Με αφορμή την 4η Φεβρουαρίου, Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου, η επιστημονική κοινότητα στρέφει την προσοχή της στην πρόληψη, καθώς ο καρκίνος παραμένει μια από τις κρισιμότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, μόνο το 2022 χάθηκαν 1,3 εκατομμύρια ζωές στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ το ετήσιο οικονομικό κόστος της νόσου υπερβαίνει πλέον τα 93 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η νέα στρατηγική του Ευρωπαϊκού Κώδικα κατά του Καρκίνου
Η 5η έκδοση του Ευρωπαϊκού Κώδικα κατά του Καρκίνου αποτελεί μια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που βασίζεται σε αυστηρά επιστημονικά δεδομένα.
Η καινοτομία της νέας έκδοσης έγκειται στο γεγονός ότι, πέρα από τις ατομικές ευθύνες των πολιτών, απευθύνει για πρώτη φορά κάλεσμα στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός κοινωνικού περιβάλλοντος που θα διευκολύνει τις υγιεινές επιλογές και θα μειώνει τους κινδύνους σε επίπεδο πληθυσμού.
Το πολλαπλασιαστικό όφελος της πρόληψης
Ο καθηγητής Θάνος Δημόπουλος, διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής στο νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, υπογράμμισε τη σημασία των 14 συστάσεων του Κώδικα.
Όπως εξήγησε, τουλάχιστον το 40% των περιπτώσεων καρκίνου μπορεί να προληφθεί μέσω της υιοθέτησης αυτών των οδηγιών.
«Η ευρεία υιοθέτηση αυτών των οδηγιών είναι ιδιαίτερα σημαντική δεδομένου ότι τουλάχιστον 40% των καρκίνων μπορεί να προληφθούν. Επιπλέον, πολλά χρόνια νοσήματα (σακχαρώδης διαβήτης, στεφανιαία νόσος, αρτηριακή υπέρταση, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, κ.λπ.) συνδέονται με παρόμοιους παράγοντες κινδύνου με αυτούς του καρκίνου. Επομένως, το όφελος μπορεί να είναι πολλαπλασιαστικό».
Δυσοίωνες προβλέψεις για το μέλλον της νόσου έως το 2040
Παρά τις προσπάθειες, οι μελλοντικές εκτιμήσεις προκαλούν ανησυχία.
Οι προβλέψεις δείχνουν ότι έως το 2040 οι νέες διαγνώσεις καρκίνου αναμένεται να αυξηθούν κατά 18%, ενώ οι θάνατοι από τη νόσο προβλέπεται να σημειώσουν αύξηση της τάξης του 26%.
Αυτή η προοπτική καθιστά την εφαρμογή των προληπτικών μέτρων πιο επιτακτική από ποτέ για τη θωράκιση της δημόσιας υγείας τα επόμενα χρόνια.
Οι 14 τρόποι που συμβάλουν στην πρόληψη του καρκίνου
1. Κάπνισμα
Μην καπνίζετε. Μην χρησιμοποιείτε καπνό σε οποιαδήποτε μορφή, ούτε προϊόντα ατμίσματος. Αν καπνίζετε, πρέπει να το κόψετε.
Προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να βοηθήσουν εξειδικευμένα κέντρα διακοπής καπνίσματος.
2. Έκθεση στον καπνό άλλων ανθρώπων
Διατηρήστε το σπίτι και το αυτοκίνητό σας απαλλαγμένα από καπνό.
3. Υπερβολικό βάρος και παχυσαρκία
• Περιορίστε τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε θερμίδες, ζάχαρη, λίπος και αλάτι.
• Περιορίστε τα ποτά με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Πίνετε κυρίως νερό και ποτά χωρίς ζάχαρη.
• Περιορίστε τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα.
4. Σωματική δραστηριότητα
Να είστε σωματικά δραστήριοι στην καθημερινή σας ζωή. Περιορίστε το χρόνο που περνάτε καθισμένοι.
5. Διατροφή
Τρώτε δημητριακά ολικής αλέσεως, λαχανικά, όσπρια και φρούτα ως κύριο μέρος της καθημερινής σας διατροφής. Περιορίστε το κόκκινο κρέας και αποφύγετε τα επεξεργασμένα κρέατα.
6. Αλκοόλ
Αποφύγετε τα αλκοολούχα ποτά.
7. Θηλασμός
Θηλάστε το μωρό σας για όσο το δυνατόν περισσότερο.
8. Έκθεση στον ήλιο
Αποφύγετε την υπερβολική έκθεση στον ήλιο, ειδικά για τα παιδιά.
Χρησιμοποιήστε αντηλιακή προστασία συνεχώς.
Δεν ενδείκνυται η χρήση σολάριουμ.
9. Παράγοντες που προκαλούν καρκίνο στην εργασία
Ενημερωθείτε για τους παράγοντες που προκαλούν καρκίνο στην εργασία και ζητήστε από τον εργοδότη σας να σας προστατεύσει από αυτούς.
Ακολουθείτε πάντα τις οδηγίες υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας σας.
10. Ραδόνιο (αέριο) σε εσωτερικούς χώρους
Ενημερωθείτε για τα επίπεδα ραδονίου στην περιοχή σας, ελέγχοντας τον τοπικό χάρτη ραδονίου. Ζητήστε επαγγελματική βοήθεια για να μετρήσετε τα επίπεδα στο σπίτι σας και, αν είναι απαραίτητο, να τα μειώσετε.
11. Ατμοσφαιρική ρύπανση
• Χρησιμοποιείτε τα μέσα μαζικής μεταφοράς αντί να χρησιμοποιείτε αυτοκίνητο.
• Προσπαθείτε να περπατάτε ή να κάνετε ποδήλατο επιλέγοντας διαδρομές με
χαμηλή κυκλοφορία.
• Διατηρείτε το σπίτι σας ελεύθερο από καπνό, αποφεύγοντας την καύση υλικών όπως άνθρακα ή ξύλο.
• Υποστηρίζετε πολιτικές που βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα.
12. Καρκινογόνες λοιμώξεις
• Εμβολιάστε τα κορίτσια και τα αγόρια κατά του ιού της ηπατίτιδας Β και του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).
• Εξετάσεις και θεραπεία για τους ιούς της ηπατίτιδας Β και C, τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV) και το Helicobacter pylori, όπως συνιστάται στη χώρα σας.
13. Ορμονική θεραπεία υποκατάστασης
Εάν αποφασίσετε να ακολουθήσετε ορμονική θεραπεία υποκατάστασης (για τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης) μετά από διεξοδική συζήτηση με τον γιατρό σας, περιορίστε τη χρήση της στο ελάχιστο δυνατό χρονικό διάστημα.
14. Οργανωμένα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο
• Καρκίνο του εντέρου: άνδρες και γυναίκες 50-69 ετών
• Καρκίνο του μαστού: γυναίκες 45 – 74 ετών
• Καρκίνο του τραχήλου της μήτρας: γυναίκες 21 – 65 ετών
• Καρκίνο του πνεύμονα (άνδρες και γυναίκες 50-80 ετών, νυν ή πρώην καπνιστής εντός 15ετίας)
