Τον Απρίλιο του 2023, πλησιάζοντας στο τέλος της πρώτης τετραετίας και έχοντας ήδη υπογράψει τις Αμυντικές Συμφωνίες με ΗΠΑ και Γαλλία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωνε ότι «οι ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις θωρακίζουν την εθνική μας ανεξαρτησία, προστατεύουν τα κυριαρχικά μας δικαιώματα και την εθνική κυριαρχία και αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση ελευθερίας και ευημερίας».
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Λίδας Μπόλα για την εφημερίδα «Political», δύο χρόνια αργότερα, τον Απρίλιο του 2025, ανακοίνωνε από το βήμα της Βουλής το νέο 12ετές εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας, ύψους 25 δισ. ευρώ, προαναγγέλλοντας αναδιάταξη δυνάμεων και αλλαγές, με στόχο την «τεχνολογική υπεροχή» και την «εγχώρια προστιθέμενα αξία».
Κρίσιμη συγκυρία
Η κυβέρνηση χαρακτηρίζει ιστορικό ορόσημο την ένταξη στο Ναυτικό -για πρώτη φορά ύστερα από 28 χρόνια- της νεότευκτης φρεγάτας «Κίμων» και των τριών υπόλοιπων φρεγατών Belh@rra που θα ακολουθήσουν, επισημαίνοντας ότι διαμορφώνει το ισχυρότερο Πολεμικό Ναυτικό που διέθετε ποτέ η Ελλάδα και μάλιστα σε μια κρίσιμη συγκυρία, όπου η αβεβαιότητα και οι ανακατατάξεις στον χάρτη των παγκόσμιων συσχετισμών κυριαρχούν στη διεθνή σκηνή.
Η πρόθεση του Κυριάκου Μητσοτάκη να ενισχύσει την άμυνα, τις Ένοπλες Δυνάμεις και τις συμμαχίες της χώρας αποτέλεσε κεντρική επιλογή από την ανάληψη της διακυβέρνησης, το 2019, έχοντας σαφή πολιτικά, ιδεολογικά αλλά και πραγματιστικά χαρακτηριστικά.
Έπειτα από χρόνια, τα δημοσιονομικά της Ελλάδας επέτρεπαν πλέον να ρίξει το βάρος στον όχι απλά κομβικό αλλά υπαρξιακό τομέα της αμυντικής της θωράκισης -η αναγκαιότητα για τη χώρα είναι άλλωστε αυταπόδεικτη- ενώ για τη ΝΔ, που προτάσσει τον πατριωτικό της χαρακτήρα, έμοιαζε μάλλον με αυτονόητη επιλογή.
«Δεν υπάρχει καμία προκοπή χωρίς ασφάλεια», υπογράμμιζε τότε ο πρωθυπουργός ενημερώνοντας τη Βουλή για τον προγραμματισμό των αμυντικών εξοπλισμών και την αμυντική πολιτική της χώρας, εξαγγέλλοντας τον δραστικότερο μετασχηματισμό της στη σύγχρονη ιστορία. Δίνοντας παράλληλα και το πολιτικο-ιδεολογικό του στίγμα, επεσήμανε ότι το παλαιότερο δίλημμα που επιστράτευε η Αριστερά «κανόνια ή βούτυρο» καθίσταται σήμερα σαθρό και επικίνδυνο.
Στη λογική του Κυριάκου Μητσοτάκη, η άμυνα είναι απόλυτα συνυφασμένη με την οικονομία και την κοινωνική συνοχή. «Η Άμυνα είναι πυλώνας ευημερίας, χωρίς τη δική της ασφάλεια δεν υπάρχουν προϋποθέσεις ανάπτυξης της οικονομίας, δεν μπορεί να σφυρηλατηθεί η κοινωνική συνοχή», είχε πει μιλώντας στην ολομέλεια της Βουλής, υπογραμμίζοντας ότι «η χρηματοδότησή της πρέπει να γίνεται από ανθεκτικά δημοσιονομικά ταμεία, ως εκ τούτου η δημοσιονομική ευρωστία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο για την αμυντική μας θωράκιση». Είχε μάλιστα διερωτηθεί χαρακτηριστικά «ποιος θα έβαζε τα χρήματά του σε μία χώρα που δεν μπορεί να υπερασπιστεί τα σύνορά της;».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει χαρακτηρίσει «ίσως τη μεγαλύτερη ένδειξη επιτυχίας» της οικονομικής του πολιτικής ότι η χώρα μπορεί ταυτόχρονα να δαπανά άνω του 3% του ΑΕΠ για την άμυνα και παράλληλα να στηρίζει τους πολίτες με μέτρα ενίσχυσης των εισοδημάτων, πολιτική που αποτελεί επίσης κεντρικό πυλώνα στον σχεδιασμό του Μεγάρου Μαξίμου τη δεύτερη τετραετία.
Η Αθήνα ξεκαθαρίζει σε κάθε τόνο ότι οι φιλοδοξίες της είναι αποτρεπτικές και όχι επιθετικές. Εν μέσω γεωπολιτικών αναταράξεων, που οδηγούν ακόμη και σε αχαρτογράφητα νερά, με έναν πόλεμο σε εξέλιξη στην καρδιά της Ευρώπης και τις ευρωατλαντικές σχέσεις σε μεταίχμιο, η άμυνα αναδεικνύεται για το σύνολο της ΕΕ ως κεντρική προτεραιότητα.
Η Αθήνα πρωτοστατεί στις νέες προτεραιότητες της ΕΕ
Ευρωπαϊκές αποφάσεις όπως η ρήτρα διαφυγής, που δίνει και στην Ελλάδα πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο προκειμένου να ενισχύσει τις αμυντικές της επενδύσεις, ή το ταμείο SAFE, ύψους 150 δισ. ευρώ, αποτυπώνουν τις νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες στις οποίες η Αθήνα θα ήθελε να πρωτοστατεί.
Έως το τέλος του έτους αναμένεται η ένταξη των φρεγατών «Νέαρχος» και «Φορμίων» στο Πολεμικό Ναυτικό, ενώ το 2028 θα ολοκληρωθεί το πρόγραμμα με την ένταξη της τέταρτης φρεγάτας «Θεμιστοκλής» στο πρόγραμμα ναυπήγησης της οποίας θα υπάρχει εγχώρια συμμετοχή, σε ποσοστό 25%.
Στην κυβέρνηση κάνουν λόγο για ένα μεγάλο βήμα στη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή, σε συνδυασμό με τη Νέα Δομή Δυνάμεων, την απόκτηση μαχητικών αεροσκαφών 4ης και 5ης γενιάς, τον θόλο ολιστικής προστασίας «Ασπίδα του Αχιλλέα», την έμφαση στην καινοτομία και στα μη επανδρωμένα συστήματα. Όπως επισημαίνουν, όλα αυτά περιλαμβάνονται στην «Ατζέντα 2030» που υλοποιείται με στόχο η Ελλάδα να διαθέτει έως το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας τις ισχυρότερες Ένοπλες Δυνάμεις στην ιστορία της.
