Με τη διενέργεια Ένορκης Διοικητικής Εξέτασης και τη συνέχιση των ερευνών για τυχόν αγνοούμενους εξελίσσεται η επόμενη μέρα της ναυτικής τραγωδίας ανοιχτά της Χίου, όπου 15 μετανάστες έχασαν τη ζωή τους και 25 τραυματίστηκαν ύστερα από σύγκρουση του ταχύπλοου που τους μετέφερε με σκάφος του Λιμενικού.
Η διοικητική διερεύνηση, όπως γράφει ο Γιώργος Σ. Σκορδίλης στην εφημερίδα «Political», επικεντρώνεται τόσο στις επιχειρησιακές συνθήκες της εμπλοκής όσο και στη συνολική αλληλουχία γεγονότων που οδήγησε στη βύθιση της λέμβου. Παράλληλα, στο μικροσκόπιο βρίσκονται τα κυκλώματα διακίνησης ανθρώπων, με τις Αρχές να έχουν ήδη προχωρήσει στη σύλληψη Μαροκινού υπηκόου ο οποίος αναγνωρίστηκε ως ο χειριστής και διακινητής των επιβαινόντων. Οι υπόλοιποι μετανάστες ήταν, σύμφωνα με τα στοιχεία, αφγανικής καταγωγής.
Το νέο πολύνεκρο περιστατικό επαναφέρει στο προσκήνιο τη δράση των οργανωμένων δικτύων που εκμεταλλεύονται ανθρώπους σε απόγνωση, μεταφέροντάς τους με υπερφορτωμένες και ακατάλληλες λέμβους σε θαλάσσιες διαδρομές υψηλού κινδύνου.
Στα 6 δισ. τα ετήσια κέρδη για τα κυκλώματα διακινητών
Ευρωπαϊκές εκτιμήσεις τοποθετούν τα ετήσια κέρδη του παράνομου αυτού μηχανισμού έως και στα 6 δισ. ευρώ, γεγονός που εξηγεί τη διαρκή αναπαραγωγή των κυκλωμάτων, παρά τους ελέγχους και τις επιχειρήσεις αποτροπής. Οι μετακινήσεις οργανώνονται μέσω διεθνών διασυνδέσεων και ψηφιακών δικτύων, ενώ οι «ταρίφες» καθορίζονται από την απόσταση, τις καιρικές συνθήκες και το επίπεδο επιτήρησης. Διασωθέντες περιέγραψαν συνθήκες απόλυτου σκοταδιού και ασφυκτικού συνωστισμού μέσα στη μικρή λέμβο. Ανέφεραν ότι ένας ισχυρός προβολέας φώτισε το σκάφος και ακολούθησαν απότομοι χειρισμοί πριν αυτό ανατραπεί και γεμίσει νερό.
Ανάλογα συγκλονιστική είναι και η μαρτυρία δύτη που συμμετείχε στις έρευνες, ο οποίος έκανε λόγο για στοιβαγμένα σώματα μέσα σε ημιβυθισμένο σκάφος, χωρίς σωσίβια και χωρίς δυνατότητα διαφυγής για πολλούς από τους επιβαίνοντες. Κατά την επίσημη εκδοχή του Λιμενικού, το ταχύπλοο εντοπίστηκε να κινείται χωρίς φώτα ναυσιπλοΐας προς τις ανατολικές ακτές της Χίου. Στην προσπάθεια προσέγγισης για έλεγχο, ο χειριστής δεν συμμορφώθηκε, ανέστρεψε πορεία και ακολούθησε σφοδρή πρόσκρουση με το περιπολικό σκάφος.
Η σύγκρουση προκάλεσε την ανατροπή και βύθιση της λέμβου με αποτέλεσμα όλοι οι επιβαίνοντες να βρεθούν στη θάλασσα μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Το νέο ναυάγιο στη Χίο αποτελεί μια ακόμη υπενθύμιση του θανάσιμου ρίσκου που συνοδεύει τις διαδρομές της παράτυπης μετανάστευσης στο Αιγαίο και της κλίμακας του οργανωμένου εγκλήματος που τις τροφοδοτεί.
