Το σκάνδαλο με τις επιδοτήσεις-μαϊμού, όπως έδειξαν και οι δύο σχετικές συζητήσεις που έγιναν πριν από μέρες στη Βουλή, όλοι λίγο πολύ το γνωρίζαμε, αλλά κανείς δεν είχε το θάρρος ή το συμφέρον να πει με καθαρό τρόπο ότι πίσω από τη βιτρίνα της ελληνικής επαρχίας χτίστηκε ένα από τα μεγαλύτερα δομικά αόρατα δίκτυα διασπάθισης ευρωπαϊκού χρήματος στην ΕΕ.
Αυτό το δίκτυο δεν είναι απλώς διαφθορά. Είναι ένα παρασύστημα, ένα οικοσύστημα σιωπής, ψευδών δηλώσεων, τοπικής συνενοχής, κομματικής ανοχής και θεσμικής ανεπάρκειας που δεν ξεκίνησε χθες και δεν μπορεί να λυθεί αύριο. Και,ναι, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν φέρει προσωπικά την ευθύνη αυτής της παθογένειας. Όχι γιατί δεν κυβερνά, αλλά γιατί το σύστημα ήταν ήδη παγιωμένο πολύ πριν ο ίδιος αναλάβει.
Η τεχνική λύση δεν ήταν καν δική του πολιτική έμπνευση. Ήταν ένας ιδιοφυής ελληνικός μηχανισμός (θεσμοθετήθηκε επί ΣΥΡΙΖΑ) για να κοροϊδέψουμε τους Ευρωπαίους, τον οποίο όλες οι κυβερνήσεις είτε ευλόγησαν είτε απλώς δεν ήθελαν να θίξουν. Και ο ΟΠΕΚΕΠΕ, που σήμερα καίγεται, ήταν ακριβώς το εργαλείο εκείνης της οργανωμένης ανοχής. Ο σημερινός πρωθυπουργός έχει πολλές ευθύνες σε άλλα πεδία ίσως, αλλά όχι εδώ. Η διαφθορά δεν του ανήκει και γι’ αυτό ίσως έχει τη δυνατότητα να την ξηλώσει. Και άρχισε ήδη να το κάνει.
Το πρόβλημα δεν είναι πια ελληνικό. Είναι υβριδικό. Το μαύρο χρήμα από τις ψεύτικες επιδοτήσεις δεν τρέφει απλώς…ταβέρνες σε Κρήτη, Θεσσαλία και αλλού. Τρέφει μηχανισμούς εξαγοράς και ενίοτε ακόμα και μυστικές χρηματοδοτήσεις ομάδων που αποσταθεροποιούν τον θεσμικό ιστό. Και το πιο σκοτεινό απ’ όλα είναι ότι σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη και τα μεγάλα δεδομένα μπορούν να εντοπίσουν σε δευτερόλεπτα την απάτη, εμείς επιμένουμε να δηλώνουμε χωράφια που δεν υπάρχουν και κοπάδια που τα μεταφέραμε νοητά από τη Ροδόπη στη Μάνη.
Αυτό δεν είναι φτώχεια, είναι συστημική κουλτούρα ψεύδους. Και αυτή δεν σπάει με δηλώσεις, σπάει με διαλυτική επέμβαση, με διασταυρώσεις σε πραγματικό χρόνο, με ελέγχους τεχνητής νοημοσύνης, με υποχρεωτική σύγκριση με το κτηματολόγιο, με ενιαία βάση βιολογικών. Αλλά και με κάτι ακόμα πιο δύσκολο: με βούληση να συγκρουστείς με τη σπονδυλική στήλη του πελατειακού σου κράτους.
του Φώτη Σιούμπουρα
