Για τη σημασία της φρεγάτας «Κίμων» στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας, τον ρόλο των νέων τεχνολογιών στο πεδίο επιχειρήσεων του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και την αλλαγή νοοτροπίας στις Ένοπλες Δυνάμεις μέσα από τις ριζικές αλλαγές που προωθούνται σε όλους τους κλάδους μιλά σε συνέντευξή του στην «Political» και τον Βασίλη Σκουλαράκο, ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Αθανάσιος Δαβάκης, λίγα 24ωρα μετά την άφιξη της καλύτερης φρεγάτας στον κόσμο στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας.
Παράλληλα, ο υφυπουργός αναλύει το δύσκολο εγχείρημα της αναγέννησης της Ελληνικής Αμυντικής Βιομηχανίας που αποτελεί κομβικό στοιχείο για τη μακροπρόθεσμη στρατηγική αυτονομία της χώρας. Από την ΕΑΒ και τα προγράμματα συμπαραγωγής μέχρι τη συμμετοχή ελληνικών ναυπηγείων στη ναυπήγηση των φρεγατών Belh@rra, ο Θανάσης Δαβάκης επισημαίνει την ύπαρξη πλέον μετρήσιμων αποτελεσμάτων και θέτει σαφή στόχο: σταθερή ελληνική συμμετοχή στα μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα και σύνδεση άμυνας, καινοτομίας και βιομηχανίας σε ενιαία εθνική στρατηγική.
Κύριε υπουργέ, το 2026 άρχισε αισιόδοξα για τις Ένοπλες Δυνάμεις με τον κατάπλου πριν από δύο 24ωρα της πρώτης ελληνικής φρεγάτας Belh@rra στον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας. Τι σηματοδοτεί η ένταξη της φρεγάτας «Κίμων» στον στόλο για την αποτρεπτική ισχύ της χώρας και για τον επιχειρησιακό σχεδιασμό σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο;
Εγκαινιάζεται πλέον μια νέα εποχή για το Πολεμικό Ναυτικό μας και για τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα αντιλαμβάνεται και επιτυγχάνει την αποτροπή. Η ένταξη της φρεγάτας FDI HN «Κίμων» στον στόλο συνιστά στρατηγική μετάβαση στην επόμενη γενιά ναυτικών επιχειρήσεων. Πρόκειται για μια ποιοτική τομή, μια ένεση αυτοπεποίθησης και δυναμικής για τον ελληνικό λαό, με του οποίου το υστέρημα αποκτήθηκε. Η «Κίμων» είναι ένα δικτυοκεντρικό πλοίο πολλαπλών διαστάσεων. Χάρη στους προηγμένους αισθητήρες που διαθέτει, τα ραντάρ Sea Fire, τις δυνατότητες αεράμυνας περιοχής, τα συστήματα ανθυποβρυχιακού πολέμου και τη μελλοντική ενσωμάτωση πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, λειτουργεί ως κόμβος ενός ευρύτερου συστήματος ναυτικών, αεροπορικών και χερσαίων μέσων, καλύπτοντας μια τεράστια επιχειρησιακή περιοχή και συνιστά πολλαπλασιαστή ισχύος. Για τον επιχειρησιακό σχεδιασμό σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, αυτό μεταφράζεται σε έγκαιρη προειδοποίηση, έλεγχο και επιτήρηση μεγάλων θαλάσσιων εκτάσεων και αξιόπιστη αποτροπή. Η Ελλάδα δεν ισχυροποιείται για να απειλήσει· ισχυροποιείται για να προστατεύσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, καθώς και για να συνεχίσει να αποτελεί συντελεστή σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.
