Ο αντισυστημισμός δεν είναι ούτε καινούργιος ούτε αθώος. Η χώρα μας τον έχει πληρώσει ακριβά σε στιγμές κρίσιμες, όταν ο εύκολος λόγος, ο καταγγελτικός και εκείνος που θα έφερνε δικαιοσύνη και η ηθικολογία υποκατέστησαν τη θεσμική σοβαρότητα και τη δημοκρατική ευθύνη. Όπως εύστοχα είχε επισημάνει ο Καρλ Μαρξ, «η ιστορία επαναλαμβάνεται την πρώτη φορά ως τραγωδία και τη δεύτερη ως φάρσα». Και δυστυχώς, τις τελευταίες ημέρες διαπιστώνουμε στοιχεία μιας τέτοιας φάρσας να εξελίσσονται μπροστά στα μάτια μας.
- Γράφει ο Στρατής Κοκκινέλλης, Φιλόλογος – δημοσιογράφος
Η κυρία Καρυστιανού, εφόσον επιλέγει να παρεμβαίνει δημόσια με πολιτικό λόγο, οφείλει να αντιληφθεί ότι εισέρχεται σε ένα πεδίο που απαιτεί συνοχή, γνώση, θεσμική επίγνωση και ευθύνη. Δεν μπορεί κανείς να επικαλείται τους θεσμούς επιλεκτικά, ούτε να τους εργαλειοποιεί ανάλογα με το ακροατήριο ή τη συγκυρία. Ιδίως η Δικαιοσύνη δεν προσφέρεται για πολιτικά παιχνίδια ούτε για ρητορικές υπερβολές που δηλητηριάζουν τον δημόσιο διάλογο.
Ο έντονα αντισυστημικός λόγος που αναπτύσσεται το τελευταίο διάστημα δεν ωφελεί τη χώρα. Αντιθέτως, αποδομεί την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, καλλιεργεί καχυποψία και υπονομεύει τη σταθερότητα. Κι αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο, ιδίως σε μια περίοδο διεθνών αναταράξεων και γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Η πρόσφατη ανάρτηση της κυρίας Καρυστιανού για τα ελληνοτουρκικά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της προβληματικής προσέγγισης. Ζητώντας από τον πρωθυπουργό να ενημερώσει τον ελληνικό λαό για την ατζέντα της επικείμενης συνάντησής του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υιοθετεί έναν λόγο υπερβολής και δραματοποίησης, φτάνοντας στο σημείο να χαρακτηρίζει οποιαδήποτε «απεμπόληση δικαιωμάτων» ως εθνική προδοσία. Πρόκειται για μια ρητορική που θυμίζει περισσότερο συνελεύσεις δεκαπενταμελούς παρά σοβαρή πολιτική ανάλυση.
Η εξωτερική πολιτική και τα εθνικά ζητήματα δεν προσφέρονται για εύκολα συνθήματα ούτε για προσωπικές εξάρσεις. Απαιτούν ψυχραιμία, συνέχεια, γνώση και εθνική συνεννόηση. Η Ελλάδα δεν κινείται εν κενώ. Διαθέτει θεσμούς, κυβέρνηση, διπλωματικό σώμα και Ένοπλες Δυνάμεις που εργάζονται με σχέδιο και ευθύνη. Η καλλιέργεια φόβου και καχυποψίας δεν ενισχύει την εθνική ισχύ, αντίθετα την αποδυναμώνει. Κι αν σε μερικούς δεν την αποδυναμώνει -και δικαίως-, τότε σίγουρα σε μια σημαντική μερίδα των πολιτών όσοι έχουν τέτοιον λόγο, όπως η κυρία Καρυστιανού, τους προκαλεί γέλωτα.
Αν η κυρία Καρυστιανού επιθυμεί πράγματι να πολιτευτεί, οφείλει να τοποθετηθεί συνολικά και με πρόγραμμα για την οικονομία, την ακρίβεια, την ενέργεια, την εργασία, τον πρωτογενή τομέα, την άμυνα, τη Δικαιοσύνη. Η πολιτική δεν είναι μονόθεμα ούτε προσωπικό βίωμα. Είναι συλλογική ευθύνη.
Τέτοιες περσόνες όμως δεν εμφανίζονται τυχαία. Βρίσκουν πρόσφορο έδαφος, συχνά καλοπροαίρετα, άλλοτε από αγανάκτηση, άλλοτε από σύγχυση. Όταν όμως ενισχυθούν, τότε τα πράγματα δυσκολεύουν. Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: πώς θα αντιδράσει ένας μη πολιτικός σε μια πραγματική κρίση; Η απάντηση, δυστυχώς, δεν μας επιτρέπει πειραματισμούς.
Ας μην το ζήσουμε. Η Δημοκρατία χρειάζεται σοβαρότητα, όχι φάρσες.
