Με λαμπρότητα και κατάνυξη η Τήνος εορτάζει φέτος την 203η επέτειο εύρεσης της θαυματουργού εικόνας της Παναγίας. Η επέτειος αυτή παραμένει διαχρονικό σύμβολο ελπίδας και πνευματικής ενότητας, αναδεικνύοντας την Τήνο ως το θρησκευτικό κέντρο του Ελληνισμού και σημείο αναφοράς της ορθόδοξης πίστης.
- γράφει ο Κώστας Ζαφειρίου
Στις 30 Ιανουαρίου 1823, η σκαπάνη έφερε στο φως το ιερό κειμήλιο, την εικόνα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, γεγονός που συνδέθηκε άρρηκτα με την αναγέννηση του ελληνικού έθνους. Η θαυματουργή εικόνα από τα έγκατα της γης βρέθηκε στο πάνθεον της Ορθοδοξίας.
Επίκεντρο των εορτασμών είναι ο Ιερός Ναός Ευαγγελιστρίας Τήνου, όπου συρρέουν χιλιάδες πιστοί για να προσκυνήσουν και να συμμετάσχουν στη μεγάλη λιτανεία, ενώ το βράδυ της επετείου, το αιγαιοπελαγίτικο νησί φωτίζεται από το παραδοσιακό έθιμο Φαναράκια.
Με αφορμή την 203η επέτειο εύρεσης της θαυματουργής εικόνας της Μεγαλόχαρης, ο Μητροπολίτης Σύρου κ. Δωρόθεος παραχώρησε συνέντευξη στην «Political». Ο 73χρονος ιεράρχης αναλύει τον βαθύ συμβολισμό της ένωσης της σπασμένης εικόνας, τονίζοντας την οικουμενικότητα της Παναγίας, ενώ αναφέρεται και στα θαύματα. Παράλληλα, παρεμβαίνει στο κρίσιμο ζήτημα της νεανικής παραβατικότητας, προτείνοντας την πίστη ως ανάχωμα στη βία, ενώ στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα ελπίδας, ενότητας και παγκόσμιας ειρήνης για το μέλλον.
Σεβασμιώτατε, η εικόνα βρέθηκε χωρισμένη στα δύο και ενώθηκε κατά την εκσκαφή. Ποιον συμβολισμό φέρει αυτό το γεγονός για την ενότητα του χριστιανικού κόσμου και την επούλωση των κοινωνικών διαιρέσεων;
Τήνος, 30 Ιανουαρίου 1823: Γιορτή των Τριών Ιεραρχών. Μετά τη Θεία Λειτουργία είναι η σειρά των κατοίκων του Φαλατάδου να συνεχίσουν το έργο των ανασκαφών, αναζητώντας, κατά το όραμα της μοναχής Πελαγίας, την ιερά εικόνα.
Κατά τη διάρκειά τους, η αξίνα του Φαλαταδιανού Εμμανουήλ Μάτσα ή Σπανού χτυπά ένα κομμάτι ξύλου. Του κινεί την περιέργεια, το καθαρίζει και αντικρίζει τη μορφή της Θεοτόκου. Μετά τους πανηγυρισμούς, η γύρω περιοχή ερευνάται εξονυχιστικά και το άλλο μισό της εικόνας, με τη μορφή του Αγγέλου, αποκαλύπτεται. Ενώνουν τα κομμάτια και ταιριάζουν. Είναι η εικόνα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, η εικόνα της Παναγίας Τήνου! Η Μεγαλόχαρη!
Η ρωγμή καλύφθηκε με κοσμήματα, που οι δέσποινες της Τήνου προσέφεραν απλόχερα και αφιέρωσαν στη Δέσποινα των Ουρανών και τα οποία ουδείς έκτοτε τόλμησε να τα αφαιρέσει, παρ’ όλους τους κατά καιρούς κακόβουλους σχολιασμούς.
Το θαύμα της ευρέσεως της αγίας εικόνας, που χωρίστηκε με το βίαιο κτύπημα αξίνας, και ο τρόπος που τα δύο κομμάτια ενώθηκαν μας δείχνουν τον δρόμο προς την πανανθρώπινη ενότητα: Κάθε διαίρεση αποτελεί αποτέλεσμα βίας, που διασπά την εικόνα του ανθρώπινου προσώπου. Κάθε ένωση προϋποθέτει αυτόβουλη και θυσιαστική προσφορά του εγώ!
