Νοικιάζεις μόνος σου σε μια μεγάλη ευρωπαϊκή πόλη; Τώρα πια γίνεται όλο και πιο δύσκολο. Σύμφωνα με τον φετινό δείκτη «Carrie Bradshaw» του Economist, που μετρά πόσο «προσιτή» είναι η στέγη για τον μέσο εργαζόμενο, τα ενοίκια σχεδόν παντού στην Ευρώπη αυξάνονται πιο γρήγορα από τους μισθούς. Ο δείκτης βασίζεται στα δεδομένα της Eurostat για διαμερίσματα ενός υπνοδωματίου και υπολογίζει πόσο εισόδημα χρειάζεται κάποιος για να μην ξοδεύει πάνω από το 30% του μισθού του σε ενοίκιο – το όριο που θεωρείται οικονομικά βιώσιμο. Ένα Bradshaw score κάτω από 1 σημαίνει ότι η πόλη είναι «μη προσιτή» για τους ντόπιους.
Η Αθήνα ανάμεσα στις «μη προσιτές»
Η ελληνική πρωτεύουσα βρίσκεται σε αυτήν την κατηγορία. Παρά το γεγονός ότι τα ενοίκια παραμένουν χαμηλότερα από πόλεις της Βόρειας Ευρώπης, οι μισθοί δεν επαρκούν: ο μέσος εργαζόμενος ξοδεύει πάνω από το όριο του 30% του εισοδήματός του για ένα διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου. Η Αθήνα μοιάζει έτσι με πόλεις όπως η Μαδρίτη και η Ρώμη, το Δουβλίνο αλλά και το Λονδίνο το οποίο απαιτεί από τον μέσο εργαζόμενο να ξοδεύει πάνω από το 40% του μισθού του για ένα διαμέρισμα. Σε όλες αυτές τις πόλεις, η στέγη έχει γίνει βασικό πρόβλημα για τη διαβίωση, με τα στοιχεία για την Αθήνα να θέλουν τον μέσο κάτοικο να ξοδεύει περί το ένα τρίτο του μισθού του για στέγη.
Να σημειωθεί ότι τα ενοίκια στην Αθήνα παραμένουν χαμηλότερα από εκείνα βορειοευρωπαϊκών μητροπόλεων, αλλά οι χαμηλότεροι μισθοί δεν επιτρέπουν να αναδειχθεί το γεγονός βάσει του συγκεκριμένου δείκτη, αποδεικνύοντας ότι “όλα είναι σχετικά.”
Αντίστοιχα, σε πολλές πόλεις της Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης, τα χαμηλά εισοδήματα κάνουν ακόμη και μέτρια ενοίκια δύσκολα διαχειρίσιμα. Τυφλίδα, Πράγα, Βελιγράδι και Βουδαπέστη εμφανίζουν χαμηλό σκορ, ενώ επίσης απλησίαστες είναι η Λισσαβώνα, η Σόφια, η Στοκχόλμη και η Ρήγα.
Κάποιες… φωτεινές εξαιρέσεις
Μόλις οκτώ πόλεις ξεφεύγουν από την κρίση της προσιτής στέγης. Ανάμεσά τους είναι το Βερολίνο (οριακά), η Βιέννη, το Ελσίνκι και ορισμένες πόλεις της Ελβετίας, όπου οι υψηλοί μισθοί αντισταθμίζουν το κόστος στέγασης. Η Βόννη αναδεικνύεται ως η πιο «φιλική» για τους μέσους ενοικιαστές ενώ η Λυόν στην Γαλλία εμφανίζεται επίσης ευνοϊκή για το πορτοφόλι τους.
Οι αναλυτές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η ενοικιαζόμενη στέγη που μπορεί να αντέξει ο μέσος μισθός γίνεται σπάνιο είδος σε όλη την Ευρώπη. Αυτό δεν είναι μόνο ένα στατιστικό εύρημα: επηρεάζει την κινητικότητα, τη δημογραφία και την οικονομική δυναμική των πόλεων, δημιουργώντας νέες προκλήσεις για όσους ζουν στις μητροπόλεις. Πρόκλησεις δημιουργούνται επίσης και για τις κυβερνήσεις, με πολλούς από τους μεγαλύτερους σε ηλικία να ανακαλούν τα ευρεία προγράμματα κοινωνικής στέγης του παρελθόντος, τα οποία έχουν εκλείψει πλέον στον μέγιστο βαθμό.
