Η Λάουρα Φερνάντες εξελέγη την Κυριακή νέα πρόεδρος της Κόστα Ρίκα, επικρατώντας από τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Ανώτατου Εκλογοδικείου (TSE). Η υποψήφια του κυβερνώντος συντηρητικού κόμματος «Κυρίαρχος Λαός» (PPS) συγκέντρωσε ποσοστό 48,5%, με καταμετρημένο το 88,4% των εκλογικών τμημάτων, ξεπερνώντας άνετα το όριο του 40% που απαιτείται για την αποφυγή δεύτερου γύρου.
Σε ηλικία μόλις 39 ετών και με ακαδημαϊκό υπόβαθρο στις πολιτικές επιστήμες, η Φερνάντες θεωρείται πολιτική κληρονόμος του απερχόμενου προέδρου Ροδρίγο Τσάβες, ο οποίος διατηρεί υψηλή δημοφιλία. Ο βασικός της αντίπαλος, Αλβάρο Ράμος του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος «Εθνικής Απελευθέρωσης» (PLN), περιορίστηκε στο 32,12% των ψήφων, ενώ κανένας από τους υπόλοιπους 18 υποψηφίους δεν ξεπέρασε το 5%. Η συμμετοχή των ψηφοφόρων ανήλθε στο 69,5%.
Στις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν ταυτόχρονα, το PPS εξασφάλισε 30 από τις 57 έδρες στο Κογκρέσο, αποκτώντας απλή πλειοψηφία. Ωστόσο, δεν διαθέτει την ενισχυμένη πλειοψηφία των δύο τρίτων που απαιτείται για την προώθηση βαθιών θεσμικών αλλαγών, γεγονός που καθιστά αναγκαία την αναζήτηση συμμαχιών με άλλες πολιτικές δυνάμεις.
Απευθυνόμενη στους υποστηρικτές της από εξέδρα έξω από κεντρικό ξενοδοχείο στο Σαν Χοσέ, η Φερνάντες έκανε λόγο για μια «βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλαγή» και έθεσε ως κεντρικό πολιτικό της όραμα την οικοδόμηση μιας «τρίτης δημοκρατίας». Παράλληλα, υποσχέθηκε κυβέρνηση «διαλόγου και συμφιλίωσης», απευθύνοντας μήνυμα συνεργασίας προς την αντιπολίτευση.
«Η εντολή που μου έδωσε ο κυρίαρχος λαός είναι σαφής: η αλλαγή θα είναι βαθιά και μη αναστρέψιμη. Είναι στο χέρι μας να οικοδομήσουμε την τρίτη δημοκρατία», δήλωσε χαρακτηριστικά. Στην Κόστα Ρίκα, η περίοδος που ακολούθησε τον εμφύλιο πόλεμο του 1948 –με ορόσημα την κατάργηση του στρατού και την υιοθέτηση νέου Συντάγματος– είναι γνωστή ως «δεύτερη δημοκρατία».
Αν και η ίδια δεν διευκρίνισε πλήρως το περιεχόμενο της «τρίτης δημοκρατίας», κατά την προεκλογική εκστρατεία είχε ταχθεί υπέρ εκτεταμένων μεταρρυθμίσεων στο δικαστικό σύστημα και σε άλλους κρατικούς θεσμούς. Παράλληλα, η ηγεσία του PPS έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνταγματικής αναθεώρησης, ώστε να επιτραπεί η διαδοχική επανεκλογή προέδρων.
Κεντρικό στοιχείο της πολιτικής ατζέντας της νέας προέδρου αποτελεί και η αντιμετώπιση της βίας που συνδέεται με τη διακίνηση ναρκωτικών. Η Φερνάντες έχει δεσμευτεί για την εφαρμογή εξαιρετικά σκληρής πολιτικής κατά των ναρκο-συμμοριών, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής μεγάλων φυλακών στα πρότυπα του Ελ Σαλβαδόρ, επιλογή που αναμένεται να προκαλέσει έντονες πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις.
