σε συνδυασμό ανοσοθεραπείας και εξατομικευμένου εμβολιασμού.
Αν εγκριθεί από τις ρυθμιστικές αρχές, το συγκεκριμένο σχήμα θα αποτελέσει το πρώτο εξατομικευμένο αντικαρκινικό εμβόλιο mRNA που θα κυκλοφορήσει στην αγορά. Παράλληλα, βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη οκτώ κλινικές μελέτες Φάσης 2 και 3 για την αξιολόγηση της ίδιας τεχνολογίας και σε άλλους τύπους καρκίνου.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα «αναδεικνύουν το τεράστιο δυναμικό της τεχνολογίας mRNA στην ογκολογία», ανοίγοντας τον δρόμο για πιο στοχευμένες και εξατομικευμένες θεραπείες στο μέλλον.
