Κάποτε μας έλεγαν «διάβασε να βρεις μια καλή δουλειά». Τώρα μας λένε «μάθε να προσαρμόζεσαι». Είναι η πιο ειλικρινής -και ταυτόχρονα η πιο τρομακτική- συμβουλή που μπορεί να ακούσει ένας νέος σήμερα. Γιατί πώς προετοιμάζεσαι για δουλειές που δεν έχουν όνομα ακόμη;
- του Γιώργου Ν. Καραμανλή
Η Τεχνητή Νοημοσύνη, τα data, οι αλγόριθμοι και η αυτοματοποίηση δεν αλλάζουν απλώς επαγγέλματα. Αλλάζουν τη λογική της εργασίας. Δεν σου ζητούν πια να ξέρεις κάτι καλά. Σου ζητούν να μπορείς να το ξαναμάθεις γρήγορα. Να ξε-μαθαίνεις. Να μεταφράζεις. Να συνδέεις άσχετα πράγματα. Να μη φοβάσαι ότι αύριο αυτό που κάνεις θα το κάνει καλύτερα μια μηχανή.
Οι νέες δουλειές του μέλλοντος δεν είναι απαραίτητα «τεχνολογικές». Δεν θα είμαστε όλοι προγραμματιστές ή data analysts. Θα είναι δουλειές υβριδικές. Άνθρωποι που καταλαβαίνουν την τεχνολογία αλλά δουλεύουν με ανθρώπους. Που ξέρουν να διαβάζουν δεδομένα αλλά και συναισθήματα. Που μπορούν να εξηγήσουν μια απόφαση AI σε κάποιον που δεν έχει ιδέα τι σημαίνει αλγόριθμος – και δεν θέλει κιόλας.
Το παράδοξο είναι ότι ενώ το μέλλον φαίνεται υπερ-τεχνολογικό, η ανθρώπινη πλευρά γίνεται πιο πολύτιμη από ποτέ. Κριτική σκέψη, ηθικά όρια, δημιουργικότητα, ενσυναίσθηση. Ό,τι δεν αντιγράφεται εύκολα. Ό,τι δεν αυτοματοποιείται. Ό,τι δεν χωράει σε prompt.
Κι όμως, η αγορά εργασίας συνεχίζει να συμπεριφέρεται σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα. Ζητά «εμπειρία» από 23χρονους. Σταθερότητα σε έναν κόσμο ρευστό. Εξειδίκευση σε εποχή διαρκούς μετάβασης. Οι νέοι καλούνται να τρέξουν έναν μαραθώνιο χωρίς χάρτη, με οδηγίες που αλλάζουν στη διαδρομή.
Για αυτό και οι «δουλειές του μέλλοντος» δεν είναι απλώς νέοι ρόλοι. Είναι νέα σχέση με την εργασία. Λιγότερη ταυτότητα, περισσότερη ευελιξία. Λιγότερο «αυτό είμαι», περισσότερο «αυτό μαθαίνω τώρα». Και αυτό έχει κόστος: άγχος, ανασφάλεια, burnout πριν από τα 30. Γιατί το μέλλον όχι μόνο δεν έρχεται ήρεμα, αλλά έρχεται με απαιτήσεις.
Το στοίχημα για τη νέα γενιά δεν είναι να προβλέψει τις δουλειές του μέλλοντος. Είναι να μη φοβηθεί ότι δεν τις ξέρει ακόμη. Να χτίσει δεξιότητες που αντέχουν στον χρόνο, όχι τίτλους που λήγουν. Και το στοίχημα για την κοινωνία είναι άλλο: να σταματήσει να μιλά για το μέλλον σαν να είναι ατομική ευθύνη. Γιατί κανείς δεν μπορεί να προσαρμοστεί μόνος του σε έναν κόσμο που αλλάζει τόσο γρήγορα. Όσο έξυπνος και αν είναι.
