Το ανθρώπινο σώμα δεν παύει να μας εκπλήσσει. Ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα είναι το εξαιρετικά σπάνιο «χρυσό» αίμα, το οποίο διαθέτουν μόλις περίπου 50 άνθρωποι παγκοσμίως.
Παρά τους αιώνες προόδου στην ιατρική, συνεχίζουμε να ανακαλύπτουμε νέες ασθένειες, άγνωστες κυτταρικές δομές και σπάνιες ομάδες αίματος. Η γνώση του δικού μας τύπου είναι ζωτικής σημασίας σε μια επείγουσα κατάσταση, καθώς μια ακατάλληλη μετάγγιση μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ανοσολογική αντίδραση, ακόμη και να αποβεί θανατηφόρα.
Οι συνηθισμένοι τύποι, όπως το O ή το A θετικό, θεωρούνται ασφαλείς στις περισσότερες περιπτώσεις. Ωστόσο, για τους ελάχιστους ανθρώπους που διαθέτουν το «χρυσό» αίμα – γνωστό ως Rh null – η αξία του είναι ανυπολόγιστη, τόσο για τους ίδιους όσο και για την επιστημονική κοινότητα.
Η σπανιότητά του είναι τέτοια, ώστε όσοι το έχουν ενθαρρύνονται να αποθηκεύουν δικές τους μονάδες αίματος σε καταψύκτη, καθώς τα νοσοκομεία συνήθως δεν διαθέτουν ούτε μία.
Ο καθηγητής κυτταρικής βιολογίας του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ, Ash Toye, εξηγεί: «Αν κάποιος λάβει αίμα που περιέχει αντιγόνα διαφορετικά από τα δικά του, ο οργανισμός του θα δημιουργήσει αντισώματα και θα επιτεθεί στο ξένο αίμα. Μια δεύτερη μετάγγιση με τον ίδιο τύπο μπορεί να γίνει απειλητική για τη ζωή».
«Καθολικό» αίμα
Το Rh null ξεχωρίζει επειδή δεν περιέχει κανένα από τα 50 γνωστά αντιγόνα Rh. Αυτό σημαίνει ότι οι φορείς του δεν μπορούν να δεχθούν κανέναν άλλο τύπο αίματος, αλλά το δικό τους μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια από σχεδόν οποιονδήποτε, καθιστώντας το σχεδόν «καθολικό».
Η ακραία σπανιότητά του έχει οδηγήσει τους επιστήμονες να προσπαθούν να το αναπαράγουν στο εργαστήριο για ερευνητικούς και θεραπευτικούς σκοπούς.
Όπως σημειώνει ο Toye: «Όταν δεν υπάρχουν καθόλου αντιγόνα Rh, δεν υπάρχει ουσιαστικά τίποτα για να προκαλέσει αντίδραση. Αν κάποιος είναι τύπος O και Rh null, το αίμα του μπορεί να θεωρηθεί σχεδόν καθολικό. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλες ομάδες αίματος που πρέπει να ληφθούν υπόψη».
Για τους ελάχιστους ανθρώπους που φέρουν αυτόν τον μοναδικό τύπο αίματος, η ύπαρξή τους μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια για πολλούς στο μέλλον, καθιστώντας τους πραγματικούς «ήρωες» της ιατρικής.
