Από αναψυκτικά και έτοιμα σνακ μέχρι επεξεργασμένα κρέατα και γλυκά, τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αποτελούν πλέον βασικό κομμάτι της καθημερινής διατροφής. Το γεγονός, ωστόσο, ότι είναι εύκολα διαθέσιμα και φθηνά δεν τα καθιστά και ασφαλή για την υγεία.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The American Journal of Medicine, η υψηλή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με έως και 47% αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αντιστοιχούν σχεδόν στο 60% της διατροφής των ενηλίκων και στο 70% της διατροφής των παιδιών, ποσοστά που, σύμφωνα με τους ειδικούς, αντανακλούν μια ευρύτερη παγκόσμια διατροφική τάση.
Τι εξέτασε η μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 4.787 ενήλικες ηλικίας 18 ετών και άνω, στο πλαίσιο της Εθνικής Έρευνας Υγείας και Διατροφής των ΗΠΑ (NHANES) για την περίοδο 2021–2023. Οι συμμετέχοντες κατέγραψαν αναλυτικά τη διατροφή τους επί δύο ημέρες, ενώ υπολογίστηκε το ποσοστό των ημερήσιων θερμίδων που προερχόταν από υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.
Με βάση αυτά τα στοιχεία, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες, από χαμηλή έως υψηλή κατανάλωση. Ακόμη και μετά την προσαρμογή για παράγοντες όπως ηλικία, φύλο, κάπνισμα και εισόδημα, όσοι ανήκαν στην ομάδα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση εμφάνισαν στατιστικά και κλινικά σημαντικά αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου κατά 47% σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τα λιγότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.
«Τα αποτελέσματα αυτά έχουν σημαντικές επιπτώσεις για τη μελλοντική έρευνα, την κλινική πρακτική και τη δημόσια πολιτική», δήλωσε ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Δρ. Charles H. Hennekens.
Γιατί το πρόβλημα αφορά όλο τον κόσμο
Η καρδιαγγειακή νόσος παραμένει η πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως, ενώ η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων αυξάνεται διαρκώς, κυρίως λόγω ευκολίας, χαμηλού κόστους και επιθετικού μάρκετινγκ.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ευαισθητοποίηση γύρω από τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα ενδέχεται να ακολουθήσει την πορεία που είχε το κάπνισμα τον προηγούμενο αιώνα, όταν χρειάστηκαν δεκαετίες για να αναγνωριστούν πλήρως οι κίνδυνοι και να αλλάξουν οι συμπεριφορές.
Παράλληλα, πολλοί άνθρωποι δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε πιο υγιεινές επιλογές. «Η αντιμετώπιση των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων δεν αφορά μόνο τις ατομικές επιλογές, αλλά τη δημιουργία περιβαλλόντων όπου η υγιεινή επιλογή είναι και η εύκολη επιλογή», τονίζει ο Hennekens.
Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι η υψηλή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων έχει συνδεθεί και με άλλες σοβαρές παθήσεις, όπως παχυσαρκία, μεταβολικό σύνδρομο, αντίσταση στην ινσουλίνη, αλλά και αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου, ακόμη και σε νεότερες ηλικίες.
Τι συστήνουν οι ειδικοί
Μέχρι να υπάρξουν μεγάλες τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες, οι ερευνητές συνιστούν στους επαγγελματίες υγείας να ενθαρρύνουν τους πολίτες να μειώσουν την κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, δίνοντας έμφαση σε μια πιο φυσική, ισορροπημένη διατροφή, σε συνδυασμό με υγιεινό τρόπο ζωής και, όπου χρειάζεται, κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.
«Η αυξανόμενη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων ενδέχεται να αποτελεί έναν επιβαρυντικό παράγοντα, μαζί με άλλες διατροφικές και συμπεριφορικές επιδράσεις που επηρεάζουν ένα ευρύ φάσμα συχνών και σοβαρών γαστρεντερικών παθήσεων», δήλωσε η Allison H. Ferris, M.D., FACP, συν-συγγραφέας της μελέτης. «Η ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα προς την πρόληψη» κατέληξε.