Όπως οι Τήνιες επούλωσαν τον χωρισμό με τα κοσμήματά τους, έτσι και οι καλής προαιρέσεως άνθρωποι μπορούν να οδηγηθούν στην ενότητα, θυσιάζοντας τον εγωισμό τους στον βωμό της αγάπης, της ειρήνης και της αλληλεγγύης.
Πολλοί αντιμετωπίζουν τα θαύματα της Τήνου με σκεπτικισμό. Ποια είναι η θεολογική απάντηση της Εκκλησίας σε όσους συγχέουν την ευσεβή προσκύνηση με τη δεισιδαιμονία;
Κατά τη χριστιανική θεολογία, τα θαύματα είναι παρεμβάσεις της θείας παντοδυναμίας, αγάπης και σοφίας του προσωπικού Θεού στη φυσική και ιστορική σκηνή του κόσμου και της ανθρώπινης ζωής, κατά τρόπο άρρητο, εκπληκτικό και θεοπρεπή, με στόχο όχι μόνο και ούτε πάντα τη σωματική υγεία, όσο την προσωπική του ευεργετουμένου σωτηρία.
Είναι γεγονός ότι η ιερά εικόνα της Μεγαλόχαρης Τήνου έχει συνδεθεί με μια μακρά αλυσίδα θαυμάτων, από το ίδιο το γεγονός της ευρέσεώς της μέχρι και σήμερα, ο δε πανίερος της Ευαγγελιστρίας ναός έχει καταστεί πλέον ιατρείον όχι μόνο σωμάτων αλλά και ψυχών. Ιδιαίτερα ψυχών!
Γιατί, όπως αναφέρει ο αοίδιμος Τήνιος Μητροπολίτης Φθιώτιδος, Σεβασμιώτατος κ. Νικόλαος, «ένα από τα μεγαλύτερα θαύματα που γίνονται στην Παναγία της Τήνου είναι η ψυχική γαλήνη που δίνει στον άνθρωπο η κοινωνία του με τη Θεία Χάρη».
Αυτή ακριβώς η εσωτερική αλλοίωση, που δεν μπορεί να μετρηθεί, αλλά ούτε και εξωτερικά να περιγραφεί, είναι το μεγαλύτερο θαύμα που η Μεγαλόχαρη επιτελεί.
Βεβαίως υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι, ορμώμενοι από υλιστικές αντιλήψεις και θεωρίες, απορρίπτουν το θαύμα, επικαλούμενοι το απαραβίαστο των φυσικών νόμων.
Για τους πιστεύοντες, όμως, σε προσωπικό Θεό, δημιουργό του σύμπαντος, δεν γεννάται καμία δυσκολία.
Όπως η φύση δεν αποκλείει την επέμβαση της ελευθέρας θελήσεως του ανθρώπου, κατά τον ίδιο τρόπο και πολύ περισσότερο δεν εμποδίζει τη δράση της απολύτου ελευθέρας βουλήσεως του Θεού. Ορθώς παρατηρήθηκε ότι «η σχέση του Θεού με τον κόσμο δεν είναι σχέση μηχανικού και «μηχανής». Επομένως «όπου Θεός βούλεται νικάται φύσεως τάξις, ως γέγραπται».
Η Τήνος αποτελεί παγκόσμιο πόλο έλξης όχι μόνο για ορθοδόξους, αλλά και για ετεροδόξους ή ακόμη και αλλόθρησκους. Πώς μπορεί η χάρη της θαυματουργής εικόνας να λειτουργήσει ως γέφυρα διαλόγου και καταλλαγής σε μια εποχή έντονων θρησκευτικών συγκρούσεων;
Η ιερά εικόνα της Μεγαλόχαρης και ο πανίερος ναός της περικοσμούνται από αναρίθμητα αφιερώματα ανωνύμων και επωνύμων, πλουσίων και πτωχών, βασιλέων, αρχόντων και αρχομένων, ορθοδόξων, ετεροδόξων, αλλά και αλλοδόξων, που βίωσαν τη θαυματουργική θεομητορική αντίληψη και προστασία, την οποία απλόχερα και χωρίς διακρίσεις η Μάνα του Κυρίου τούς προσέφερε.
Τρανό παράδειγμα, το μαρμάρινο σιντριβάνι του Μουσταφά Αγά, που δεσπόζει στον προαύλιο χώρο του ναού. Η χάρη της Θεοτόκου δεν γνωρίζει ταυτότητες και όλους, υπό το ωμοφόριό Της, προστατεύει και τους προσκαλεί σε ενότητα, ομόνοια και καταλλαγή!
