Εδώ και καιρό οι ψίθυροι γύρω από τις επιχειρηματικές διαδρομές της οικογένειας του περιφερειάρχη Ηπείρου Αλέξανδρου Καχριμάνη δεν είναι πια απλές φήμες. Έχουν αποκτήσει ονόματα, εταιρικά σχήματα, καταστατικά, έδρες και μετόχους. Ό,τι άλλοτε ακουγόταν χαμηλόφωνα σήμερα καταγράφεται σε επίσημα έγγραφα. Και όσο περισσότερο ξεδιπλώνεται το κουβάρι, όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Ιωάννας Ντάνη στην εφημερίδα «Political», τόσο εντονότερα εγείρονται τα κρίσιμα ερωτήματα για σύγκρουση συμφερόντων, πολιτική ηθική και ένα μοντέλο εξουσίας που μοιάζει να συγχέει το δημόσιο αξίωμα με την ιδιωτική κερδοφορία.
Η αποκάλυψη που έκανε ο «Τύπος Ηπείρου» για τη σύσταση της εταιρείας Μούρτος Τουριστική ΙΚΕ, με συμμετοχή των παιδιών του περιφερειάρχη και στελεχών του αλβανικού Agna Group, καταδεικνύει ότι δεν αποτελεί μια τυχαία επιχειρηματική κίνηση. Είναι ο κρίκος που ενώνει παλιότερα ρεπορτάζ, ανεξήγητες οικονομικές δυνατότητες, προνομιακές χρηματοδοτήσεις και μια σταθερή, επίμονη άρνηση ουσιαστικής λογοδοσίας.
Η εταιρεία που άναψε το φιτίλι
Η Μούρτος Τουριστική ΙΚΕ με έδρα τα Ιωάννινα, όπως αποκαλύπτει ο «Τύπος Ηπείρου», συστάθηκε τον Φεβρουάριο του 2025. Στο καταστατικό της περιγράφεται ένας ευρύς και απολύτως επενδυτικός σκοπός: ανεγέρσεις, διαμορφώσεις κτισμάτων, κατασκευές ως αγαθά επένδυσης με δικαίωμα έκπτωσης ΦΠΑ. Με απλά λόγια, real estate με φορολογικά πλεονεκτήματα. Τίποτα παράνομο στα χαρτιά. Όμως, τα χαρτιά δεν λένε ποτέ όλη την αλήθεια.
Στη μετοχική σύνθεση συναντά κανείς τα τρία παιδιά του περιφερειάρχη, τη Μαρία-Πανωραία, τον Γιώργο και τον Τριαντάφυλλο (Φιλίκο) Καχριμάνη, μαζί με τον Χρήστο Νάτση (Kristo Naçi) και τον Γρηγόριο Τζουμάκα. Το κεφάλαιο: 125.000 ευρώ. Η συνεισφορά των αδελφών Καχριμάνη είναι 75.000 ευρώ συνολικά. Και εδώ ξεκινά το πρώτο θεμελιώδες ερώτημα: Από πού προέρχονται αυτά τα χρήματα;
Περιουσία χωρίς εξηγήσεις
Η οικογένεια Καχριμάνη εμφανίζεται να επενδύει συστηματικά και σε πολλά μέτωπα. Ξενώνες με περιορισμένα -κατά δήλωση- έσοδα, συμμετοχή σε ξενοδοχειακές μονάδες υψηλής κατηγορίας, εταιρείες σίτισης αλλοδαπών, κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις αλλά και υποθέσεις που έχουν λάβει ευρεία δημοσιότητα, όπως οι δηλώσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ για «βιολογικές» καλλιέργειες σε περιοχές που προκαλούν θυμηδία.
Κανείς δεν αμφισβητεί το δικαίωμα των παιδιών ενός πολιτικού να εργάζονται. Εκείνο που αμφισβητείται -και δικαίως- είναι πώς πριν καν προλάβουν να αποκτήσουν ένα σαφές επαγγελματικό αποτύπωμα διαχειρίζονται κεφάλαια και επενδύσεις που θυμίζουν μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους. Όταν τα μαθηματικά δεν βγαίνουν, η κοινωνία απαιτεί απαντήσεις.
Σύβοτα, Μούρτος και διασυνοριακά όνειρα
Δεν είναι τυχαίο ούτε το όνομα της εταιρείας. Μούρτος ονομάζονταν τα σημερινά Σύβοτα επί Τουρκοκρατίας. Περιοχή-φιλέτο, τουριστικός παράδεισος, διαρκές αντικείμενο επενδυτικού ενδιαφέροντος, όπου κάθε τετραγωνικό μέτρο γης μεταφράζεται σε μελλοντικό κέρδος. Η επιλογή της ονομασίας μόνο αθώα δεν μπορεί να θεωρηθεί, ιδίως όταν συνοδεύεται από παλιότερα ρεπορτάζ που μιλούν για εμπλοκή της οικογένειας Καχριμάνη στην εκμετάλλευση πολυτελών τουριστικών καταλυμάτων στην περιοχή.
