Για σχεδόν ένα μήνα, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διατυπώσει απειλές προς το Ιρανικό καθεστώς, υποσχόμενος νέα χτυπήματα. Παρά τη συνεχιζόμενη βία και τον θάνατο πολλών διαδηλωτών, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιλέξει να μην προχωρήσουν σε στρατιωτική δράση. Το BBC αναλύει τα δεδομένα.
Στις 13 Ιανουαρίου, ο Τραμπ κάλεσε τους «πατριώτες Ιρανούς» να συνεχίσουν τις διαμαρτυρίες, δηλώνοντας ότι η αμερικανική βοήθεια ήταν καθ’ οδόν. Ωστόσο, η κατάσταση στο Ιράν επιδεινώθηκε, με την κυβέρνηση να σφίγγει τη θηλιά της καταστολής, οδηγώντας σε χιλιάδες θανάτους και δεκάδες χιλιάδες συλλήψεις. Παρ’ όλα αυτά, οι ΗΠΑ δεν έχουν λάβει καμία στρατιωτική μέτρα.
Αντίθετα, παρατηρείται μία σταδιακή και σημαντική αύξηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποδείξει την ικανότητά τους να πλήττουν ιρανικούς στόχους, όπως έδειξε η επιχείρηση το καλοκαίρι που αφορούσε πυρηνικές εγκαταστάσεις, στην οποία συμμετείχαν περισσότερα από 100 αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένων stealth B2.
Η πρόσφατη δραστηριότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του Τραμπ υποδεικνύει ότι οι πιθανότητες για μία νέα επίθεση αυξάνονται. Προειδοποίησε την Τεχεράνη ότι οποιαδήποτε αποτυχία στη διαπραγμάτευση περιορισμού του πυρηνικού προγράμματος θα μπορούσε να οδηγήσει σε πολύ χειρότερες συνέπειες.
Οι ΗΠΑ «φορτώνουν» δυνάμεις στη Μέση Ανατολή
Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή είναι ήδη σημαντική, με περίπου 50.000 στρατιώτες στη περιοχή. Οι 10.000 από αυτούς βρίσκονται στην αεροπορική βάση αλ-Ουντέιντ στο Κατάρ, ενώ άλλες βάσεις λειτουργούν στην Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ομάν και το Μπαχρέιν.
Τα τελευταία εβδομάδες, οι αναφορές ανοιχτού κώδικα δείχνουν ότι εκατοντάδες αεροσκάφη έχουν φτάσει στην περιοχή, με φωτογραφίες από την αεροπορική βάση αλ-Ουντέιντ να αποκαλύπτουν νέες υποδομές. Το Πεντάγωνο δεν δίνει λεπτομέρειες για τις κινήσεις αυτές, αλλά πληροφορίες δείχνουν την άφιξη F-15 μαχητικών και μεταφορικών αεροσκαφών, πιθανώς για την ενίσχυση των αμερικανικών δυνάμεων.
Ορισμένα από τα μεταγωγικά αεροσκάφη φέρεται ότι μετέφεραν πρόσθετα συστήματα αεράμυνας, γεγονός που υποδηλώνει προετοιμασίες για πιθανά αντίποινα από το Ιράν σε περίπτωση επίθεσης. Επιπλέον, η Βρετανία έχει αποστείλει έναν αριθμό αεροσκαφών Typhoon στην περιοχή για να ενισχύσει την περιφερειακή ασφάλεια.
Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ διεξάγει επίσης μείζονες ασκήσεις, όπως η Agile Spartan, για να επιδείξει την ικανότητά της να αναπτύσσει στρατιωτική ισχύ στην περιοχή ευθύνης της. Η παρουσία του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln στον Κόλπο ενισχύει την εικόνα μιας πιθανής μεγάλης στρατιωτικής επιχείρησης.
Η ομάδα κρούσης του USS Abraham Lincoln, που περιλαμβάνει τα τελευταία F-35 stealth και τρία αντιτορπιλικά με πυραύλους Tomahawk, αποδεικνύει την ικανότητα των ΗΠΑ να χτυπήσουν σημαντικούς στόχους στο Ιράν. Ο Μάθιου Σάβιλ, από το βρετανικό ινστιτούτο RUSI τονίζει ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να πλήξουν σχεδόν οποιοδήποτε στόχο στο Ιράν εκτός από τις πιο καλά κρυμμένες εγκαταστάσεις.
Οι πιθανοί αμερικανικοί στόχοι
Οι πιθανές στρατηγικές επιλογές περιλαμβάνουν την επίθεση σε στρατιωτικές δομές που απειλούν τον αμερικανικό στρατό, όπως οι βαλλιστικοί πύραυλοι και οι παράκτιες πλατφόρμες του Ιράν. Ωστόσο, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο είναι επιφυλακτικοί και έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους σε περαιτέρω επιθέσεις.
Μια άλλη στρατηγική θα μπορούσε να είναι η στοχοθέτηση του ίδιου του καθεστώτος. Ο Σάβιλ προειδοποιεί ότι η εξουδετέρωση της ηγεσίας του Ιράν μπορεί να αποδειχθεί δύσκολη και επικίνδυνη διαδικασία. Στο παρελθόν, το Ισραήλ είχε στόχο ανώτερους αξιωματούχους κατά τη διάρκεια συγκρούσεων, όμως η ασφάλεια του Ιράν έχει πιθανώς ενισχυθεί από τότε.
Εν τέλει, παρά την επιθυμία του Τραμπ για γρήγορες και στοχευμένες στρατιωτικές ενέργειες, είναι πιθανό να εξεταστούν και διπλωματικές λύσεις για την επίτευξη μιας συμφωνίας που θα περιορίσει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Αξιοσημείωτο είναι ότι ακόμα και σε περιόδους έντασης, υπήρχε πάντα ένα κανάλι επικοινωνίας σε διπλωματικό επίπεδο.
