Τα ερωτήματα των Ευρωπαίων
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι και Ευρωπαίοι ηγέτες μεταβαίνουν σήμερα στην Ουάσινγκτον για να υποστηρίξουν τις θέσεις του Κιέβου, το οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ καλεί να αποδεχθεί εδαφικές και άλλες παραχωρήσεις μετά τη συνάντηση που είχε με τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Μετά τα νέα φονικά ρωσικά πλήγματα που εξαπολύθηκαν εναντίον ουκρανικών πόλεων στη διάρκεια της νύκτας, η συνάντηση αυτή τον Λευκό Οίκο θα είναι η πρώτη που διεξάγεται υπό αυτό το σχήμα μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.
Στη διάρκειά της αναμένεται να συζητηθούν κυρίως ενδεχόμενες εδαφικές παραχωρήσεις και η παροχή εγγυήσεων ασφαλείας προκειμένου να τερματιστεί η πιο αιματηρή σύγκρουση που έχει ξεσπάσει στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
«Ο Ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο με τη Ρωσία σχεδόν αμέσως, αν το θέλει, ή μπορεί να συνεχίσει να πολεμά», προειδοποίησε ο Τραμπ σε σειρά αναρτήσεών του στο Truth Social.
«Δεν υπάρχει περίπτωση να ανακτηθεί η Κριμαία που δόθηκε από τον Ομπάμα (πριν από 12 χρόνια, χωρίς να πέσει ούτε τουφεκιά!), και να υπάρξει ένταξη στο NATO για την Ουκρανία. Μερικά πράγματα δεν αλλάζουν ποτέ», πρόσθεσε ο ίδιος, ενώ στη συνέχει εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι «ποτέ στο παρελθόν δεν βρέθηκαν τόσοι Ευρωπαίοι ηγέτες ταυτόχρονα» στον Λευκό Οίκο.
Εκτός από τον Ζελένσκι στην Ουάσινγκτον θα βρεθούν σήμερα ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο Φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Το πρόγραμμα του Ζελένσκι
Ο Ουκρανός πρόεδρος θα έχει αρχικά συνομιλίες μόνο με τον Τραμπ στις 13:00 (τοπική ώρα, 20:00 ώρα Ελλάδας). Στη συνέχεια θα πάρουν μέρος στις συζητήσεις και οι Ευρωπαίοι ηγέτες.
Κατά την άφιξή του στην Ουάσινγκτον σήμερα ο Ζελένσκι διαβεβαίωσε ότι η Ουκρανία «επιθυμεί βαθιά να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος γρήγορα και με αξιόπιστο τρόπο», όμως διευκρίνισε ότι «η ειρήνη θα πρέπει να έχει διάρκεια», αντίθετα με τις εγγυήσεις που δόθηκαν στο Κίεβο μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης ή τις συμφωνίες που υπέγραψε με τη Μόσχα μετά την προσάρτηση της Κριμαίας και την έναρξη του πολέμου στην ανατολική Ουκρανία.
«Η Ρωσία πρέπει να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο τον οποίο η ίδια άρχισε. Ελπίζω ότι η κοινή μας δύναμη με την Αμερική, με τους Ευρωπαίους φίλους μας να αναγκάσει τη Ρωσία (να συμφωνήσει) σε μια πραγματική ειρήνη», υπογράμμισε σε ανάρτησή του ο Ζελένσκι εκφράζοντας «την ευγνωμοσύνη» του προς τον Αμερικανό πρόεδρο για την πρόσκλησή του.
Αν και ο Τραμπ έχει δείξει κάποιες φορές τους τελευταίους μήνες να χάνει την υπομονή του με τον Πούτιν, τον υποδέχθηκε με τιμές στην Αλάσκα την Παρασκευή. Εξάλλου δεν έχει κρύψει ότι αναμένει από το Κίεβο να αποδεχθεί εδαφικές παραχωρήσεις, κάτι που μέχρι στιγμής ο Ζελένσκι απορρίπτει.
Εκτός από την Κριμαία, αξιωματούχος που έχει γνώση των τηλεφωνικών επικοινωνιών που είχε το Σάββατο ο Αμερικανός πρόεδρος με Ευρωπαίους ηγέτες δήλωσε στο AFP ότι ο Τραμπ υποστηρίζει τη θέση της Μόσχας η οποία ζητεί από το Κίεβο να της παραχωρήσει το σύνολο των επαρχιών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ και να παγώσει η γραμμή του μετώπου στις επαρχίες Χερσώνα και Ζαπορίζια.
Τον Σεπτέμβριο του 2022 η Ρωσία είχε ανακοινώσει την προσάρτηση αυτών των επαρχιών, αν και τα στρατεύματά της δεν τις ελέγχουν πλήρως.
Ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, ο Στιβ Γουίτκοφ, διαβεβαίωσε από την πλευρά του ότι, στη διάρκεια των συνομιλιών στην Αλάσκα, η Ρωσία έκανε εδαφικές «κάποιες παραχωρήσεις» αναφορικά με πέντε ουκρανικές περιφέρειες, αναφερόμενος όμως μόνο σε μια «σημαντική συζήτηση για το Ντονέτσκ».
Παράλληλα, στο επίκεντρο των σημερινών συζητήσεων θα βρεθούν και οι εγγυήσεις ασφαλείας που θα δοθούν στην Ουκρανία.
Η επιστροφή και οι ερωτήσεις
Επιστρέφοντας από την Αλάσκα ο Τραμπ αναφέρθηκε σε μια διατύπωση ανάλογη του άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, πέραν πάντως του πλαισίου της Ατλαντικής Συμμαχίας, η οποία θεωρείται από τη Μόσχα υπαρξιακή απειλή στα σύνορά της.
Σύμφωνα με τον Μακρόν, οι Ευρωπαίοι θα ρωτήσουν τον Τραμπ «μέχρι ποιου σημείου» θα συμμετάσχουν οι ΗΠΑ σε αυτές εγγυήσεις ασφαλείας.
Από την πλευρά του ο Ρεπουμπλικάνος άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο τριμερούς συνάντησης κορυφής με τον Πούτιν και τον Ζελένσκι, «αν όλα πάνε καλά» κατά τη σημερινή του συνάντηση με τον Ουκρανό πρόεδρο.