Κύριε υπουργέ, επισημαίνεται συνεχώς ότι η αναγέννηση της Ελληνικής Αμυντικής Βιομηχανίας αποτελεί το μεγάλο «στοίχημα». Η αλήθεια είναι πως γίνονται ενέργειες επανεκκίνησης, τόσο στην ΕΑΒ -που εντυπωσιάζει με τα Viper, τον στόλο των μεταφορικών αεροσκαφών, τα drones και τα antidrones- όσο και σε ναυπηγεία όπως της Σαλαμίνας όπου φτιάχνονται τμήματα των Belh@rra. Είναι ρεαλιστικός ο στόχος της αναγέννησης και ποια είναι η δική σας στόχευση;
Η ενίσχυση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας δεν είναι επικοινωνιακό σύνθημα, αλλά ρεαλιστικός, μετρήσιμος και αναγκαίος εθνικός στόχος. Η καθιέρωση ρήτρας ελληνικής συμμετοχής 25% σε κάθε νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα σηματοδότησε τη μετάβαση σε μια νέα εποχή, αυτή της στρατηγικής συμπαραγωγής. Πλέον, ο ρόλος του υπουργείου Εθνικής Άμυνας διευρύνεται και γίνεται φορέας παραγωγής τεχνογνωσίας και καινοτομίας. Τα αποτελέσματα αυτής της αλλαγής φιλοσοφίας είναι ήδη απτά. Ενδεικτικά, η συμμετοχή των ελληνικών ναυπηγείων στην κατασκευή τμημάτων των Belh@rra όχι μόνο μας αποδίδει εγχώρια προστιθέμενη αξία και μεταφορά τεχνογνωσίας αλλά αναδεικνύει και τη σταδιακή επιστροφή της χώρας μας στον χάρτη της αμυντικής παραγωγής. Ο στόχος μας είναι σαφής: σταθερή συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας σε μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα, διασύνδεση άμυνας με έρευνα και καινοτομία, θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και μακροπρόθεσμη στρατηγική αυτονομία. Ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις χωρίς ισχυρή αμυντική βιομηχανία δεν νοούνται.
Βλέπουμε μεγάλες τομές και όσον αφορά το προσωπικό. Στις κρίσεις μπορεί οι αρχηγοί να παρέμειναν, όμως είδαμε να μειώνεται κατά εκατοντάδες ο αριθμός των συνταγματαρχών. Παράλληλα, το πολυνομοσχέδιο έφερε ανησυχία στους υπαξιωματικούς για τις προοπτικές εξέλιξής τους. Πού στοχεύουν αυτές οι τόσο ριζικές αλλαγές;
Στόχος των ριζικών αυτών αλλαγών είναι ο εκσυγχρονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, ώστε να καταστούν πιο ευέλικτες και αξιόμαχες, ικανές να ανταποκριθούν στις αυξημένες απαιτήσεις και τις σύγχρονες απειλές, διασφαλίζοντας έτσι την αποτρεπτική ισχύ και την ασφάλεια της χώρας. Οι παρεμβάσεις στο προσωπικό εντάσσονται σε ένα συνολικό σχέδιο εξορθολογισμού και ενίσχυσης της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η μείωση του αριθμού των συνταγματαρχών αντιμετωπίζει τον βαθμολογικό πληθωρισμό και αποκαθιστά μια λειτουργική ιεραρχία, με βαθμούς και θέσεις που ανταποκρίνονται σε πραγματικές ανάγκες. Παράλληλα, οι αλλαγές που αφορούν τους υπαξιωματικούς δεν περιορίζουν αλλά ενισχύουν τις προοπτικές τους, θεμελιώνοντας μια σαφή, αξιοκρατική και θεσμικά αναβαθμισμένη πορεία εξέλιξης. Με αναβαθμισμένη εκπαίδευση, καθαρό ρόλο και αναγνώριση της κρίσιμης συμβολής τους, οι υπαξιωματικοί καθίστανται ο βασικός πυλώνας επαγγελματισμού και τεχνικής επάρκειας.
Κύριε υπουργέ, θα ήθελα και την εκτίμησή σας για τις διεθνείς εξελίξεις, με το γεωπολιτικό πόκερ να είναι έντονο. Ο Τραμπ ουσιαστικά απαιτεί τη Γροιλανδία αγνοώντας το κόστος για το ΝΑΤΟ. Θεωρείτε ότι υπάρχει κίνδυνος για τη συνοχή της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας;
Οι διεθνείς εξελίξεις πράγματι διαμορφώνουν ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και ταχέως μεταβαλλόμενων προκλήσεων. Σε αυτό πλαίσιο, η Βορειοατλαντική Συμμαχία εισέρχεται σε μια φάση ουσιαστικής αναπροσαρμογής και η Ευρώπη πλέον καλείται να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο ευθυνών, τόσο πολιτικό όσο και αμυντικό, επενδύοντας συστηματικά στην ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων και της αμυντικής βιομηχανίας.
