Η Ευρώπη μπορεί να διατηρεί τα σκήπτρα της λιγότερο διεφθαρμένης περιοχής στον πλανήτη, όμως η τελευταία έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας αποκαλύπτει μια ήπειρο που έχει «βαλτώσει» μεταρρυθμιστικά.
Σύμφωνα με τον Δείκτη Αντίληψης της Διαφθοράς 2025, ο παγκόσμιος μέσος όρος διολίσθησε στο ιστορικό χαμηλό του 42, ενώ ο περιφερειακός μέσος όρος της ΕΕ, διαμορφώθηκε στο 62 στα 100.
Η στατιστική απεικόνιση της τελευταίας δεκαετίας είναι αμείλικτη: από το 2012, συνολικά 13 χώρες της Δυτικής Ευρώπης και της ΕΕ έχουν σημειώσει σημαντική υποχώρηση, ενώ μόλις 7 κατάφεραν να παρουσιάσουν αξιοσημείωτη βελτίωση.
Μικρή άνοδος για την Ελλάδα
Σε αυτό το τοπίο, η Ελλάδα καταγράφει μια μικρή άνοδο στην επίδοσή της, η οποία όμως δεν στάθηκε ικανή να την ξεκολλήσει από τις χαμηλές πτήσεις, κατατάσσοντάς την στην 56η θέση ανάμεσα σε 182 χώρες.
Η απόσταση από την κορυφή παραμένει χαώδης, καθώς οι Σκανδιναβικές χώρες συνεχίζουν να παραδίδουν μαθήματα διαφάνειας.
Η Δανία ηγείται με 89 βαθμούς, ακολουθούμενη από τη Φινλανδία με 88 και τη Σουηδία με 80, αν και η τελευταία παρουσιάζει κάμψη σε σχέση με το παρελθόν.
Στον αντίποδα, η Ουγγαρία και η Βουλγαρία ισοβαθμούν στην τελευταία θέση των κρατών-μελών της ΕΕ με μόλις 40 βαθμούς, ενώ η Ρουμανία ακολουθεί οριακά με 45.
Η κατάσταση στην Ουγγαρία χαρακτηρίζεται ως «χωνευτήρι κινδύνων», καθώς η διάβρωση του κράτους δικαίου, η υπονόμευση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και η φίμωση των μέσων ενημέρωσης έχουν εκμηδενίσει κάθε πλαίσιο λογοδοσίας στις δημόσιες δαπάνες.
Παρόμοια ανησυχητική τροχιά ακολουθεί και η Σλοβακία με 48 βαθμούς, όπου καταγράφονται συστηματικές επιθέσεις της κυβέρνησης κατά των ανεξάρτητων αρχών και των υπηρεσιών καταγγελιών.
Ακόμα και παραδοσιακά ισχυρές δημοκρατίες δείχνουν να «χάνουν την μπάλα» στον εκσυγχρονισμό των μηχανισμών τους.
Η Γαλλία με 66 βαθμούς και οι Κάτω Χώρες με 78 κατέγραψαν πτώση, κυρίως λόγω ελλειμμάτων στη διαφάνεια των λόμπι και την πολιτική χρηματοδότηση.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει το ηθικό της πλεονέκτημα, καθώς τα σκάνδαλα ακεραιότητας και η καθυστέρηση των θεσμικών μεταρρυθμίσεων δημιουργούν κενά που η διαφθορά σπεύδει να καλύψει.
Οι βαθμολογίες των κρατών της Βαλτικής, όπως αναφέρει το Euronews, αυξήθηκαν καθώς εφάρμοσαν αποτελεσματικές στρατηγικές καταπολέμησης της διαφθοράς και βελτίωσαν τη διαφάνεια των δεδομένων σχετικά με τα λόμπι και την οικονομική ιδιοκτησία.
Οδηγία κατά της διαφθοράς
Τον Δεκέμβριο του 2025, η ΕΕ συμφώνησε την πρώτη της οδηγία κατά της διαφθοράς για την εναρμόνιση της ποινικής νομοθεσίας για τη διαφθορά.
Η προσωρινή συμφωνία μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θέσπισε ορισμούς και κυρώσεις για τα αδικήματα διαφθοράς σε επίπεδο ΕΕ.
Επιβάλλει την ετήσια δημοσίευση δεδομένων για τη διαφθορά σε επίπεδο ΕΕ και απαιτεί από τα κράτη μέλη να εγκρίνουν και να δημοσιεύουν εθνικές στρατηγικές κατά της διαφθοράς.
Ο Cresswell δήλωσε ότι το κείμενο «στερείται φιλοδοξίας», καθώς στοιχεία όπως η διαφάνεια των λόμπι, οι κανόνες σύγκρουσης συμφερόντων και η ενισχυμένη διαφάνεια στη ρύθμιση της πολιτικής χρηματοδότησης δεν είναι υποχρεωτικά.
Το κείμενο αναμένεται να εγκριθεί τον Μάρτιο, με τα κράτη μέλη να έχουν δύο χρόνια για να μεταφέρουν την οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο.