Απύθμενο θράσος από Άγκυρα για την έρευνα και διάσωση
Και μέσα σε όλα αυτά, μόνο ως μια ακόμη επίδειξη απύθμενου θράσους μπορεί να χαρακτηριστεί η τουρκική παρέμβαση μετά το ναυάγιο ανοικτά της Χίου, σε ώρα καθαρής ανθρωπιστικής ανάγκης βοήθειας. Αντί για σιωπηρή συνεργασία υπέρ της διάσωσης, η Άγκυρα επέλεξε να εκδώσει αντικρουόμενη αναγγελία, επιχειρώντας να αμφισβητήσει την ελληνική αρμοδιότητα Έρευνας και Διάσωσης στο Αιγαίο. Η κίνηση αυτή δεν συνδέεται με πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες αλλά με τη διαχρονική στρατηγική δημιουργίας σύγχυσης και τετελεσμένων σε μια ευαίσθητη περιοχή υψηλής γεωπολιτικής έντασης. Με την τουρκική NOTAM επιχειρήθηκε, για ακόμη μια φορά, η μετατόπιση της ευθύνης συντονισμού προς το μέσο του Αιγαίου, εγκλωβίζοντας νησιά και θαλάσσιες ζώνες αρμοδιότητας.
Η ελληνική απάντηση υπήρξε άμεση και θεσμικά τεκμηριωμένη, απορρίπτοντας ως άκυρους τους ισχυρισμούς και επαναβεβαιώνοντας το διεθνώς κατοχυρωμένο πλαίσιο του FIR Αθηνών και της ελληνικής ευθύνης πλήρως. Οι διεθνείς αποφάσεις ICAO και IMO, αποδεκτές και από την ίδια την Τουρκία, καθορίζουν σαφώς τα όρια ευθύνης, αφήνοντας ελάχιστο χώρο για παρερμηνείες ή αμφισβητήσεις.
Εργαλειοποιούν ακόμη και ανθρωπιστικά περιστατικά
Η επανάληψη τέτοιων ενεργειών επιβεβαιώνει ότι η εργαλειοποίηση ανθρωπιστικών περιστατικών αποτελεί συνειδητή επιλογή πολιτικής πίεσης και όχι στιγμιαία διπλωματική ένταση χωρίς πραγματικό πρόσχημα. Η επιχείρηση διάσωσης ολοκληρώθηκε τελικά υπό ελληνικό συντονισμό, αποδεικνύοντας στην πράξη ποιος διαθέτει την επιχειρησιακή ευθύνη και την ικανότητα αποτελεσματικής αντίδρασης σε κρίσιμες θαλάσσιες συνθήκες, αλλά και ποιος επιτρέπει στους λαθροδιακινητές να δρουν ανεξέλεγκτα σπρώχνοντας εκατοντάδες απεγνωσμένους ανθρώπους στον υγρό τάφο.
Ωστόσο, η επαναλαμβανόμενη πρόκληση δείχνει ότι η διαμάχη για τις ζώνες SAR παραμένει ενεργό μέτωπο χαμηλής έντασης με σαφή στρατηγική στόχευση στο ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον. Κάθε τέτοιο επεισόδιο λειτουργεί σωρευτικά, επιχειρώντας να διαμορφώσει εντυπώσεις διεθνούς αμφισβήτησης, ακόμη και όταν τα νομικά δεδομένα είναι απολύτως ξεκάθαρα και διεθνώς αναγνωρισμένα χωρίς περιθώρια.
Η πραγματική πρόκληση συνεπώς δεν είναι η αντιμετώπιση μιας μεμονωμένης αναγγελίας αλλά η διαρκής προάσπιση της νομιμότητας απέναντι σε μια πολιτική συστηματικής αμφισβήτησης χωρίς υποχωρήσεις.