Η Ελλάδα παραμένει ένας σοβαρός και αξιόπιστος σύμμαχος και μέλος του ΝΑΤΟ, που επενδύει σταθερά στην άμυνά της και εκσυγχρονίζει τις Ένοπλες Δυνάμεις της. Σημαντικό στοιχείο σε αυτό αποτελεί η αύξηση των ελληνικών αμυντικών δαπανών από το 2019 και μετά, αντανακλώντας τη δέσμευσή μας στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας και στη διατήρηση υψηλού επιπέδου επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Η ενίσχυση αυτή εκφράζεται επίσης και μέσω του πρόσφατου πολυετούς προγράμματος άμυνας ύψους άνω των 25 δισ. ευρώ για την επόμενη δεκαετία, που στοχεύει στην περαιτέρω αναβάθμιση των δυνατοτήτων μας. Παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις σε θέματα εθνικών συμφερόντων των κρατών-μελών, που αναδεικνύονται κατά καιρούς, εκτιμώ ότι δεν τίθεται ζήτημα συνοχής της Συμμαχίας. Αντιθέτως, οι προκλήσεις λειτουργούν ως καταλύτης για βαθύτερο συντονισμό, ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και επαναβεβαίωση των κοινών αξιών και δεσμεύσεών μας. Σ’ έναν κόσμο αβεβαιότητας, η αποτρεπτική ισχύς, η αξιοπιστία, η συνέπεια και η θεσμική σοβαρότητα αποτελούν τα ισχυρότερα εφόδια τόσο για τη χώρα μας όσο και για τη συλλογική ασφάλεια της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.
Η ένταση με την Τουρκία μπορεί να έχει μειωθεί τα τελευταία δύο χρόνια, ωστόσο βλέπουμε τους γείτονες να τη διατηρούν ανά διαστήματα με εμπρηστική ρητορική, αλλά και παραβιάσεις στο Αιγαίο. Εκτιμάτε ότι τα τριμερή σχήματα συνεργασίας στα οποία επενδύει η χώρα μας -όπως με Ισραήλ και Αίγυπτο μπορούν να λειτουργήσουν ως αντίβαρο στις αναθεωρητικές βλέψεις της Άγκυρας;
Τα τριμερή και πολυμερή σχήματα συνεργασίας που έχει αναπτύξει η Ελλάδα με χώρες όπως το Ισραήλ και η Αίγυπτος δεν είναι ούτε συγκυριακές επιλογές ούτε σχήματα που στρέφονται εναντίον τρίτων. Αποτελούν συνειδητή στρατηγική επιλογή σε ένα περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αστάθειας και ρευστότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η ασφάλεια, η ενέργεια και οι θαλάσσιες οδοί συνδέονται άρρηκτα.
Μέσα από αυτά τα σχήματα, η Ελλάδα ενισχύει τη διεθνή της θέση και μετατρέπει τη γεωγραφία της σε στρατηγικό πλεονέκτημα, δημιουργώντας ένα πλέγμα σταθερότητας και προβλεψιμότητας το οποίο λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε κάθε αναθεωρητική λογική που αμφισβητεί το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Παράλληλα, τα σχήματα αυτά πολλαπλασιάζουν τη διπλωματική ισχύ της χώρας μας. Στέλνουν το σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνη της, αλλά αποτελεί αξιόπιστο εταίρο και πυλώνα ασφάλειας για την ευρύτερη περιοχή. Αυτό αποτυπώνεται όχι μόνο σε κοινές δηλώσεις αλλά και σε κοινές ασκήσεις, σε επιχειρησιακή συνεργασία και σε διαρκή πολιτικό συντονισμό.
Θέλω να είμαι ξεκάθαρος: η Ελλάδα επιδιώκει τον διάλογο και τα ήρεμα νερά, αλλά δεν εθελοτυφλεί απέναντι σε προκλήσεις, εμπρηστική ρητορική ή παραβιάσεις. Η αποτροπή δεν είναι ρητορική είναι αποτέλεσμα ισχυρών Ενόπλων Δυνάμεων, σύγχρονων δυνατοτήτων και ισχυρών συμμαχιών. Με αυτόν τον συνδυασμό -άμυνα, διπλωματία και διεθνείς συνεργασίες- διασφαλίζουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, προάγουμε τη σταθερότητα και συμβάλλουμε σε μια Ανατολική Μεσόγειο ειρήνης και συνεργασίας, χωρίς εντάσεις αλλά και χωρίς εκπτώσεις
