Ένα πλήθος ζητημάτων που απασχολούν την τρέχουσα επικαιρότητα περιλάμβαναν οι σημειώσεις του προέδρου της Νέας Αριστεράς, Αλέξη Χαρίτση, αποτυπώνοντας τις βασικές του θέσεις και παρεμβάσεις για τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών.
Αναλυτικά έχουν ως εξής:
Καλημέρα και καλό μήνα σε όλες και όλους.
Αυτές είναι οι σημειώσεις μου για την εβδομάδα που πέρασε.
1. Οι νεκρές εργαζόμενες δεν είναι αριθμοί
Για την κυβέρνηση και την εργοδοσία μια ακόμη παράπλευρη απώλεια.
Για την τοπική κοινωνία που γνώριζε, ένα προαναγγελθέν έγκλημα.
Το τραγικό ατύχημα στη βιομηχανία ΒΙΟΛΑΝΤΑ στα Τρίκαλα δεν αιφνιδίασε κανέναν στην περιοχή.
Οι προειδοποιήσεις υπήρχαν. Οι καταγγελίες είχαν γίνει. Οι ελλείψεις ήταν γνωστές.
Αυτό που έλειψε δεν ήταν η γνώση, αλλά η πολιτική βούληση να προστατευτούν ανθρώπινες ζωές.
Βρέθηκα στα Τρίκαλα την αμέσως επόμενη μέρα και συνάντησα μια κοινωνία βουβή από τη θλίψη και ταυτόχρονα εκρηκτική από την οργή. Το Εργατικό Κέντρο είχε κρούσει επανειλημμένα τον κώδωνα του κινδύνου. Η Επιθεώρηση Εργασίας λειτουργεί με μόλις τέσσερις επιθεωρητές για δύο νομούς. Το κράτος απόν.
Αυτό δεν είναι ανικανότητα. Είναι πολιτική επιλογή.
Η κανονικοποίηση του 13ωρου, οι απλήρωτες υπερωρίες, η αποδόμηση των συλλογικών συμβάσεων, η απορρύθμιση του εργατικού δικαίου και η διάλυση των ελεγκτικών μηχανισμών έχουν μετατρέψει τους χώρους δουλειάς σε επικίνδυνα πεδία.
Αυτή είναι η πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη: ανάπτυξη με χαμηλό κόστος και υψηλό ανθρώπινο τίμημα.
Και όταν το τίμημα γίνεται αίμα, ακολουθεί η αποσιώπηση. Υποβάθμιση, σιωπή, διαχείριση εντυπώσεων.
Όμως οι εργαζόμενοι που χάθηκαν δεν είναι αριθμοί.
Οι εργάτριες της ΒΙΟΛΑΝΤΑ, οι 201 νεκροί εργαζόμενοι του 2025 είναι πρόσωπα, οικογένειες, ζωές που δεν θα επιστρέψουν ποτέ.
Κι αυτή η αλήθεια δεν μπορεί να θαφτεί.
2. Ομολογία αποτυχίας
Ο Πρωθυπουργός μας ενημέρωσε, μέσω TikTok, ότι χάρη στη μείωση της φορολογίας ένας ιδιωτικός υπάλληλος μπορεί να κερδίσει έως και δύο μισθούς τον χρόνο.
Αυτό είναι το μοντέλο ανάπτυξης του κ. Μητσοτάκη: να επιστρέφονται φόροι ως αντιστάθμισμα σε μισθούς που τελειώνουν πριν τελειώσει ο μήνας.
Η Ενδιάμεση Έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, που δημοσιεύτηκε αυτές τις μέρες, είναι σαφής: το 2024 οι μισθοί στην Ελλάδα αντιστοιχούν μόλις στο 59% του μέσου ευρωπαϊκού επιπέδου, πιο κάτω ακόμη και από χώρες που μέχρι πρόσφατα βασίζονταν στη φθηνή εργασία.