Οι ίδιες πληροφορίες -αν και ανεπιβεβαίωτες- κάνουν λόγο για αγορές ή προγραμματισμένες αγορές μεγάλων εκτάσεων, σε μια εποχή κατά την οποία απλοί επαγγελματίες του τουρισμού αδυνατούν να σταθούν οικονομικά. Όταν λοιπόν τα παιδιά ενός περιφερειάρχη εμφανίζονται να κινούνται με άνεση σε ένα τέτοιο πεδίο, το ερώτημα δεν είναι αν έχουν δικαίωμα να επενδύσουν, αλλά αν το κάνουν υπό συνθήκες ισονομίας. Η συμμετοχή στελεχών του Agna Group ενισχύει την αίσθηση ότι ο ορίζοντας της νέας εταιρείας δεν περιορίζεται στην Ήπειρο. Η Αλβανία μπαίνει ξεκάθαρα στο κάδρο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε επίπεδο δικτύων, πολιτικών επαφών και οικονομικής ισχύος. Και όταν ένας εν ενεργεία περιφερειάρχης διατηρεί στενούς δεσμούς με επιχειρηματικά συμφέροντα που κινούνται διασυνοριακά, η έννοια της σύγκρουσης συμφερόντων παύει να είναι θεωρητική και γίνεται απολύτως χειροπιαστή.
Η σιωπή ως πολιτική επιλογή
Σε όλα τα παραπάνω υπάρχει ένας κοινός παρονομαστής: η σιωπή. Ο Αλέξανδρος Καχριμάνης δεν έχει δώσει ποτέ πειστικές απαντήσεις για το πώς η οικογένειά του κατόρθωσε να δημιουργήσει μέσα σε λίγα χρόνια ένα τόσο εκτεταμένο επιχειρηματικό αποτύπωμα. Αντιθέτως, επιλέγει συχνά την επίθεση, την απαξίωση των επικριτών και την επίκληση ενός γενικού και αόριστου «πολέμου λάσπης».
Όμως, η σιωπή αυτή δεν είναι ουδέτερη. Είναι πολιτική στάση. Και όσο δεν συνοδεύεται από διαφάνεια, τόσο τροφοδοτεί την καχυποψία. Γιατί όταν κάποιος διαχειρίζεται δημόσιο χρήμα εκατομμυρίων και ταυτόχρονα το οικογενειακό του περιβάλλον επενδύει με ιλιγγιώδη ταχύτητα, η κοινωνία δεν ζητά κουτσομπολιό. Ζητά λογοδοσία.
Από το Ανήλιο στα Τίρανα: Ένα πλέγμα σχέσεων που ζητά έλεγχο
Ο περιφερειάρχης Ηπείρου εμφανίζεται να χρηματοδοτεί έργα και δράσεις και να πρωτοστατεί σε αποφάσεις που ωφελούν έμμεσα ή άμεσα ένα επιχειρηματικό σχήμα με το οποίο συνδέονται πρόσωπα του στενού του περιβάλλοντος – Οι ίδιοι άνθρωποι συναντιούνται σε δημόσια έργα, ιδιωτικές εταιρείες και διασυνοριακά επιχειρηματικά σχήματα Ο Χρήστος Νάτσης (Kristo Naçi) δεν είναι ένα τυχαίο πρόσωπο. Στέλεχος-κλειδί του Agna Group, ενός από τους ισχυρότερους ομίλους FMCG στην Αλβανία, με δραστηριότητες που εκτείνονται από την εμφιάλωση μέχρι τις κατασκευές και το marketing. Ο αδελφός του, Vasil Naçi, θεωρείται πρόσωπο με τεράστια επιρροή στη γειτονική χώρα, με πρόσβαση σε πολιτικά και επιχειρηματικά κέντρα αποφάσεων.
