Σημαντικές εξελίξεις στις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με την Ευρώπη στον ευαίσθητο γεωπολιτικά χώρο της Αρκτικής ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μετά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός.
Σύμφωνα με τον Τραμπ, οι δύο πλευρές κατέληξαν σε ένα κοινό στρατηγικό πλαίσιο συνεργασίας που αφορά τη Γροιλανδία και συνολικά την Αρκτική περιοχή. Το πλαίσιο περιλαμβάνει την από κοινού ανάπτυξη της αντιπυραυλικής ασπίδας «Χρυσός Θόλος», καθώς και τη συνεργασία στην αξιοποίηση των ορυκτών πόρων της Γροιλανδίας, η οποία θεωρείται κομβικής σημασίας για τη μελλοντική ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή.
Ανακοίνωση μέσω Truth Social
Λίγες ώρες μετά τη συνάντηση με τον Μαρκ Ρούτε, ο Αμερικανός πρόεδρος γνωστοποίησε μέσω του Truth Social ότι υπάρχει συμφωνία σε ένα πλαίσιο μελλοντικής συνεργασίας, το οποίο –όπως ανέφερε– θα είναι επωφελές τόσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και για όλα τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ.
Στο ίδιο μήνυμα αποκάλυψε ότι, στο πλαίσιο της συμφωνίας, δεν θα τεθούν σε ισχύ οι δασμοί που είχαν προγραμματιστεί για την 1η Φεβρουαρίου, εξέλιξη που συνέβαλε άμεσα στη βελτίωση του κλίματος στις διεθνείς αγορές.
«Συμμαχία με διάρκεια»
Σε συνέντευξή του στο CNBC, ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για μια συμφωνία «που θα κρατήσει για πάντα», τονίζοντας ότι η συνεργασία θα εκτείνεται σε ολόκληρη την Αρκτική και θα καλύπτει στρατιωτικό, ενεργειακό και οικονομικό επίπεδο.
Όπως σημείωσε, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα συμμετέχουν ενεργά τόσο στην κατασκευή και λειτουργία του συστήματος «Χρυσός Θόλος» όσο και στην εξόρυξη και αξιοποίηση των φυσικών πόρων της Γροιλανδίας.
«Θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα και στην εξόρυξη, ακριβώς όπως και εμείς», δήλωσε χαρακτηριστικά, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι πρόκειται για μια «αρκετά περίπλοκη» συμφωνία.
Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις
Ο Αμερικανός πρόεδρος διευκρίνισε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη επιπλέον συνομιλίες για τις τεχνικές και πολιτικές λεπτομέρειες, ιδίως για το πώς θα συνδεθεί το πρόγραμμα «Χρυσός Θόλος» με τη Γροιλανδία. Την ευθύνη των διαπραγματεύσεων έχουν, σύμφωνα με τον ίδιο, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, ο υπουργός Εξωτερικών, ο ειδικός απεσταλμένος και ανώτατα κυβερνητικά στελέχη, τα οποία θα του αναφέρουν απευθείας.
Σε δηλώσεις του στο Νταβός, ο Τραμπ υποστήριξε ότι η συμφωνία είναι «αρκετά προχωρημένη» και αναμένεται να παρουσιαστεί σύντομα.
Πιθανές αντιδράσεις και γεωπολιτικές προεκτάσεις
Η προοπτική μιας τέτοιας συμφωνίας αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις στη Δανία, η οποία έχει την ευθύνη για τη Γροιλανδία. Η ενισχυμένη παρουσία των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην περιοχή εγείρει ζητήματα κυριαρχίας και πολιτικού ελέγχου. Ο Τραμπ, σχολιάζοντας τις επιφυλάξεις του Δανού υπουργού Εξωτερικών, δήλωσε ότι προτιμά την απευθείας επικοινωνία και όχι την ενημέρωση «από δεύτερο χέρι».
Η Αρκτική στο επίκεντρο
Η συμφωνία Τραμπ–Ρούτε εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική του ΝΑΤΟ για ενίσχυση της παρουσίας του στην Αρκτική, μια περιοχή που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία λόγω της κλιματικής αλλαγής, των νέων θαλάσσιων διαδρομών και της αυξανόμενης στρατιωτικής δραστηριότητας της Ρωσίας.
Η σύνδεση της αντιπυραυλικής άμυνας με την εκμετάλλευση φυσικών πόρων αναδεικνύει τη διττή φύση της συμφωνίας, η οποία συνδυάζει άμυνα, ενέργεια και γεωοικονομικά συμφέροντα, με πιθανές επιπτώσεις τόσο στη διεθνή διπλωματία όσο και στις παγκόσμιες αγορές.