Την ίδια στιγμή οι εργαζόμενοι στη χώρα μας ξοδεύουν πάνω από το 35% του εισοδήματός τους για να καλύψουν τις στεγαστικές ανάγκες – το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στην Ελλάδα του κ. Μητσοτάκη η συμπίεση των μισθών είναι εργαλείο «ανταγωνιστικότητας» και η «ανάπτυξη» παράγει πλεονάσματα αλλά όχι αξιοπρεπείς μισθούς.
Είναι η Ελλάδα της φτηνής ανάπτυξης.
Για να αντιστραφούν αυτές οι πολιτικές απαιτείται πολιτική αλλαγή. Είναι λαϊκή ανάγκη.
Θα επαναλάβω αυτό που είπα στη συνέντευξή μου στην Εφημερίδα των Συντακτών και τον δημοσιογράφο Νίκο Παπαδημητρίου:
Θέλουμε να ηττηθεί η ΝΔ και η πολιτική Μητσοτάκη. Δεν αρκεί απλώς «να φύγει ο Μητσοτάκης».
Μια τέτοια πολιτική αλλαγή μπορεί να έρθει μέσα από την πολιτική και κοινωνική συμμαχία ρευμάτων και δυνάμεων: της ριζοσπαστικής Αριστεράς, της πολιτικής οικολογίας και της αριστερής σοσιαλδημοκρατίας.
Είναι μια συνειδητή επιλογή σύγκρουσης, με καθαρούς όρους και καθαρές δεσμεύσεις. Δεν μπορώ να πιστέψω σε μια πολιτική που αποφεύγει να πει ποιον αφορά, ποιον ενοχλεί και τι θέλει να κάνει στα μεγάλα ζητήματα της εποχής μας αλλά και στις καθημερινές ανάγκες των ανθρώπων που θέλουμε να εκπροσωπήσουμε.
Αν υπάρχει ειλικρινής διάθεση για έναν προγραμματικό – και επιμένω στον προγραμματικό – διάλογο με σαφή κοινωνική κατεύθυνση και εκλογικό στόχο, πιστεύω ότι θα δούμε μια δυναμική που θα μας εκπλήξει.
3. Απέναντι στην εθνικιστική τύφλωση
Τριάντα χρόνια μετά τα Ίμια, η σκέψη μας πηγαίνει πρώτα στους ανθρώπους που χάθηκαν εκεί. Ο σεβασμός στη μνήμη τους είναι δεδομένος.
Αλλά δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως ασπίδα σιωπής για να μην κάνουμε τη δύσκολη συζήτηση:
τι είδους πολιτική παράγει ασφάλεια σήμερα;
Ο εθνικισμός και οι υπερεξοπλισμοί, είτε ως ρητορική έντασης είτε ως στρατηγική αναμονής, έχουν αποδειχθεί αδιέξοδα. Δεν λύνουν προβλήματα· τα παγώνουν ή τα οξύνουν.
Σε μια περιοχή με αλληλεξαρτήσεις και μεταβαλλόμενους συσχετισμούς εις βάρος της χώρας μας, η πραγματική ισχύς βρίσκεται στην ικανότητα στρατηγικής επίλυσης των ελληνοτουρκικών διαφορών.
Η Τουρκία είναι δύσκολος συνομιλητής και η στάση του αμερικανού προέδρου Τραμπ κάνει τα πράγματα ακόμα δυσκολότερα.
Όμως η γεωγραφία δεν αλλάζει.
Η επιλογή δεν είναι ανάμεσα στην υποχώρηση και στην ένταση, αλλά ανάμεσα στη διαχείριση του φόβου και στην αναζήτηση της λύσης.
Η μόνη σοβαρή κατεύθυνση είναι η ενεργητική διπλωματία: σαφές πλαίσιο συνομιλιών, προσήλωση στο διεθνές δίκαιο και προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο για όσα δεν μπορούν να λυθούν πολιτικά.
