Ένα φιλόδοξο σωφρονιστικό εγχείρημα στη Βρετανία, που επιχείρησε να αντικαταστήσει την τιμωρία με τη διδασκαλία του Στωικισμού, βρίσκεται πλέον σε μια κρίσιμη καμπή.
Η βία έχει αρχίσει να αυξάνεται ξανά στη φυλακή HMP Wayland στο Νόρφολκ όπου οι επιθέσεις μειώθηκαν κατακόρυφα αφότου οι κρατούμενοι παρακολούθησαν μαθήματα της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας του στωικισμού.
Οι επιθεωρητές είχαν επαινέσει το προσωπικό για την προσέγγισή του και διαπίστωσαν ότι είχε «μειώσει σημαντικά το επίπεδο βίας κατά άλλων κρατουμένων και κατά του προσωπικού».
Οι κρατούμενοι διδάσκονταν τις στωικές αξίες της σύνεσης, της καρτερίας, της εγκράτειας και της δικαιοσύνης σε ένα πρόγραμμα το οποίο, σύμφωνα με τους επιθεωρητές, είχε ως στόχο την αύξηση της «εσωτερικής ανθεκτικότητας» τους.

Το Πείραμα: Αρχαία Σοφία στα Κελιά
Η διοίκηση της φυλακής, όπως αναφέρει η Daily Mail, εισήγαγε εθελοντικά μαθήματα βασισμένα στη διδασκαλία του Ζήνωνα του Κιτιέα. Οι κρατούμενοι εκπαιδεύτηκαν στις τέσσερις θεμελιώδεις στωικές αρετές:
-
Σύνεση: Λήψη ορθών αποφάσεων.
-
Ανδρεία: Ψυχική δύναμη στις αντιξοότητες.
-
Εγκράτεια: Έλεγχος των παρορμήσεων.
-
Δικαιοσύνη: Ορθή συμπεριφορά προς τους άλλους.
Κεντρικός πυλώνας ήταν η «Διχότομος του Ελέγχου», που διδάσκει στους τρόφιμους να διαχωρίζουν όσα ελέγχουν (τις σκέψεις και τις αντιδράσεις τους) από όσα δεν ελέγχουν (το περιβάλλον της φυλακής), μειώνοντας έτσι τον θυμό και τον φθόνο.
Παρά την ιστορική επιτυχία, η τελευταία έκθεση της Ανεξάρτητης Επιτροπής Παρακολούθησης (IMB) αποκαλύπτει μια ανησυχητική ανατροπή.
Οι επιθεωρητές διαπίστωσαν επίσης ότι η Μονάδα Φροντίδας και Διαχωρισμού (CSU) της φυλακής, μια εξειδικευμένη, απομονωμένη πτέρυγα που χρησιμοποιείται για να κρατά τους κρατούμενους μακριά από τους συνομηλίκους τους για λόγους ασφαλείας ή πειθαρχικούς λόγους, ήταν γεμάτη.
Πολλοί κρατούμενοι βρίσκονταν στη Μονάδα Κράτησης για «λόγους που σχετίζονται με τη βία» σύμφωνα με το IMB.
Αν και η βία είχε μειωθεί «σημαντικά σε σχέση με τις προηγούμενες περιόδους», οι επιθεωρητές διαπίστωσαν ότι η φυλακή HMP Wayland εξακολουθούσε να βρίσκεται «σταθερά» κάτω από τα μέσα επίπεδα σε άλλες συγκρίσιμες φυλακές.
Υπήρξε επίσης μια αξιοσημείωτη αύξηση των κρατουμένων που ένιωθαν ανασφαλείς στο HMP Wayland – μια έρευνα του IMB διαπίστωσε ότι το 27% των κρατουμένων δεν ένιωθαν ασφαλείς όταν έφτασαν στη φυλακή, σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από το 14% που ανέφερε το ίδιο συναίσθημα το 2024.
Στην έκθεση, οι επιθεωρητές ανέφεραν «όποια και αν είναι η προέλευση αυτής της επιδείνωσης», οι αριθμοί ήταν «εντυπωσιακοί».
Τι είναι ο Στωϊκισμός
Ο Στωικισμός, που θεμελιώθηκε από τον Ζήνωνα τον Κιτιέα πριν από περισσότερα από 2.300 χρόνια, διδάσκει ότι οι άνθρωποι πρέπει να εστιάζουν σε όσα βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους και να αποδέχονται όσα δεν μπορούν να αλλάξουν.
Υποστηρίζουν ότι συναισθήματα όπως ο θυμός ή ο φθόνος δεν προκαλούνται από πραγματικά γεγονότα, αλλά από την ερμηνεία που τους δίνουμε.
Οπότε, αν αλλάξουμε τον τρόπο σκέψης μας, μπορούμε να ελέγξουμε τα συναισθήματά μας.
Διάσημοι στωικοί στοχαστές περιλαμβάνουν τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Μάρκο Αυρήλιο, τον Ρωμαίο πολιτικό Σενέκα τον Νεότερο και τον Έλληνα φιλόσοφο Επίκτητο.
Η φυλακή HMP Wayland είναι μια ανδρική φυλακή κατηγορίας Γ κοντά στο Θέτφορντ του Νόρφολκ και φιλοξενεί περίπου 900 κρατούμενους.
Αξιοσημείωτοι πρώην κρατούμενοι στη φυλακή περιλαμβάνουν τον γκάνγκστερ Ρέτζι Κρέι και τον Χαλίντ Μασούντ, ο οποίος διέπραξε την τρομοκρατική επίθεση στο Γουέστμινστερ το 2017 και πέρασε δύο χρόνια στο HMP Wayland.