Συνδετικός κρίκος
Η παρουσία ενός τέτοιου ομίλου δίπλα στα παιδιά ενός Έλληνα περιφερειάρχη δεν μπορεί να περάσει ως μια απλή επιχειρηματική σύμπτωση. Δημιουργεί ένα πλέγμα σχέσεων που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και αγγίζει ζητήματα εθνικής, θεσμικής και πολιτικής τάξης. Ο δε Γρηγόριος Τζουμάκας αποτελεί τον συνδετικό κρίκο με το Ανήλιο και το Μέτσοβο. Η οικογενειακή του σχέση με τους διαχειριστές του Anilio Adventure Park, ενός έργου που έχει χρηματοδοτηθεί γενναία από την Περιφέρεια Ηπείρου, δεν είναι μια λεπτομέρεια. Είναι κεντρικό στοιχείο της υπόθεσης. Όταν οι ίδιοι άνθρωποι συναντιούνται σε δημόσια έργα, ιδιωτικές εταιρείες και διασυνοριακά επιχειρηματικά σχήματα, τότε δεν μιλάμε για μεμονωμένες συμπτώσεις αλλά για σταθερά επαναλαμβανόμενα μοτίβα.
Η Περιφέρεια Ηπείρου έχει επενδύσει εκατομμύρια στο Ανήλιο. Αναβατήρες, πάρκινγκ, προβολή, υποδομές. Ακόμη και χρηματοδοτήσεις που αγγίζουν τα όρια του παραλόγου, όπως διαφημιστικές δαπάνες ή ντοκιμαντέρ «γενικού ενδιαφέροντος», που όλως τυχαίως εξυπηρετούν συγκεκριμένες επιχειρήσεις. Όταν ο ίδιος ο περιφερειάρχης πρωτοστατεί σε αποφάσεις που ευνοούν ένα επιχειρηματικό σχήμα, με το οποίο συνδέονται πρόσωπα του στενού του περιβάλλοντος, τότε δεν μιλάμε απλώς για πολιτική επιλογή. Μιλάμε για ηθικό ζήτημα πρώτου μεγέθους.
Έλεγχοι, πορίσματα και… ασυλία
Η εικόνα συμπληρώνεται από τα πορίσματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, τις πειθαρχικές και ποινικές αναφορές, τις καταγγελίες για βαριά αμέλεια και παραβάσεις καθήκοντος. Δεκατέσσερα αδικήματα δεν είναι μια τυχαία λεπτομέρεια που μπορεί να προσπεραστεί με πολιτικές κορόνες. Είναι ένας αριθμός που, σε κάθε ευνομούμενη Πολιτεία, θα είχε προκαλέσει πολιτικό σεισμό. Κι όμως, τίποτα ουσιαστικό δεν φαίνεται να κινείται. Ο περιφερειάρχης συνεχίζει απρόσκοπτα, με ύφος προκλητικό, φτάνοντας στο σημείο να λοιδορεί θεσμούς και πολίτες. Αυτή η αίσθηση ασυλίας δεν είναι απλώς προσβλητική. Είναι επικίνδυνη γιατί στέλνει το μήνυμα ότι υπάρχουν πολίτες δύο και τριών ταχυτήτων.
Όταν η κανονικότητα γίνεται σκάνδαλο
Όλα τα παραπάνω παρουσιάζονται συχνά ως «κανονικότητα». Ως μια φυσιολογική συνύπαρξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Όμως, εδώ δεν μιλάμε για απλή συνεργασία. Μιλάμε για ένα πλέγμα σχέσεων που γεννά εύλογες υποψίες και υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. Όταν ένας περιφερειάρχης εμφανίζεται να χρηματοδοτεί έργα και δράσεις που ωφελούν έμμεσα ή άμεσα επιχειρηματικούς κύκλους συνδεδεμένους με το οικογενειακό του περιβάλλον, τότε η πολιτική ηθική καταρρέει. Και μαζί της καταρρέει και κάθε αφήγημα περί «αναπτυξιακού οράματος».
Τα ερωτήματα που δεν απαντήθηκαν ποτέ
Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι κάθε επένδυση είναι παράνομη. Κανείς δεν καταδικάζει χωρίς αποφάσεις δικαστηρίων. Όμως, η πολιτική ευθύνη είναι διαφορετική από την ποινική. Και εδώ τα αναπάντητα ερωτήματα είναι εκκωφαντικά: Πώς δημιουργήθηκε αυτή η περιουσία; Πώς συνδυάζεται η άσκηση εξουσίας με την επιχειρηματική εξάπλωση; Ποιος ελέγχει ποιον; Η υπόθεση Καχριμάνη δεν είναι απλώς ένα τοπικό σκάνδαλο. Είναι καθρέφτης ενός συστήματος όπου η εξουσία συχνά λειτουργεί χωρίς φρένα. Αν δεν υπάρξει πλήρης, ανεξάρτητος και σε βάθος έλεγχος, τότε η καχυποψία θα μετατραπεί σε βεβαιότητα και η αγανάκτηση σε οργή. Και αυτό δεν θα είναι ευθύνη των πολιτών αλλά εκείνων που επέλεξαν τη σιωπή αντί για τη διαφάνεια.
