Το εναρκτήριο λάκτισμα για την αναθεώρηση του Συντάγματος έδωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δρομολογώντας τις εξελίξεις για την κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία, που προβλέπει την επίτευξη ευρύτερων συναινέσεων και έχει συγκεκριμένα βήματα και χρονοδιαγράμματα.
Όπως γράφει η Στέλλα Παπαμιχαήλ στην εφημερίδα «Political», στο επίκεντρο της συζήτησης θα βρεθούν 5 σοβαρότατα άρθρα που κινούνται γύρω από την Παιδεία, τη Δικαιοσύνη, το Δημόσιο και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Πρόκειται για τα εξής:
* Άρθρο 86 Ποινική Ευθύνη υπουργών
* Άρθρο 103 Αξιολόγηση και Μονιμότητα στο Δημόσιο
* Άρθρο 16 Μη κρατικά Πανεπιστήμια
* Άρθρο 30 Θητεία Προέδρου της Δημοκρατίας
* Άρθρο 88 Επιλογή ηγεσίας Δικαιοσύνης
Η προηγούμενη αναθεώρηση ολοκληρώθηκε στις 24/12/2019 και από την περάτωσή της έχει παρέλθει η πενταετία, όπως προβλέπει το σχετικό άρθρο 110 του Συντάγματος.
Οι δύο φάσεις
Κρίσιμο στοιχείο των δύο φάσεων της διαδικασίας της Συνταγματικής αναθεώρησης είναι οι πλειοψηφίες που θα σχηματιστούν: αν η προτείνουσα Βουλή παραπέμψει στην επόμενη Βουλή τις προς αναθεώρηση διατάξεις με αυξημένη πλειοψηφία 180 βουλευτών, τότε αρκεί από την αναθεωρητική Βουλή πλειοψηφία 151 ψήφων. Εάν όμως η προτείνουσα Βουλή δεν κατορθώσει να συγκεντρώσει αυξημένη πλειοψηφία για τις προς αναθεώρηση προτάσεις της, τότε στην καθοριστική δεύτερη φάση απαιτούνται 180 ψήφοι. H απόφαση της Βουλής που περιέχει τις αναθεωρoύμενες διατάξεις λαμβάνεται με μία και μόνη oνoμαστική ψηφοφορία. Σημειώνεται ότι οι διατάξεις που δεν λάβουν την ελάχιστη πλειοψηφία των 151 ψήφων δεν περνούν στην επόμενη φάση, όπως έγινε με την πρόταση της ΝΔ για το άρθρο 16, η οποία στην ψηφοφορία της 14/2/2019 στην τότε προτείνουσα Βουλή με πλειοψηφία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ έλαβε 93 «ναι» και 168 «όχι» και έτσι δεν προωθήθηκε καν στην αναθεωρητική Βουλή που προέκυψε από τις εκλογές του Ιουλίου 2019.
Τι προβλέπει το Άρθρο 110
Σύμφωνα με το άρθρο 110 του Συντάγματος της Ελλάδας, για να αλλάξει οποιοδήποτε από τα 121 άρθρα του προβλέπονται τα εξής:
* Oι διατάξεις του Συντάγματος υπόκεινται σε αναθεώρηση, εκτός από εκείνες που καθορίζουν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος ως Προεδρευομένης Kοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, καθώς και από τις διατάξεις των άρθρων: 2 παράγραφος 1, 4 παράγραφοι 1, 4 και 7, 5 παράγραφοι 1 και 3, 13 παράγραφος 1 και άρθρο 26.
* H ανάγκη της αναθεώρησης του Συντάγματος διαπιστώνεται με απόφαση της Bουλής που λαμβάνεται, ύστερα από πρόταση 50 τουλάχιστον βουλευτών, με πλειοψηφία των 3/5 του όλου αριθμού των μελών της σε δύο ψηφοφορίες που απέχουν μεταξύ τους έναν τουλάχιστον μήνα. Mε την απόφαση αυτή καθορίζονται ειδικά οι διατάξεις που πρέπει να αναθεωρηθούν.
* Αφού η αναθεώρηση αποφασιστεί από τη Bουλή, η επόμενη Bουλή, κατά την πρώτη σύνοδό της, αποφασίζει με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των μελών της σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις.
* Aν η πρόταση για αναθεώρηση του Συντάγματος έλαβε την πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, όχι όμως και την πλειοψηφία των 3/5, σύμφωνα με την παράγραφο 2, η επόμενη Bουλή κατά την πρώτη σύνοδό της μπορεί να αποφασίσει σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις με την πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της.
Χρονοδιάγραμμα
* Ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης θα συγκροτήσει τη διακομματική Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος, που θα αναλάβει να εξετάσει την πρόταση (ή τις προτάσεις). Σύμφωνα με πληροφορίες, το προεδρείο της επιτροπής της Βουλής θα είναι διακομματικό όπως και την προηγούμενη φορά, οπότε και οι εργασίες της επιτροπής είχαν διαρκέσει 3 μήνες.
* Η Επιτροπή μέσα στην ταχθείσα προθεσμία θα υποβάλει την έκθεσή της στην Ολομέλεια της Βουλής.
* Θα ακολουθήσει συζήτηση για τη λήψη της απόφασης, που θα διαπιστώνει την ανάγκη αναθεώρησης του Συντάγματος και θα καθορίζει ειδικά τις αναθεωρητέες διατάξεις. H απόφαση αυτή της Βουλής λαμβάνεται με δύο ονομαστικές ψηφοφορίες που απέχουν μεταξύ τους έναν τουλάχιστον μήνα.
* Αφού η προτείνουσα Βουλή ανάψει το «πράσινο φως», ο πρόεδρος της επόμενης Βουλής που θα προκύψει από τις εκλογές θα συστήσει Επιτροπή Αναθεώρησης για την επεξεργασία του περιεχομένου των αναθεωρητέων διατάξεων.
* Η έκθεση της Επιτροπής της αναθεωρητικής Βουλής προς την Ολομέλεια θα αναδεικνύει τις αναθεωρητέες διατάξεις. Υπενθυμίζεται ότι μεταξύ των δύο Βουλών (προτείνουσας και αναθεωρητικής) μεσολαβούν εκλογές οι οποίες αποκτούν μια επιπλέον σημασία, καθώς συνειδητά ή μη αποτυπώνουν τη βούληση για το περιεχόμενο της αναθεώρησης.