Ο διπλωματικός δρόμος δεν αναιρεί δικαιώματα· είναι αυτός που αποτρέπει κρίσεις και καταστροφές.
4. Σιωπή που κραυγάζει
Στη δίκη για το σκάνδαλο των υποκλοπών αποκαλύπτονται στοιχεία που θα έπρεπε να είναι πρώτο θέμα παντού.
Αυτή τη βδομάδα αποκαλύφθηκε ότι η προπληρωμένη κάρτα με την οποία αγοράστηκαν τα μηνύματα παγίδευσης των κινητών, είχε χρησιμοποιηθεί για την αγορά domains και λογισμικού που οδηγούσαν στην παρακολούθηση πολιτικών και δημοσιογράφων.
Η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου είχε προσπεράσει το ζήτημα αυτής της κάρτας με μια αιτιολογία λίγο – πολύ ότι κάποιος βρήκε τυχαία μια κάρτα και μάντεψε το pin!
Τώρα μαθαίνουμε την αλήθεια.
Κι όμως. Η αλήθεια αυτή δεν κυριαρχεί στα δελτία ειδήσεων, δεν γίνεται πρώτο θέμα σε εκπομπές και ενημερωτικές ιστοσελίδες, δεν γεννά ερωτήματα προς την κυβέρνηση.
Σε ένα περιβάλλον όπου οι ερευνητές δημοσιογράφοι σύρονται στα δικαστήρια με αγωγές SLAPP και οι αποκαλύψεις που αφορούν ευθέως την παραβίαση θεμελιωδών ατομικών δικαιωμάτων, με ιδιαίτερα σοβαρές πολιτικές προεκτάσεις, υποβαθμίζονται ή δεν καταγράφονται καν, τότε –ναι– η αποσιώπηση μοιάζει να είναι οργανωμένη.
Όταν μια υπόθεση τέτοιας βαρύτητας περιορίζεται σε ελάχιστα μέσα, όπως τα εξαιρετικά Inside Story και Reporters United, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τα ΜΜΕ και τη σχέση τους τελικά με την εξουσία. Αφορά τη δυνατότητα της κοινωνίας να γνωρίζει τι έγινε, ποιοι ευθύνονται και γιατί κανείς δεν λογοδότησε.
Κι αυτό είναι ευθεία πληγή στη δημοκρατία.
5. Πόλεις της σιωπής
Η τραγωδία με τους επτά φίλους του ΠΑΟΚ πάγωσε όλη τη χώρα. Στη βουβή αυτή θλίψη αναπτύχθηκε κάτι βαθιά ανθρώπινο: η αλληλεγγύη.
Ο χώρος των οργανωμένων οπαδών έχει δαιμονοποιηθεί συχνά μέσα από εύκολες ηθικολογίες και μια ελιτίστικη αντίληψη που βλέπει εκεί μόνο «αγροίκους».
Φυσικά υπάρχουν σοβαρές παθογένειες – τις ξέρουμε όλοι όσοι πηγαίνουμε στο γήπεδο.
Υπάρχει όμως και κάτι άλλο: νέοι άνθρωποι που πιστεύουν σε κάτι – στην ομάδα τους. Είναι τα «παιδιά» που στο 57ο λεπτό των αγώνων φωνάζουν ένα σύνθημα για το έγκλημα στα Τέμπη.
Που κρεμάνε πανό καταγγέλλοντας την υποκρισία της Πολιτείας.
Που στην τραγωδία της οικογένειας του ΠΑΟΚ συμμετείχαν στο πένθος.
Έμπρακτα. Γιατί ένιωσαν ότι έχασαν έναν δικό τους φίλο.
Δεν θα έπρεπε να είναι το συντριπτικό πένθος αυτό που μας φέρνει πιο κοντά. Αλλά και πάλι, η συγκινητική σιωπή πρέπει κάτι να μας πει: αυτά που μας ενώνουν είναι πολύ πιο σημαντικά από αυτά που μας χωρίζουν.