Η Παναγία μας αγαπά και μας ευεργετεί όλους σαν δικά Της παιδιά. Είναι Μητέρα όλων μας και εμείς αδέλφια μεταξύ μας! Η Παναγία ανακουφίζει, παρηγορεί και στήνει γέφυρες εκεί που η αλλοτρίωση και ο απρόσωπος τεχνολογικός μας πολιτισμός χώρισαν καρδιές, ρήμαξαν ψυχές και αποξένωσαν τους ανθρώπους.
Με αφορμή το έθιμο Φαναράκια, που συμβολίζει το φως και τη χαρά της εύρεσης, ποιο είναι το μήνυμα ενότητας που απευθύνετε μέσω της «Political» σε μια κοινωνία που συχνά δοκιμάζεται από διχασμούς και κρίσεις αξιών;
Το λαμπρό φως των Φαναρακιών, τη νύχτα της 30ής Ιανουαρίου κάθε χρόνου, που φωτίζει τους δρόμους και τα δρομάκια της Τήνου, και οι χαρούμενες ιαχές «δεύτε, Τήνιοι πολίτες, πανηγυρίσωμεν», που αντηχούν στην αυλή του παλατιού της Μεγαλόχαρης και διαχέονται σε όλη την πόλη, από Τηνίους και μη, αποτελούν, όντως, πηγαίες εκφράσεις χαράς και ενθουσιασμού για το γεγονός της εύρεσης της αγίας εικόνος, που αποτελεί πηγή Θείας Χάριτος και ιαμάτων πολλών και ευχαριστιών προς τον Κύριο, δι’ ου τα πάντα εγένοντο και γίγνονται!
Σε μια κοινωνία που συχνά πορεύεται μέσα από τη ζοφώδη νύχτα της αμαρτίας, του φόβου, της μοναξιάς, της αλλοτρίωσης και της απελπισίας, τα Φαναράκια δείχνουν τον δρόμο προς τη λαμπρή μέρα της ανείπωτης χαράς που προσφέρει η επιστροφή στον Χριστό και οδηγεί σε έναν κόσμο αγάπης, ομόνοιας και ειρήνης!
Σεβασμιώτατε, η Παναγία αποτελεί το κατεξοχήν σύμβολο της στοργής και της προστασίας. Την ώρα που οι ανήλικοι στα σχολεία μας δείχνουν ένα πρόσωπο σκληρότητας και παραβατικότητας, ποιος είναι ο θεολογικός αντίλογος που προτείνει η Εκκλησία; Μπορεί η πίστη να λειτουργήσει ως ανάχωμα στην εκτράχυνση των ηθών που παρατηρούμε στις νεότερες γενιές;
Θίγετε ένα σοβαρότατο κοινωνικό πρόβλημα με ανησυχητικές προεκτάσεις στο μέλλον! Τα παιδιά μας σκλήρυναν, η καρδιά τους έχει αφυδατωθεί από κάθε συναίσθημα. Αντί να κρατούν μολύβια κρατούν μαχαίρια, σύμβολα μιας κοινωνίας που απέτυχε να τα προστατεύσει, να τα αγκαλιάσει, να τα διδάξει… Όταν τα παιδιά κρατούν αιχμηρά αντικείμενα αντί για όνειρα, η κατάρρευση δεν είναι μελλοντική, αλλά είναι ήδη εδώ!
Τα παιδιά μας δεν είναι θύτες! Είναι τα θύματα μιας κοινωνίας άκρως υλιστικής, μιας κοινωνίας ανταγωνιστικής, που θεοποιεί τη δύναμη και το χρήμα, μιας κοινωνίας, που αρνείται καθετί το πνευματικό, που βανδαλίζει αξίες και ιδανικά μιας κοινωνίας σε βαθύτατη κρίση, όπου κυριαρχεί η μοναξιά! Τα παιδιά μας μεγαλώνουν σε έναν κόσμο βίας, σε έναν κόσμο μίσους, σε έναν κόσμο που αρνείται την ενσαρκωμένη αγάπη, τον Θεό…
Και επειδή χωρίς Θεό όλα επιτρέπονται, το μοναδικό ανάχωμα στον εκβαρβαρισμό και τη διάλυση της κοινωνίας είναι η επιστροφή στον Χριστό, πρώτα ημών των «μεγάλων» και στη συνέχεια, ως φυσική συνέπεια, των παιδιών μας!