Η Φερνάντες θα αναλάβει την προεδρία στις 8 Μαΐου
Από την πλευρά του, ο Αλβάρο Ράμος αναγνώρισε την ήττα του και ανακοίνωσε ότι θα ασκήσει “εποικοδομητική αντιπολίτευση”. “Εύχομαι στη Λάουρα Φερνάντες ο Θεός να της δώσει πολλή σοφία για να κυβερνήσει. Θα τη στηρίξουμε όταν οι αποφάσεις της είναι για το καλό της χώρας και δεν θα το κάνουμε όταν διαφωνούμε”, δήλωσε. Πρόσθεσε ότι το κόμμα του θα υπερασπιστεί αξίες όπως η ελευθερία, οι ίσες ευκαιρίες και η αξιοπρεπής ζωή, ενώ ζήτησε μια ενεργή και συμμετοχική κοινωνία των πολιτών.
Μόλις ανακοινώθηκαν τα πρώτα αποτελέσματα, ο πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ Ναγίμπ Μπουκέλε, του οποίου η Λάουρα Φερνάντες δηλώνει θαυμάστρια και τον χαρακτηρίζει υπόδειγμα στον «πόλεμο» που διεξάγει εναντίον των συμμοριών, τόνισε μέσω X ότι συνεχάρη τηλεφωνικά «την εκλεγμένη πρόεδρο» στην Κόστα Ρίκα.
Η Λάουρα Φερνάντες υπόσχεται πως θα ολοκληρωθεί η ανέγερση μεγάλης φυλακής, κατ’ εικόνα αυτής στο Σαλβαδόρ του προέδρου Μπουκέλε. Ακόμη, εξαγγέλλει πως οι ποινές για ποινικά αδικήματα θα γίνουν πιο βαριές κι ότι θα κηρύσσεται κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε περιοχές που πλήττονται από τη βία.
Ο δείκτης των ανθρωποκτονιών στη ν Κόστα Ρίκα έφθασε σε ιστορικό υψηλό, στις 17 ανά 100.000 κατοίκους, επί των ημερών της κυβέρνησης Τσάβες. Η κυβέρνηση της δεξιάς προσάπτει ευθύνες στο δικαστικό σύστημα, ερίζει πως αφήνει εγκληματίες να δρουν με πλήρη ατιμωρησία.
Σύμφωνα με τις αρχές, οι περισσότερες δολοφονίες συνδέονται με την έξαρση της διακίνησης ναρκωτικών, καθώς κοσταρικανά λιμάνια μετατράπηκαν σε κόμβους για τη μεταφορά κοκαΐνης προς διεθνείς αγορές.
Η Λάουρα Φερνάντες γίνεται η δεύτερη γυναίκα που θα ασκήσει το αξίωμα στην Κόστα Ρίκα–χώρα που θεωρείτο άλλοτε από τις πιο σταθερές της περιοχής–μετά τη Λάουρα Τσιντσίγια, που είχε επικρατήσει, και εκείνη στον πρώτο γύρο, το 2010.
Η νίκη της μεγεθύνει κι άλλο τον κατάλογο των ηγετών της δεξιάς στη Λατινική Αμερική, μετά τη Χιλή, τη Βολιβία, την Ονδούρα ή το Περού, μεταξύ άλλων.
Όμως η αντιπολίτευση θεωρεί ο πρόεδρος Τσάβες θα συνεχίσει να κυβερνά από τους διαδρόμους τη χώρα 5,2 εκατομμυρίων κατοίκων όπου η φτώχεια πλήττει περί το 15% του πληθυσμού, μια από τις έξι πιο άνισες στη Λατινική Αμερική.
Αφού ψήφισε, ο πρώην πρόεδρος Όσκαρ Αρίας, νομπελίστας Ειρήνης το 1987, προειδοποίησε πως «διακυβεύεται η επιβίωση της δημοκρατίας» στη χώρα.
«Το πρώτο πράγμα που θέλει κάθε δικτάτορας είναι η αναθεώρηση του Συντάγματος για θα παραμένει στην εξουσία», εξήγησε.
«Δεν έχουμε δικτατορία», αντέταξε ο απερχόμενος πρόεδρος Τσάβες. «Θα εγγυώμαι πάντα τη δημοκρατική σταθερότητα», υποσχέθηκε η κ. Φερνάντες
